Кіріспе

Қос түрту – жарыс конькимен сырғанау техникасы. Бұрын қолданылған "классикалық" техникаға қарағанда оның басты артықшылығы – конькимен сырғанаушыға қадамның күш жұмсамайтын бөлігінде де пайдалы жұмыс жасауға және осылайша жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік беруі. Кәсіби деңгейдегі конькишілер емес, жаңа бастағандар үшін оның тиімділігі туралы пікірлер әртүрлі, себебі қос түрту арқылы жылдам сырғанау үшін көп жаттығу қажет.

Тарих

Екі еселік итеруді (doublepush) кім алғаш рет ойлап тапқаны белгісіз. Чад Хедрик оны көпшілік назарына әкелгені үшін әдетте мойындалады. Шамамен 1992 жылы Чадтың пайда болуына дейін, тік сызықты жылдам сырғанаушылар мұз үстіндегі жылдам сырғанаудан алынған классикалық техниканы қолданды. Хедрик ұсынған жаңа тәсіл тез арада тиімді екенін көрсетті және көп ұзамай көптеген кәсіби сырғанаушылар тарапынан қабылданып алынды.

Техника

Жылдамдықпен сырғанауда қолданылатын доңғалақтар көбінесе дөңгелек немесе эллипстік пішінде болады және нақты шеттері жоқ. Терминология мұз шаналарының пышақтарынан алынған, олардың шеттері болады. Инлайн шанада "ішкі жиекте" жүру дегеніз, шананың доңғалағы ішке қарай еңкейіп (яғни медиалды: оң шана солға еңкейеді және керісінше) сырғанауды білдіреді. Сыртқы жиек – керісінше, ал ортаңғы жиек доңғалақтың тік тұрғанын көрсетеді. Классикалық жылдамдықпен сырғанау техникасы – ішкі жиекпен итеру және сыртқы жиекпен сырғанаудың кезектесетін циклы. Цикл жүгірушінің бір аяғымен (мысалы, оң аяғы) тізесін бүгіп сырғанаудан басталады. Содан кейін оң тізе сол жаққа қарай иіліп, түзуленеді (созылады). Сондықтан итеру бағыты массалық орталықтан сыртқа қарай (оңға қарай) бағытталған. Итеру аяғы толық созылғанда, сол (қазіргі тіреу) аяқ төменге қойылып сырғанау үшін қолданылады, ал оң аяқ көтеріліп, жүгірушінің астына қайта орналасады (қалпына келтіру), жаңа тіреу аяғы болуға дайын тұрады. Итеру аяғы қалпына келгеннен кейін, тіреу аяғы қарсы бағытта итеріледі және цикл қайталанады. Итеру әрқашан бүйірлейтін бағытта жүзеге асады: сол аяқ тек солға, ал оң аяқ тек оңға қарай итереді. Бұл табиғи түрде ортаңғы жиектен немесе сәл сыртқы жиектен басталып, аяқ жүгірушінің массалық орталығынан алыстағанда ішкі жиекке "ауысады". Қос итеру жоғарыдағы циклдан "сырғанау" фазасын алып тастап, оны сыртқы жиектегі медиалды бағытталған "астынан итерумен" алмастырады. Қалпына келтіру шанасы сыртқы жиекке орналастырылып, денедің астына итеріледі (оң аяқ солға қарай, және керісінше), сыртқы жиекті сақтап, кейін тұрақты ішкі жиекпен итеру үшін орталық сызықтан кері тартылады немесе бұрылады. Өзінің табиғаты бойынша, қос итеру классикалық техникаға қарағанда тұрақсыз, сондықтан оны үйрену қиын. Егер сырғанаушы астынан итеру кезінде сүйіршікті жоғалтса, оған сүйенуге тіреу аяғы болмайды. Қос итеру сонымен қатар екі аяқпен бір уақытта күш салуға мүмкіндік береді. Бұл үшін жүктемені бірден сыртқы аяққа емес, ішкі аяққа біртіндеп ауыстырады. Кейбіреулер бұл қос итеру үшін маңызды деп санайды, бірақ бұл пікір баршаға бірдей емес.

Артықшылықтар

Екі есе итермелеудің басты артықшылығы – конькимен сырғанаушыларға бұрын пайдасыз кетіп жатқан соққы циклінің бір бөлігінде итеру күшін жасауға мүмкіндік беруі. Классикалық соққының сырғанау кезеңінде жол, ауа және подшипниктердің үйкелісі сырғанаушының жылдамдығын төмендетсе, осы кезеңдегі тізелердің терең бүгілуі бұлшық еттерді шаршатады. Екі есе итермелеуді пайдалану арқылы сырғанаушылар осы уақытта пайдалы жұмыс істей алады. Бұл бұлшық еттеріне жақсы әсер етеді, сондай-ақ жылдамдықты үнемі жоғалып-төмендеудің орнына, тұрақты ұстауға көмектеседі. Екі есе итермелеу тиімді соққы ұзындығын арттырады. Жылдам сырғанаудың ең тиімді жолдарының бірі – әр соққыда одан да күшпен итеру, бірақ дәстүрлі түрде бұл үшін төмен отыру қажет (қан ағынына кедерлес келу және бұлшықеттерде сүт қышқылының өндірісін арттыру), ал екі есе итермелеуде жоғары бұрыштағы сол аяқ ішкі және сыртқы итеру арқылы ұзақ тиімді соққыға қол жеткізе алады.

Мұзды қос рет түрту

Мұз үстінде сырғанауда қос түрткілеуді қолдану мүмкін болғанымен, оның тізімді сырғанаудағыдай артықшылықты бере алатыны ешбір жағдайда анық емес. Бұл мұздың қырларының ерекшелігіне байланысты. Тізімді коньки ортаңғы қырымен жолға жабысса, мұз шаңғысы ортаңғы қырымен жанына түрткіленсе сырғанап кетеді: мұзға "сіңіп" кетуі үшін ол ішкі немесе сыртқы қырымен болуы керек. Кейбір сырғанаушылар мұзда аздап түрткілеп жатқанын байқауға болады, бірақ бұл әсері әлдеқайда жұмсақ. Чад Хедриктің қос түрткілеумен байланысты жетістіктерінен кейін оның техникасы мұзға ауысқаннан бері көп талқыланды. Қос түрткілеу мұзда кеңінен қолданылмады. Бұл оның көп пайдасы болмауынан ма, әлде басқа себептерден бе, қазір аныту қиын. Қос түрткілеу мұзда тиімсіз болуының басты себебі, мұз шаңғысы тек түзу сызықта немесе үлкен радиуста қозғала алады, ал қос түрткілеу үшін қисайту қозғалыстары қажет. Мүмкін, кейбір техникалық жетістіктер мұзға қисайтуға мүмкіндік беретін, бірақ кедергісі көп жылдамдық конькиін жасауға көмектесер. Бұл мәселе қисайту техникасын қолдануға мүмкіндік бермейтін шаңғыларға ұқсас.