Ұлыбритания және Мальта жол ережелері

Кіріспе

Ұлыбританиядағы жол пайдаланушыларына арналған ресми ережелер. Мальтаның Жол қозғалысы кодексі.

Жол қозғалысы кодексі – Ұлыбританиядағы жол пайдаланушыларына арналған ақпарат, кеңес, нұсқаулар және міндетті ережелер жиынтығы. Оның мақсаты – жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Кодекс барлық жол пайдаланушыларға – жаяу жүргіншілерге, атпен және велосипедпен жүретіндерге, мотоцикл және автомобиль жүргізушілеріне қолданылады. Онда жол белгілері, жол разметі, көлік құралдарының белгілері және жол қауіпсіздігі туралы ақпарат берілген, сондай-ақ көлік құралдарын күтіп ұстау, жүргізуші куәлігіне қойылатын талаптар, құжаттама, айыппұлдар және көлік құралдарының қауіпсіздігі туралы қосымшалар бар. Жол қозғалысы кодексі алғаш рет 1931 жылы жарық көрді және үнемі жаңартылып отырады. Оны Көлік министрлігі және Көлік құралдары стандарты агенттігі әзірлейді, ал The Stationery Office электрондық және баспа түрінде жариялайды. 17-ші басылым (2022) бірнеше маңызды өзгерістерді енгізді. Атап айтқанда, жол пайдаланушыларының жаңа "иерархиясы" соқтығыс жағдайындағы тәуекел деңгейіне сәйкес жіктеледі, ең осалы пайдаланушылар жоғары орналасқан. Ұлыбритания нұсқасы ағылшын және валли тілдерінде қолжетімді, Англия, Шотландия және Уэльске қолданылады, бірақ Англиядағы жүргізушінің орналасқан жерін көрсететін белгілер және Шотландия мен Уэльстегі екі тілді белгілер сияқты аймақтық белгілерге қатысты мәліметтер жоқ. Сонымен қатар, Солтүстік Ирландия нұсқасы ағылшын және ирланд тілдерінде бар.

Тарих

1920 жылы "Жол көліктерін реттеу жөніндегі ведомстволық комитет" "барлық жол көліктері үшін міндетті және бірыңғай сигналдар кодексі қолданысқа енгізіледі" деп жариялады. Лондондық жүргізушілер оңға бұрылу немесе тоқтау ниеттерін білдіру үшін қолдарын пайдаланатын жүйе қалыптастырған. Бұл жүйе өте тиімді деп танылғандықтан, оны бүкіл елде міндетті және стандартталған мінез-құлық кодексі ретінде енгізу қажет болды. Кодекс жүргізушіге өзінің қолын немесе жасанды қолды пайдалануға мүмкіндік берді, бұл жабық кабинасы бар жүргізушілер үшін, немесе импортталған американдық автомобильдеріндегідей сол қолмен басқаратын жүргізушілер үшін ыңғайлы болды. Міндетті кодекс енгізу жоспары кейінге шегерілді, ал келесі жылдары кодекске ат сүйрейтін көліктерге арналған қамшы сигналдары мен жол тораптарын бақылайтын полиция қызметкерлерінің сигналдары қосылды. 1923 жылы бір пенниге тұратын кітапша Ұлыбританияның қағаз кеңсесінде басылып, Ішкі істер министрлігі (және Шотландия кеңсесі) бекітті. "Полиция және көлік жүргізушілері қолданатын жол сигналдары" деп аталатын бұл кітапша полиция мен Автомобиль қауымдастығы арасындағы талқылаулардың нәтижесінде жарық көрді. Кейінгі жылдары, автомобиль қауымдастықтары тарапынан қолдау көрсетілумен қатар, кодекс Ұлттық қауіпсіздік бірінші қауымдастығының плакаттары арқылы танымал болды (бұл жұмыс 1936 жылы Апаттарды алдын алу жөніндегі Корольдік қоғам болып қайта аталғаннан бері жалғасуда). Жол қозғалысы кодексінің ресми түрде енгізілуі 1930 жылғы Жол қозғалысы заңының маңызды бөлігі болды. Кодекстің бірінші басылымы 1931 жылдың 14 сәуірінде жарық көрді, онда 21 беттік кеңес, соның ішінде жүргізушілер мен жол қозғалысын бақылайтын полиция қызметкерлері қолдануға тиіс қол сигналдары туралы ақпараттар келтірілген. 1934 жылы жарық көрген екінші басылымда жол белгілері алғаш рет суреттелді. Оны дайындау кезінде Көлік министрлігі жаяу жүргіншілер қауымдастығымен кеңесті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін тағы да маңызды түзетулер енгізілді, мысалы, 1954 жылғы нұсқадан кейін трамвайлар туралы сілтемелер алынып тасталды. (Блэкпул ондаған жылдар бойы Ұлыбританияда трамвай жүйесіне ие болған жалғыз қала болды. 1994 жылы, Ұлыбританиядағы алғашқы заманауи трамвай жүйелері ашылғаннан кейін трамвай ережелері кодекске қайта енгізілді.) Автокөлікпен жүрудің ережелері бесінші басылымға қосылды. 1968 жылы жарық көрген алтыншы басылымда алғаш рет суреттермен қатар сызбалар да қолданылды, сонымен қатар жаңа "континенттік" үлгідегі жол белгілерінің суреттері жаңартылды. 1978 жылғы 70 беттік басылымда жаяу жүргіншілерге арналған Жасыл крест кодексі және біліктілігі жоқ жүргізушілерге арналған қызғылт түсті белгілер енгізілді. 1990 жылдары кодекстің форматы "биік" форматқа өзгертілді. 2012 жылы электрондық Жол қозғалысы кодексі қосымшасы пайда болды. 2020 жылы өткізілген қоғамдық тыңдалымдардан кейін, 17-шы басылымға (2022 жыл) жол пайдаланушыларының жаңа "иерархиясы" енгізілді, онда жол пайдаланушылары соқтығыс жағдайындағы қауіп деңгейіне сәйкес жіктеледі, ең осал топтар басымдыққа ие.

