Велосипедтің жетек тетігі және оның ұзындығы

Кіріспе

Велосипед бөлігі

Кранк жиынтығы (АҚШ-та) немесе тізбек жиынтығы (Ұлыбританияда) – велосипедтік жетектің, велосипедшінің аяқтарының алға-артқы қозғалысын тізбекті немесе белдік жетегін қоздыру үшін қолданылатын айналмалы қозғалысқа түрлендіретін құрауышы. Ол бір немесе бірнеше тісті дөңгелектерден (тізбек дөңгелектері немесе кранктер) тұрады, оларға педальдар бекітіледі. Педальдар арқылы ол велосипедшіге, төменгі каретка арқылы велосипедтік рамаға, ал тізбек арқылы артқы тісті дөңгелекке, кассетаға немесе бос жүргіш дөңгелекке қосылады.

Кранктер

Екі кривошип, әдетте 180° бұрышпен орнатылып, әр жағында болады, төменгі каретканың осьін педальдарға қосады.

Ұзындығы

Велосипедтің тісті дөңгелектерінің ұзындығы әртүрлі дене бітіміндегі және велосипедтің әртүрлі түрлерін пайдаланатын жүргізушілерге бейімделу үшін өзгереді. Тісті дөңгелек ұзындығы педаль осінің ортасынан төменгі қақпақтың осінің ортасына дейін өлшенеді. Ірі велосипед өндірушілері ересек жүргізушілерге ең көп таралған өлшем болып табылатын тісті дөңгелек ұзындығын ұсынады, ұзындығынан бастап. Кейбір шағын мамандандырылған өндірушілер велосипедтің тісті дөңгелектерін кішкентай және ұзын өлшемдерде жасайды. Кейбір өндірушілер әртүрлі ұзындықтарға реттелетін велосипед тісті дөңгелектерін де жасайды. Барлық басқа жағдайлар бірдей болғанда, қысқа аяқтары бар жүргізушілер пропорционалды түрде қысқа тісті дөңгелектерді, ал ұзын аяқтары бар жүргізушілер пропорционалды түрде ұзын тісті дөңгелектерді пайдалануы логикалық болғанымен, бұл әрқашан қабылданбайды. Дегенмен, тісті дөңгелек ұзындығының велосипедпен ұзақ жүруге қатысты өнімділікке тигізетін әсерін нақты зерткен ғылыми зерттеулер өте аз, ал зерттеулердің нәтижелері әртүрлі болды. Велосипед тісті дөңгелегінің ұзындығын ғылыми тұрғыдан зерттеу бірнеше себептерге байланысты қиын болды, олардың ішіндегі бастысы – жүргізушілердің әртүрлі тісті дөңгелек ұзындығына физиологиялық бейімделуге қабілеттілігі. Жүргізушілер әдетте бейімделу кезеңінен өткен тісті дөңгелектермен педаль тебуде тиімдірек болады. Әртүрлі жүргізушілерге арналған тісті дөңгелек ұзындығын есептеу үшін бірнеше формулалар бар. Жүргізушінің дене мөлшерінен басқа, тісті дөңгелек ұзындығын таңдауға әсер ететін фактор – жүргізушінің велосипед мамандығы және велосипед жарысының түрі. Тарихи тұрғыдан алғанда, жүргізушілер әдетте критерийлер мен трек жарыстары сияқты жоғары жылдамдықты велосипедтер үшін пропорционалды түрде қысқа тісті дөңгелектерді таңдайды, ал уақытқа қарсы жарыс және тау велосипеді сияқты төмен жылдамдықты велосипедтер үшін пропорционалды түрде ұзын тісті дөңгелектерді таңдайды. Алайда, уақытқа қарсы жарыс және триатлон велосипедтерінде аэродинамикалық қарсылықты азайту үшін жүргізушінің денесінің өте төменгі орналасуының дамуы осындай жарыстарда тісті дөңгелек таңдауын да әсер етуі мүмкін. Кейбіреулер пропорционалды түрде қысқа тісті дөңгелектер денесі өте төмен және жамбасының бұрышы өткір болған жүргізуші үшін аздаған артықшылықты ұсынуы мүмкін деп болжайды, әсіресе жүргізуші педальдің жоғарғы өлі нүктесіне жақын жерде педаль тебетінде. Тісті дөңгелектерді Ortho Pedal сияқты қысқарту құралдарын қолдану арқылы медициналық себептерге байланысты қысқартуға болады. Бір дөңгелекті велосипедтің тісті дөңгелектерінің ұзындығы әртүрлі дөңгелек өлшемдеріне және әртүрлі бір дөңгелекті велосипед мамандықтарына бейімделу үшін өзгереді. Барлық бір дөңгелекті велосипедтерде тісті дөңгелек болмайтындықтан, тісті дөңгелек ұзындығы дөңгелекке берілетін күш мөлшерін анықтауда маңызды фактор болып табылады. Үлкен дөңгелек диаметрлері, мысалы, тау велосипеді, сынақ, көше және жазық жер сияқты мамандықтар үшін ұзын тісті дөңгелектер қажет. Бұл бір дөңгелекті велосипедтер мен мамандықтар әдетте үй ішіндегі бір дөңгелекті велосипедтерге қарағанда ұзын тісті дөңгелектерді қолданады. Үй ішіндегі бір дөңгелекті велосипедтерде, мысалы, фристайл немесе хоккейде, қысқа тісті дөңгелектер тегіс педаль тебу қозғалысын қамтамасыз етеді және педаль еденге тимей, тар бұрылыстар жасауға мүмкіндік береді. , бірақ кейбір жүргізушілер тісті дөңгелектерді қысқарақ пайдаланады. Бір дөңгелекті велосипедте тісті дөңгелек болмағандықтан, оң және сол жақ тісті дөңгелектер бірдей, тек сол жақ тісті дөңгелектегі педальді бекіту бұрандасы кері бұралады.

