Жылдам коньки тебудегі "қос итеру" техникасы – жылдамдық пен тиімділік! Бұл техниканың артықшылықтары, даму тарихы және Chad Hedrick есімі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қос түрту – жарыс конькимен сырғанау техникасы. Бұрын қолданылған "классикалық" техникаға қарағанда оның басты артықшылығы – конькимен сырғанаушыға қадамның күш жұмсамайтын бөлігінде де пайдалы жұмыс жасауға және осылайша жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік беруі. Кәсіби деңгейдегі конькишілер емес, жаңа бастағандар үшін оның тиімділігі туралы пікірлер әртүрлі, себебі қос түрту арқылы жылдам сырғанау үшін көп жаттығу қажет.
Double push is an inline speed skating technique. Its major advantage over the previously practised "classic" technique is that it allows the skater to do useful work during the part of the stride that was "wasted", and therefore to go faster. Opinions differ on its usefulness for non elite skaters as it requires much practice before a skater is faster using doublepush than without.
Тарих
Екі еселік итеруді (doublepush) кім алғаш рет ойлап тапқаны белгісіз. Чад Хедрик оны көпшілік назарына әкелгені үшін әдетте мойындалады. Шамамен 1992 жылы Чадтың пайда болуына дейін, тік сызықты жылдам сырғанаушылар мұз үстіндегі жылдам сырғанаудан алынған классикалық техниканы қолданды. Хедрик ұсынған жаңа тәсіл тез арада тиімді екенін көрсетті және көп ұзамай көптеген кәсіби сырғанаушылар тарапынан қабылданып алынды.
It is uncertain who first invented the doublepush. Chad Hedrick is generally acknowledged as having brought it to the public eye. Prior to Chad's arrival on the scene circa 1992, inline speed skaters used the classic speed skating technique derived from ice speed skating. Hedrick's alternative approach rapidly proved itself to be faster and was soon adopted by many elite skaters.
Техника
Жылдамдықпен сырғанауда қолданылатын доңғалақтар көбінесе дөңгелек немесе эллипстік пішінде болады және нақты шеттері жоқ. Терминология мұз шаналарының пышақтарынан алынған, олардың шеттері болады. Инлайн шанада "ішкі жиекте" жүру дегеніз, шананың доңғалағы ішке қарай еңкейіп (яғни медиалды: оң шана солға еңкейеді және керісінше) сырғанауды білдіреді. Сыртқы жиек – керісінше, ал ортаңғы жиек доңғалақтың тік тұрғанын көрсетеді. Классикалық жылдамдықпен сырғанау техникасы – ішкі жиекпен итеру және сыртқы жиекпен сырғанаудың кезектесетін циклы. Цикл жүгірушінің бір аяғымен (мысалы, оң аяғы) тізесін бүгіп сырғанаудан басталады. Содан кейін оң тізе сол жаққа қарай иіліп, түзуленеді (созылады). Сондықтан итеру бағыты массалық орталықтан сыртқа қарай (оңға қарай) бағытталған. Итеру аяғы толық созылғанда, сол (қазіргі тіреу) аяқ төменге қойылып сырғанау үшін қолданылады, ал оң аяқ көтеріліп, жүгірушінің астына қайта орналасады (қалпына келтіру), жаңа тіреу аяғы болуға дайын тұрады. Итеру аяғы қалпына келгеннен кейін, тіреу аяғы қарсы бағытта итеріледі және цикл қайталанады. Итеру әрқашан бүйірлейтін бағытта жүзеге асады: сол аяқ тек солға, ал оң аяқ тек оңға қарай итереді. Бұл табиғи түрде ортаңғы жиектен немесе сәл сыртқы жиектен басталып, аяқ жүгірушінің массалық орталығынан алыстағанда ішкі жиекке "ауысады". Қос итеру жоғарыдағы циклдан "сырғанау" фазасын алып тастап, оны сыртқы жиектегі медиалды бағытталған "астынан итерумен" алмастырады. Қалпына келтіру шанасы сыртқы жиекке орналастырылып, денедің астына итеріледі (оң аяқ солға қарай, және керісінше), сыртқы жиекті сақтап, кейін тұрақты ішкі жиекпен итеру үшін орталық сызықтан кері тартылады немесе бұрылады. Өзінің табиғаты бойынша, қос итеру классикалық техникаға қарағанда тұрақсыз, сондықтан оны үйрену қиын. Егер сырғанаушы астынан итеру кезінде сүйіршікті жоғалтса, оған сүйенуге тіреу аяғы болмайды. Қос итеру сонымен қатар екі аяқпен бір уақытта күш салуға мүмкіндік береді. Бұл үшін жүктемені бірден сыртқы аяққа емес, ішкі аяққа біртіндеп ауыстырады. Кейбіреулер бұл қос итеру үшін маңызды деп санайды, бірақ бұл пікір баршаға бірдей емес.