The Departmental Committee on the Regulation of Motor Vehicles announced in 1920 that "a compulsory and uniform code of signals for all road vehicles is to be brought into operation". Drivers in London had evolved a system for signalling their intentions to turn right or stop, using their arm, and this was seen to be of such benefit that it should be required and standardised as a code of behaviour across the country. The code allowed the driver to use either his own arm or a dummy arm – which had obvious benefits in wet weather for drivers with the luxury of an enclosed cab, or for drivers using left hand drive vehicles, as in imported American cars. The intention to bring in the compulsory code was delayed and in successive years the code was expanded including whip signals for horse drawn vehicles, and signals made by policemen controlling junctions. In 1923 a booklet costing one penny was published by His Majesty's Stationery Office and approved by the Home Office (and Scottish Office). Entitled Traffic Signals to be used by the Police and Drivers of Vehicles, this booklet arose from discussions between the Police and The Automobile Association. In subsequent years, in addition to being promoted by the automobile associations, the code was publicised using posters by the National Safety First Association (which still continues this work, having been renamed the Royal Society for the Prevention of Accidents in 1936). The formal introduction of The Highway Code was one of the provisions of the wide reaching Road Traffic Act 1930. Costing one penny, the first edition of the code was published on 14 April 1931. It contained 21 pages of advice, including the arm signals to be given by drivers and police officers controlling traffic. The second edition, considerably expanded, appeared in 1934, and now illustrated road signs for the first time. During its preparation the Ministry of Transport consulted with the Pedestrians' Association. Further major revisions followed after the Second World War so that, for example, references to trams were removed after the 1954 version. (Blackpool was for decades the only place in the UK with a tram system. Tramway rules returned to the Code in 1994, after the first modern tram systems in Britain had opened.) Motorway driving was included in the fifth edition. The sixth edition, in 1968, used photographs as well as drawings for the first time, and also updated the illustrations of road signs to take the new 'continental' designs into account. The 70 page 1978 edition introduced the Green Cross Code for pedestrians and orange badges for unskilled drivers. The format was changed to a 'taller' size in the 1990s. An electronic Highway Code app followed in 2012. Following public consultations in 2020, a new "hierarchy of road users" was incorporated into the 17th edition (2022), classifying road users according to their risk in the event of a collision, with the most vulnerable at the top.

H1 ережесі

Соқтығысу жағдайында ең көп зиян келтіре алатын көлік құралын басқаратын адамдар басқаларға қауіптің алдын алу және оны азайту бойынша ең жоғары жауапкершілікті көтереді. Бұл принцип ең бастысы ірі жүк және жолаушылар көліктерінің, фургон/микроавтобустардың, жеңіл автомобильдер/таксилердің және мотоциклдердің жүргізушілеріне қатысты. Велосипедшілер, атпен жүретіндер және атқа тіркелген көліктердің жүргізушілері де жаяу адамдарға қауіпті азайтуға тиіс.

H2 ережесі жүргізушілер, мотоциклшілер, атпен тартылатын көлік құралдары, ат үстінде және велосипедшілер үшін

Жол торабында, жол пайдаланушылар бұрылатын немесе бұрылып шығатын жолды кесіп өтетін немесе кесіп өтуге асығып тұрған жаяу жүргіншілерге жол беруі керек. Жаяу жүргіншілерге «зебра» өткелдерінде және велосипед пен жаяу жүргіншілер үшін арналған ортақ жолдарда басымдық беріледі. Тротуарды тек жаяу жүргіншілер (мүгедектер коляскасындағылар мен электросамокат пайдаланушылар да оның ішінде) ғана пайдалана алады. Жаяу жүргіншілер жолдың кез келген бөлігін, сондай-ақ велосипед жолдарын және тротуарды да пайдалана алады, егер қарсы белгі болмаса.

H3 ережесі жүргізушілер мен мотоциклшілер үшін

Жүргізушілер мен мотоциклшілер жол қиылысына кіргенде не шыққанда, не бағытын не жолын өзгерткенде (басқа көлікке жол бермейтіндей) велосипедшілерді, атпен жүрушілерді не атқа тіркелген көліктерді кесіп өтпеуі керек. Ережеде былай делінген: "Тура бойымен келе жатқан [әлсіз қатысушыны] тоқтатуға не оңға-соққа бұруға себеп болатын қиылыста бұрылмау керек". Бұл ереже тек жолда ғана емес, велосипед жолағында не велосипед тас жолында жүрген кезде де қолданылады.

Қол жеткізу

Қазіргі уақытта Англия, Шотландия және Уэльс үшін қолданыстағы Жол жүрісі ережелері Highway Code веб-сайтында онлайн оқылуға қолжетімді, оны тегін PDF электрондық кітап, қосымша және аудио кітап ретінде жүктеуге болады. Баспа нұсқасын кеңінен сатып алуға болады.