Bicycle cranks can vary in length to accommodate different sized riders and different types of cycling. Crank length is measured from the center of the pedal spindle to the center of the bottom bracket spindle or axle. The larger bicycle component manufacturers typically offer crank lengths for adult riders from long in increments, with cranks being the most common size. A few small specialty manufacturers make bicycle cranks in a number of sizes smaller than and longer than Some manufacturers also make bicycle cranks that can be adjusted to different lengths. While logic would suggest that, all other things being equal, riders with shorter legs should use proportionally shorter cranks and those with longer legs should use proportionally longer cranks, this is not universally accepted. However, very few scientific studies have definitively examined the effect of crank length on sustained cycling performance and the studies' results have been mixed. Bicycle crank length has not been easy to study scientifically for a number of reasons, chief among them being that cyclists are able to physiologically adapt to different crank lengths. Cyclists are typically more efficient pedalling cranks with which they have had an adaptation period. Several different formulas exist to calculate appropriate crank length for various riders. In addition to the rider's size, another factor affecting the selection of crank length is the rider's cycling specialty and the type of cycling event. Historically, bicycle riders have typically chosen proportionally shorter cranks for higher cadence cycling such as criterium and track racing, while riders have chosen proportionally longer cranks for lower cadence cycling such as time trial racing and mountain biking. However, the evolution of very low rider torso positions to reduce aerodynamic drag for time trial racing and triathlon cycling can also affect crank selection for such events. Some have suggested that proportionally shorter cranks may have a slight advantage for a rider with a very low torso position and an acute hip angle, especially as the rider pedals near the top dead center position of the pedal stroke. Cranks can be shortened for medical reasons using shorteners such as Ortho Pedal. Unicycle cranks vary in length to accommodate different unicycle wheel sizes, and different unicycling disciplines. As almost all unicycles are ungeared, crank length is a major factor in determining how much force is transmitted to the wheel. Larger wheel diameters, such as , require longer cranks, as do disciplines such as Mountain Unicycling, Trials, Street, and Flatland. These unicycles and disciplines commonly use cranks lengths greater than For indoor unicycling such as freestyle or hockey, shorter cranks give a smoother pedaling motion and enable tighter turns without the pedal hitting the floor. Crank lengths of are common, although some riders use cranks as short as
As there is no chainwheel on a unicycle, right and left cranks are identical, except for the pedal attachment thread in the left hand crank, which is reverse threaded.

Материалдар

Кранктер алюминий қорытпасынан, титаннан, көміртек талшығынан, хром-молибден болатынан немесе арзан болаттан жасалады. Түтікшелі болаттан жасалған кранктер (мысалы, Tioga Revolver) жеңіл және өте мықты болуы мүмкін, көбінесе BMX велосипедтерінде кездеседі және тау велосипедтерінде де (қырлы секіру және қалалық жүру) қолданыла бастады. Алюминий кранктер құю арқылы, ыстық немесе суық соғу арқылы жасалуы мүмкін ("суық" дегеніміз, кранк жасалатын металл бөлме температурасы емес, балқу температурасынан әлдеқайда төмен температураға дейін қыздырылады). Суық соғу металға қосымша күш береді, сондықтан кранктерді сындыру қаупін арттырмай жеңілдетуге болады. Shimano "Hollowtech" алюминий кранктері негізгі бөліктері қатты болаттан жасалған осьтің айналасына соғылып жасалады, содан кейін ол ось алынып, салмақты азайту үшін ішкі қуыс қалдырылады. Соңғы өңдеуге дейін олар дәнекерленеді.