Wheels used in speed skating are usually round or elliptical in profile, and do not literally have edges. The terminology is carried over from ice skate blades, which have edges. In inline skating, being "on an inside edge" refers to skating with the wheel of the skate leaning inwards (i. e. medially: right skate leaning left, and vice versa). An outside edge is the opposite, and a center edge implies that the wheel is vertical. The classic speedskating technique is an alternating cycle of inside edge pushes and outer edge glides. The cycle starts as the skater is gliding on one (let us suppose the right) leg with a bent knee. Then the right knee straightens (extends) while leaning to the left. The direction of the push is therefore outwards (rightwards) from the center of mass. When the pushing leg reaches full extension, the left (now support) leg is set down and used to glide, while the right leg lifts and is brought back behind and underneath the skater (recovery) ready to be placed on the ground (set down) and become the new support leg. Once the pushing leg has been recovered, the support leg pushes out in the other direction and the cycle repeats. Note that the pushes are always in a lateral direction: the left leg pushes exclusively leftwards, and the right leg exclusively rightwards. This will naturally result in a push that starts on the center edge or on a slight outside edge and "rolls over" onto the inside edge as the foot moves away from the skater's center of mass. The double push eliminates the "glide" phase from the above cycle, replacing it with a medially directed "underpush" on the outside edge. The recovery skate is placed on an outside edge and pushed underneath the body (right leg pushes leftward, and vice versa) while maintaining that outside edge, before being steered or pulled back across the centerline for the regular inside edge push that follows. By its nature the double push is less stable than classic technique, making it difficult to learn. If the skater should lose traction during an underpush there is no support leg to fall back on. The double push also allows for the very brief application of force through both legs simultaneously. The skater does this by transferring weight from the inside edge foot to the outside edge foot gradually, rather than transferring all weight to the outside edge foot instantly. Some hold that this is essential to the double push, but this opinion is not universal.
Артықшылықтар
Екі есе итермелеудің басты артықшылығы – конькимен сырғанаушыларға бұрын пайдасыз кетіп жатқан соққы циклінің бір бөлігінде итеру күшін жасауға мүмкіндік беруі. Классикалық соққының сырғанау кезеңінде жол, ауа және подшипниктердің үйкелісі сырғанаушының жылдамдығын төмендетсе, осы кезеңдегі тізелердің терең бүгілуі бұлшық еттерді шаршатады. Екі есе итермелеуді пайдалану арқылы сырғанаушылар осы уақытта пайдалы жұмыс істей алады. Бұл бұлшық еттеріне жақсы әсер етеді, сондай-ақ жылдамдықты үнемі жоғалып-төмендеудің орнына, тұрақты ұстауға көмектеседі. Екі есе итермелеу тиімді соққы ұзындығын арттырады. Жылдам сырғанаудың ең тиімді жолдарының бірі – әр соққыда одан да күшпен итеру, бірақ дәстүрлі түрде бұл үшін төмен отыру қажет (қан ағынына кедерлес келу және бұлшықеттерде сүт қышқылының өндірісін арттыру), ал екі есе итермелеуде жоғары бұрыштағы сол аяқ ішкі және сыртқы итеру арқылы ұзақ тиімді соққыға қол жеткізе алады.
The principal advantage of the double push is that it allows skaters to generate propulsive force during a part of the stroke cycle which was previously wasted. In the glide phase of the classic stroke, friction from road, atmosphere and bearings tends to slow skaters down, yet the deep knee flexion during this part of the cycle fatigues the muscles. Using DP, skaters can do useful work in this time instead. This is beneficial to their muscles and also helps keep speed more nearly constant instead of surging ahead and then slowing down repeatedly. The DP extends the effective stroke length. One of the best ways to go faster is to push further in each stroke, but whereas traditionally this requires sitting lower (restricting blood flow and increasing lactic acid production in the muscles), in DP the same leg at a higher bend angle can achieve a longer effective stroke by pushing both inward and outwards.
Мұзды қос рет түрту
Мұз үстінде сырғанауда қос түрткілеуді қолдану мүмкін болғанымен, оның тізімді сырғанаудағыдай артықшылықты бере алатыны ешбір жағдайда анық емес. Бұл мұздың қырларының ерекшелігіне байланысты. Тізімді коньки ортаңғы қырымен жолға жабысса, мұз шаңғысы ортаңғы қырымен жанына түрткіленсе сырғанап кетеді: мұзға "сіңіп" кетуі үшін ол ішкі немесе сыртқы қырымен болуы керек. Кейбір сырғанаушылар мұзда аздап түрткілеп жатқанын байқауға болады, бірақ бұл әсері әлдеқайда жұмсақ. Чад Хедриктің қос түрткілеумен байланысты жетістіктерінен кейін оның техникасы мұзға ауысқаннан бері көп талқыланды. Қос түрткілеу мұзда кеңінен қолданылмады. Бұл оның көп пайдасы болмауынан ма, әлде басқа себептерден бе, қазір аныту қиын. Қос түрткілеу мұзда тиімсіз болуының басты себебі, мұз шаңғысы тек түзу сызықта немесе үлкен радиуста қозғала алады, ал қос түрткілеу үшін қисайту қозғалыстары қажет. Мүмкін, кейбір техникалық жетістіктер мұзға қисайтуға мүмкіндік беретін, бірақ кедергісі көп жылдамдық конькиін жасауға көмектесер. Бұл мәселе қисайту техникасын қолдануға мүмкіндік бермейтін шаңғыларға ұқсас.
Although it is possible to use the double push in ice skating, it is by no means certain that it can provide the same advantage that it can in inline skating. This has been attributed to the different characteristics of edging on ice. Whereas an inline skate on a center edge continues to grip the road, an ice blade on a center edge will slip if pushed sideways: it must be on an inside or outside edge if it is to "dig into" the ice. Although some skaters can be seen to be underpushing slightly on ice, the effect is much more subtle. Chad Hedrick, due to his success in connection with the DP, has had his form widely commented on since he moved to ice. The DP has not been widely adopted on ice. Whether this is because it makes little practical difference or for other reasons is at present difficult to say. The main reason why DP does not work on ice, it is proposed, is that ice skates can move only on a straight line or on a big radius, while DP requires carving movements. Perhaps some technical developments could enable creating an ice speed skate that can carve, but it may have more drag. This problem is similar to cross country skis that do not enable carving techniques.