Педальдерге

Кранк қолдарының сыртқы жағында педаль білігін орналастыру үшін ұңғылы тесігі (немесе "көзі") болады. Ересектерге арналған немесе көп бөліктен тұратын кранктарда 9/16 дюймдық тесігі және 20 TPI (бұл комбинация осы қолдануға тән болып көрінеді) бар. Бір бөліктен тұратын немесе балаларға арналған кранктар 1/2 дюймдық тесікті пайдаланады. Балалар велосипедтеріндегі кейбір кранктарда бірнеше педаль тесігі болады, бұл педальды өсуіне қарай жылжытуға мүмкіндік береді. Оң жақ (әдетте тізбек тартқыш жағындағы) тесігі оң қарай бұралады, ал сол жақ тесігі сол қарай (кері) бұралады, бұл прецессия деп аталатын әсердің бұралануына қарсы келеді. Педаль біліктері қатты болаттан жасалған және кранк қолдарымен жанасқан жерінде біртіндеп тозады. Бұл ақырында педаль көзінде жиі болатын кранк сынғанына себеп болуы мүмкін. Кейбір өндірушілер педаль мен кранк арасына жұқа болаттан жасалған шайба қоюды ұсынады, бірақ бұл тиімсіз, себебі қатты шайба кранкқа қарсы тозады. Жобст Брандт ұсынған шешім – кранк пен педаль жанасқан бетінде 45 градустық конус жасау, себебі бұл прецессиядан туындайтын тозу мен босанудың алдын алады (осы себеппен көптеген автомобильдердегі доңғалақ гайкаларында осылай жасалады). Дегенмен, бұл өндірушілерді қазіргі кезде көптеген педальдарды көптеген кранктарға орнатуға мүмкіндік беретін белгілі бір стандартты өзгертуді талап етеді. Тозу мәселесін шешу үшін металл негізіндегі анти-тозу майын қолдану керек – алюминий, мыс, графит және никель ұнтақтарының әртүрлі қоспаларынан тұратын майлы база, ол тозусыз жинауға және бөлшектеуге, сондай-ақ пайдалану кезінде тозу коррозиясын жоюға мүмкіндік береді.

Қаяу

Ескі үлгілерде тізбек шегіршігін (chainring) төменгі каретка осіне (bottom bracket axle) жалғайтын көп қабырғалы бөлшек – бұранданың (crank arm) бөлек бөлігі болды. Көбінесе қазіргі заманғы бұрандаларда қозғалтқыш жағындағы бұранда қолына жәндік (spider) ендірілген. Дегенмен, Middleburn, TA және Surly компаниялары қазір бөлек алынатын жәндіктермен бұрандалар шығарады, бұл бір бұранданы әртүрлі тізбек шегіршігі үлгілерімен пайдалануға мүмкіндік береді. Жәндіктер әдетте 4 немесе 5 қабырғалы болады, бірақ кейбір модельдерде 3-тен кем емес, ал 10-ға дейін қабырғасы бар, ал 6 қабырғалы үлгілер бұрын кең таралған.

Материалдар

Тізбекті дөңгелектер алюминий қорытпасынан, титаннан, болаттан немесе көміртек талшығынан жасалады.

Құрылыс

Арзан краншеттерде тізбек шеңберлері тікелей краншаның қолдарына немесе өрмелегішге дәнекерленіп немесе қадалып қойылуы мүмкін. Қымбат жиынтықтарда тізбек шеңберлері бұрандалармен бекітіледі, осылайша тозып немесе зақымданған жағдайда оларды ауыстыруға болады немесе басқа қатынастарды қамтамасыз етуге болады. Алмастырылатын тізбек шеңберлерін таңдағанда, бұранда тесіктерінің саны мен арақашықтығы өрмелегішпен сәйкес болуы керек. Көп тізбек шеңберлі кранша қолдарымен пайдалануға арналған тізбек шеңберлерінде ауысуға көмектесетін рампалар немесе штырғылар болуы мүмкін. Үштік краншеттердегі ортаңғы тізбек шеңбері көбінесе жоғары және төмен ауысуға көмектесетін ең көп пішінге ие болады. Ең кішкентай тізбек шеңбері әдетте ең аз пішінге ие болады, егер пішін болса.

Тандемді краншеттер

Тандемді велосипедтерде екі жүргізушінің педальдеу үлесі көбінесе кранк-қолдар арқылы біріктіріліп, үйлестіріледі. Кранктардың екінші жиынтығы болуы мүмкін, әдетте стандартты жетегінің қарама-қарсы жағында, әрбір кранк жиынтығында бір-бірден тізбек шеңберлері болады және олар жеке тізбекпен байланыстырылады. Көбінесе екі велосипедші бірдей темппен және әдетте бір фазада педальдейді, бірақ жүйені фазадан тыс педальдеуге конфигурациялауға болады. Ең көп таралған тандемді кранк жиынтығы – төрт кранктан тұратын жиынтық. Екі сол жақ кранкта өрмелеуіштер мен тізбек шеңберлері болады, олар синхронды тізбекпен байланыстырылады, ал оң жақ кранктардың тек біреуінде жетек тізбегі үшін өрмелеуіш болады. Таныс педальдеу жүйесі деп аталатын тандемді кранк жиынтықтары да бар, олар әрбір велосипедшіге өз темпімен педальдеуге немесе педальдемеуге мүмкіндік береді.

Сылбыр қорғаушылар

Кейбір тізбекті сақиналар тізбекті қорғаушымен жабдықталуы мүмкін – тізбекті сақинадан сәл үлкен диаметрлі пластикалық немесе металл сақина. Оның негізгі мақсаты – тізбектің киімге тиюіне немесе ілігіп қалуына жол бермеу. Тізбекті қорғаушы әдетте тізбекті сақинаның сыртқы жағына орнатылады, ал көп тісті тізбекті сақина болған жағдайда – ең үлкен тісті сақинаның сыртқы жағына орнатылады. Бір тісті тізбекті сақиналарда тізбектің ішкі және сыртқы жақтарында тізбекті қорғаушылар болуы мүмкін, бұл тізбекті сақинада ұстап тұруға көмектеседі; мұндай жағдай көп жылдамдықты балалар велосипедтерінде жиі кездеседі. Фрирайд және BMX сияқты қиын жағдайларда пайдаланылатын велосипедтерде тізбекті сақиналарды тұрақты нысандармен соқтығысудан туындайтын физикалық зақымдардан қорғауға арналған, өте берік тізбекті қорғаушылар жиі қолданылады; бұл құрылғылар "башгвардер" деп аталады және көбінесе үшінші (үлкен) тізбекті сақинаның орнына қойылады.

Тізбекті жетекшілер

Фрирайд және тау велосипедінде төмен түсетін кейбір краншеттерде тізбек бағыттағышы орнатылған. Тізбек бағыттағышы – бұл металл немесе пластиктен жасалған корпус, ол тізбекті қиын жерлерде және техникалық жағдайларда тізбек доңғалақтарында ұстап тұрады. Көптеген тізбек бағыттағыштары тек бір алдыңғы тізбек доңғалағына арналған, бірақ E13 DRS және MRP LRP сияқты екі доңғалақты бағыттағыштар да бар. Тізбек бағыттағыштары тізбекті тура бағытта ұстап тұру үшін (бір алдыңғы тізбек доңғалағына арналған модельдер үшін) тізбек доңғалағының үстінде арнаны, ал тізбекті доңғалаққа бекітуге көмектесетін төменгі жағында ролик немесе тік тіреуді қамтиды. Бұлар көбінесе соққыдан қорғайтын қақпақтармен бірге қолданылады. Е. thirteen LG 1 және MRP G2 (сондай-ақ G2 SL) сияқты ерекше жағдайлар да бар, олар біріктірілген сырғанақ тақталарын пайдаланады, соққы күшін краншеттің өрмелегінен алып, оны тікелей рамаға жеткізеді.

Еркін дөңгелекті краншеттер

Кейбір кареткалар (cranksets) айналдыруды тоқтатқанда бос жүруге мүмкіндік беретін иықталған (ratcheting) механизммен жасалған. Бұл жағдайда тізбек, шамамен айтқанда, педаль айналдыру тоқтатылғанда артқы дөңгелекпен бірге айналуын жалғастырады. Бос жүретін кареткалардың (freewheeling cranks) басты мақсаты - жүру кезінде тізбекті ауыстыруға мүмкіндік беру. Shimano компаниясының тоқтатылған FF жүйесі (Front Freewheeling) – осы сияқты кең таралған мысалдардың бірі.

Сол жақтан басқару

Бұл конфигурация сол жақ спидері және тісті дөңгелегі бар бұрандалы қолды арақтан, ал оң жақ спидерсіз бұрандалы қолды арақтан тұрады, бұл қалыпты конфигурациядан өзгеше. Егер бұрандалы еркін дөңгелекпен қолданса, арнайы сол жақ бұрандалы хабты пайдалану қажет, ол сол жақ бұрандалы және қалыпты еркін дөңгелектен кері бағытта жұмыс істейді. Егер еркін дөңгелек пен хаб оң жақ бұрандалы болса, педальдау кезінде туындайтын күш еркін дөңгелекті босатып, хабтан ажыратып тастауы мүмкін. Сол жақтан жетегіш жүйе кейде бекітілген тісті дөңгелекпен жасалады. Тісті дөңгелек бұралудың алдын білдіргендіктен, оны арнайы сол жақ бұрандалы бөлшектерді қолданбай сол жақтан жетегіш ретінде пайдалануға болады. Егер қалыпты оң жақтан жетегіш крансет сол жақтан жетегіш велосипед жасау үшін кері орнатылса, бұрандалы қолды арақтың ұштарындағы педаль тесіктері кері бұрылатын болады. Мұндай конфигурацияда прецессия уақыт өте келе педальдерді босатып, олардың ажыратылуына және/немесе бұрандалы қолды арақтағы педальдің бұрандалы тесігіне зақым келтіруі мүмкін. Тандемдік велосипедтерге арналған алдыңғы крансет коммерциялық түрде қолжетімді, себебі оның сол жағында синхронизация тізбегіне арналған тісті дөңгелек бар, бірақ тісті дөңгелек өлшемдері шектеулі болуы мүмкін.

Тәуелсіз бұрандалы қолдар

Кем дегенде бір өндіруші, шатырлары тәуелсіз айнала алатын кернеу қосқышын ұсынады. Бұл жаттығу барысында әр аяқтың өз педалін толық айналыммен қозғауын қажет етеді, осы арқылы жаттығуға көмектеседі деп есептеледі. Бір тәуелсіз зерттеу осы кернеу қосқыштарымен жаттығу велосипед тебу тиімділігін арттыратынын көрсеткен. Өндіруші сондай-ақ бұл өзгеріс жүгіруді жақсартуға, жүгірушілердегі жарақаттардың алдын алуға, дененің орталық бөлігінің күшін дамытуға және ерекше спортшыларда төменгі аяқ жарақаттарын қалпына келтіруге де пайдалы екенін мәлімдейді. Өндіруші бұл кернеу қосқыштарын бірнеше әлем және Олимпиада чемпиондары велосипед спорты және триатлонмен айналысқанда, сондай-ақ MLB және NFL командалары сияқты бірнеше кәсіби спорт командалары жаттығу құралы ретінде пайдаланғанын хабарлайды, сонымен қатар басқа да мақсаттарда қолданылады.

Дөңгелек емес тізбекті сақиналар

1970 жылдардың соңында Эдмонд Полхлопек коммерциялық түрде ұсынған алғашқы өнімнен кейін, бірнеше өндірушілер дөңгелек емес тізбекті жұлдызшаларды сынап көрді, мысалы, Shimano-ның Biopace, Rotor-дың Q Rings, Ridea-ның PowerRing және Osymetric-тің Harmonic ring. Бұлар педаль айналуының әртүрлі кезеңдерінде әртүрлі механикалық тиімділік беру үшін, айналу бұрыштарына қарай беріліс қатынасын өзгертіп, анатомиялық жағынан ыңғайлы болу үшін жасалған. Дөңгелек емес тізбекті жұлдызшалар кейде алдыңғы жылдамдықтарға ауысуда қиындықтар тудыруы мүмкін. Овалды тізбекті жұлдызшалардың пайдасы әлі де баспасөз және өндірушілер арасында пікірталас тудырып жатса да, бір зерттеу жүргізушінің қосымша 8 ватт қуатқа ие болатынын көрсетті. Брэдли Виггинс 2009 жылдан бері, соның ішінде 2012 жылғы Тур де Франста жеңіске жеткен кезде Osymetric-тен эллипстік тізбекті жұлдызша қолданды. 2010 жылғы Giro d'Italia және Дэвид Миллар 2011 жылғы Giro TT финалында жеңіске жеткен кезде оларды пайдаланды. Көптеген Pro Tour командалары Osymetric және Q Rings эллипстік тізбекті жұлдызшаларын жол жарыстары мен уақытқа қарсы жарыстарда қолданды. 2013 жылғы турда Крис Фрум Osymetric компаниясы жасаған овалды тізбекті жұлдызшасымен назар аударды.

Компактты краншеттер

Тау велосипедтерінде «компактты краншет» немесе «микро-диск» термині кішкентай үштік краншеттерді білдіреді, олар салмағын азайтуға мүмкіндік береді, бірақ тозуды күшейтеді, сонымен қатар велосипедті кедергілерден оңай өткізеді. Типик қатынастар 22/32/44 тіс болып келеді, ал стандарттылар 28/38/48 немесе 24/36/46 тіс. Бұлар кішкентай кассеталармен қолданылады (әдетте компактты тізбекті құрылғылар үшін кассеталар 11 тістің ең кішкентай өлшемімен қол жетімді, ал стандартты тізбекті құрылғылар 13 немесе 14 тістің ең үлкен өлшемімен кассеталар үшін жасалған), бұл бірдей жалпы қатынасты қамтамасыз етеді. Компактты тізбекті шеңберлер тоқсан ортасынан бастап тау велосипедтерінің краншеттерінің басым стандарты болып табылады. Жол велосипедтерінде «компактты трансмиссия» әдетте стандартты немесе Campagnolo-дан кіші (көбінесе) бұранда шеңберінің диаметрі бар қос краншеттерді білдіреді. 2006 жылдан бастап Shimano және Campagnolo сияқты барлық ірі компонент өндірушілері өздерінің орта және жоғары деңгейдегі өнімдерінің қатарында компактты краншеттерді ұсынады. Компактты краншет стандартты жолға арналған қос краншет (39/52 немесе 39/53 тіс тізбегімен) және жолға арналған үштік краншет (30/42/52 немесе 30/39/53 тіс тізбегімен) арасындағы шартты келісімді ұсынады. Компактты краншетте екі тізбекті шеңбер болады және оның типтік қатынастары 34/48, 34/50 және 36/50. Бұл үштік сияқты төменгі беріліс қатынастарын қамтамасыз етеді, бірақ үшінші тізбекті шеңбер, үштік алдыңғы дерайлер және ұзын қақпалы артқы дерайлер қажеттілігін жояды. Shimano және Campagnolo компаниялары компактты краншеттер үшін арнайы жасалған алдыңғы дерайлерлерді ұсынады және сатады, олардың жақсырақ ауысу қабілетіне ие екенін мәлімдейді. Кішкентай тісті дөңгелектері бар кассеталар қолданылса (мысалы, 11–23), компактты берілістер стандартты берілістерден міндетті түрде төмен болуы керек емес. Компактты жетектің 50×11 жоғары берілісі стандартты жиынтықтың 53×12-ден сәл жоғары. Компактты берілістерде екі тізбекті шеңбер арасындағы секіріс көбінесе үлкен болады. Сонымен қатар, бұл артқы кассетадағы тістер арасындағы айырманы азайтуға мүмкіндік береді, 11 және 12 тісті дөңгелектер арасындағы 9% секірістен басқа.

In the context of mountain biking the term compact crankset, or micro drive, refers to smaller triple cranksets, giving a small benefit in weight at the expense of increased wear and also giving the bike better clearance over obstacles. Typical ratios would be 22/32/44 teeth as opposed to 28/38/48 or 24/36/46 teeth. These would be used with smaller cassettes (Generally cassettes are available with 11 tooth minimum gear sizes for compact chainsets while standard chainsets were designed for cassettes with a 13 or 14 tooth top gear), giving the same overall ratio. Compact chainrings have been the dominant standard for mountain bike cranks since the mid nineties. In the context of road cycling, compact drivetrain typically refers to double cranksets with a smaller (usually ) bolt circle diameter than the standard or Campagnolo's As of 2006, all of the major component manufacturers such as Shimano and Campagnolo offer compact cranks in their midrange and high end product lines. The compact crankset provides a compromise between the standard road double crankset (with 39/52 or 39/53 tooth chainrings) and the road triple (with 30/42/52 or 30/39/53 tooth chainrings). The compact crankset has two chainrings and typical ratios are 34/48, 34/50 and 36/50. This provides nearly the same lower gear ratios as a triple but without the need for a third chainring, a triple front derailleur and a long cage rear derailleur. Both Shimano and Campagnolo recommend and sell front derailleurs specifically designed for compact cranksets, claiming better shifting. Compact gearing is not necessarily lower than standard gearing if cassettes with smaller sprockets (such as 11–23) are used. A high gear of 50×11 on a compact drivechain is actually slightly higher than the 53×12 of a standard set. Compact gearing usually has a large percentage jump between the two chainrings. In balance, it may also allow small jumps in the rear by allowing a closer ratio cassette to be used, except for the 9% jump at the high end between the 11 and 12 tooth sprockets.

Бұралған кранкармдар

Нарықта әртүрлі атаулармен (Z коленки, P. M. P коленки және т.б.) танымал және сатылатын тік емес коленвалдар бірнеше рет ұсынылған. Дегенмен, "коленвал осінен педальға дейінгі қашықтық сақталған жағдайда, иілген коленвалдарды пайдалану педальдау артықшылықтарын бермейді". Қарастырылатын тік коленвалдармен салыстырғанда, олардың мүмкін кемшіліктеріне салмақтың артуы және иілгіштігінің жоғарылауы жатады.

Ротор қорабының жүйесі

Ротор – велосипедтің беріліс жүйесінде қолданылатын кранк түрінің саудалық атауы. Rotor кранкі 1995 жылы Мадридтегі Аэронавтикалық инженерлік мектебінің студенттерімен әзірленді және кейіннен коммерцияландырылды. Rotor Box ойын-сауыққа арналған жол және тау велосипедшілері арасында сәттілікке жеткенімен, көптеген кәсіби велосипедшілер дәстүрлі, тұрақты жүйені пайдалануды жалғастыруда, оны Campagnolo және Shimano сияқты ірі өндірушілер ұсынады. Маңызды факторлардың бірі – салмақ. Rotor Box жүйесі көптеген кәсіби кранктерге қарағанда 50%-75% ауыр. Басқа да кемшіліктері бар: басқа жақсы кранк жиынтықтарына қарағанда сатып алу құны жоғары, сондай-ақ жүйенің күрделілігіне байланысты күтімге қажеттілік артады. Бұл кранк жиынтықтары енді өндірілмейді және кейбір бөлшектерді табу қиын. Дегенмен, подшипниктер стандартты бөлшектер болып табылады. Сілтемелер сияқты бірнеше бөлшек әлі де таратылуда. Бұл жүйе велосипедтің төменгі жақтауындағы арнайы механизм ретінде пайда болды. Алғашқы "ROTOR Box" конструкциясында жетек жағындағы кранк дөңгелек тізбекті сақинасы бар офсеттік тізбекті жәндікке ие болды. Педаль айналымы кезінде жетек жағындағы кранк күшінің қатынасы дөңгелек тізбекті жоғары және төмен жылжыту арқылы өзгерді. Жетек емес жағындағы кранк төменгі жақтағы беріліс механизмі арқылы жылдамдатылып және баяулатылды, бұл жетек жағындағы кранк өткен беріліс қатынасының өзгеруін имитациялады, дәл 180 градусқа қарама-қарсы фазалық ауытқумен. Механикалық тұрғыдан өте тиімді болғанымен, бұл велосипедтердің құны жоғары болды және тізбектің айтарлықтай қозғалысы ауыстыру сапасын қиындатты. Келесі ұрпақтың ROTOR System кранктері механизмді орбиталық тізбекті жәндікке жылжытты, оның айналу осі бекітілген. Бұл "ROTOR System" кранк жиынтықтары классикалық BSA және ITA велосипед рамаларына орналасады. Стандартты кранк жұбының әрқашан бір-біріне қатысты 180 градуста қалуынан айырмашылығы, ROTOR жүйесі бұл бұрышты қозғалыс шеңбері бойынша өзгертеді. Сол және оң кранк қолдары педаль айналымы кезінде тізбекті сақиналарға қатысты тәуелсіз түрде жылдамдап және баяулатады. Бұған себеп болатын механизм кранк шпинделі мен жәндіктің айналу осін ауыстыру және екі тәуелсіз сілтеме арқылы жәндікті жеке кранк қолдарына қосу арқылы жасалады. Кранк айналғанда, ось пен жәндік арасындағы қашықтық өзгереді. Кранк-қол мен жәндікке айналу нүктесін орнату және оларды байланыстар арқылы жалғау арқылы, ось пен жәндік арасындағы өзгермелі қашықтық байланыстарды жоғары және төмен итеруге мүмкіндік береді, бұл кранктарды айналу кезінде тізбекті сақиналарға қатысты алға итеріп, артқа тартады. Бұл велосипедшінің екі аяғының қозғалтқыштың айналуы кезінде күш түсіру тиімділігін арттырады және азайтады. Бұл қозғалыстардың әсері педаль айналымының жоғарғы және төменгі жағындағы өлі нүктені (қуат өндірісі аз болатын жер) жояды және тізеге түсетін күшті азайтады. Өндіруші жүрек соғуына қатысты қуаттың артуын, сондай-ақ басқа да артықшылықтарды мәлімдейді. Rotor байланыс кранк жиынтықтарының ерекше сезіміне үйрену үшін бірнеше апта тұрақты пайдалану қажет. Оған үйренгеннен кейін көптеген жүргізушілер оны жақсы көреді. Дегенмен, қарапайым кранк жиынтықтары мен Rotor байланыс кранк жиынтықтары арасында ауысу қиын емес. Жүргізуші Rotor байланыс кранк жиынтықтарын пайдалануды үйренгеннен кейін, кранк жиынтықтарының түрлерін алға-артқа ауыстыруға бейімделу бір-екі минутты ғана алады. Көптеген кәсіби велосипедшілер, соның ішінде Cervélo TestTeam, Rotor-дың Q сақиналарын пайдаланады, олар қосымша салмақсыз беріліс өлшемдерінің өзгеруін имитациялайды. Дегенмен, Rotor-дың Q сақиналары және басқа да дөңгелек емес сақиналар педаль айналымының өлі нүктелері арқылы қуатты қолдануға мүмкіндік беретін кранк-қол қозғалыстарын қайталай алмайды. Дөңгелек емес сақиналар алдыңғы дерайлерді орнату қиындығын арттырады, ал Rotor байланыс кранк жиынтықтары бұл жағынан ешқандай қиындық тудырмайды.

Rotor is a trade name of a type of crank used in the transmission system of a bicycle. The Rotor crank was developed by Aeronautic Engineering School students in Madrid, Spain in 1995 and was later commercialised. While Rotor Box found success with recreational road and mountain cyclists, many competitive cyclists continue to use the traditional fixed system as offered by major manufacturers Campagnolo and Shimano, amongst others. One major factor is weight— the Rotor Box System is 50%–75% heavier than most competitive cranks. Other negative factors include higher purchase cost than other fine cranksets, and increased maintenance due to the complexity of the system. These cranksets are no longer in production, and availability of some parts is problematic. However the bearings are standard parts. A few parts, like links, are still distributed. This system originated as a cog driven internal mechanism inside a purpose built bicycle's bottom bracket. In this first "ROTOR Box" design, the drive side crank had an offset chainring spider with round rings. The drive side crank's gear ratio varied during the pedalling cycle by moving the round chainring upward and downward in regards to the crank's axle. The non drive side crank was accelerated and decelerated by a gearing mechanism inside the bottom bracket to mimic the gear ratio variation the drive side crank went through, at an exact 180 degree phase offset. While highly effective mechanically, these bicycles were costly and the significant movement of the chainring made shifting quality problematic. Later generation ROTOR System cranks moved the mechanism into an orbital chainring spider with a fixed rotational axis. These "ROTOR System" cranksets fit into classic BSA and ITA bicycle frames. Unlike a standard pair of cranks that always remain at 180 degrees relative to each other, the ROTOR system varies this angle through the circle of motion. The left and right crank arms speed up and slow down independently, relative to the chainrings during the pedalling cycle. The mechanism causing this is designed by ofsetting the axis of rotation of the crank spindle and spider, then connecting the spider to the individual crank arms via two independent links. As the crank rotates, the distance between the axle and spider varies. By placing a pivot point on the crank arm and the spider and connecting these via linkages, the varying axle to spider distance pivots the linkages up and down, pushing the cranks forward and pulling them backward relative to the chainrings during the rotation. This increases and decreases the effective gear the cyclists' two legs push as the crankset rotates. The effect of these movements eliminates the dead spot (where little power is produced) at the top and bottom of the pedaling cycle, and reduces knee strain. The manufacturer claims that power output relative to heart rate is increased, amongst other claimed benefits. It takes a couple of weeks of regular use to become accustomed to the unusual feel of the Rotor linkage cranksets. After becoming accustomed to it, most riders prefer it. However, there is no difficulty in switching between ordinary cranksets and Rotor linkage cranksets. Once a rider has learned to use Rotor linkage cranksets the adaption when switching back and forth between crankset types only takes a minute or two. Many competitive cyclists, including the Cervélo TestTeam, use Rotor's Q rings which mimic the fluctuation in gear size without the added weight. However Rotor Q rings and other non round rings cannot duplicate the crank arm movements that allow application of power through the dead spots of the pedaling cycle. Non round rings also increase the difficulty of setting up the front derailleur, while Rotor linkage cranksets present no extra difficulty in that regard.

Планеталық қозғалтқыш

Планеталық берілісті крансет бір тіс шеңбері арқылы екі түрлі беріліс қатынасын ұсынады. Бұл кем дегенде екі артықшылықты қамтамасыз етеді: педаль баспай тұрып жылдамдықтарды ауыстыру және тізбектің тіс шеңберінен түсіп қалу ықтималдығының азаюы. Шлампф Инновациялардың Тау Драйвы мен Спид Драйвы және Хаммершмидт солардың мысалдары.