Кіріспе

260-269 жылдар аралығында Рим императоры

Маркус Кассианий Латиний Постумус (259 – 269) – батавиялық тегі бар римдік қолбасшы, қазіргі тарихшылар Галлия империясы деп білетін Рим империясының бөлініп шыққан мемлекетінің императоры ретінде билік жүргізді. Шамамен 260 жылы Галлиядағы рим армиясы Галлиенге адалдығын жойды, ал Постумус Галлия, Германия, Британия және Испания провинцияларында император титулын және өкілеттіктерін қабылдады. Ол өз әскері өлтіргенге дейін он жылға жуық билік етті.

Билікке көтерілу

Постумның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол батавиялық шығайынан болуы мүмкін; әрине, оның монеталары батавиялықтардың арасында танымал болған Геркулес Магусанус және Геркулес Deusoniensis құдайларын құрметтейді. Геркулес Магусанус, әдетте, герман құдайы Түнраздың римдік интерпретациясы болып саналады. Deusoniensis Батавия аумағында немесе оған жақын орналасқан Деузо қаласына сілтеме жасауы мүмкін, және ол қазіргі Диессенмен теңестіріледі; Постумның өзі Деузода туған деген болжам бар. Осылайша, Постум "кельттер арасында" рим әскерінің қолбасшысы болды. Оның нақты лауазымы белгісіз, бірақ император Валериан оны Төменгі Германияның императорлық легаты етіп тағайындаған болуы мүмкін. Постум сарайда жақсы қабылданған және Кёнигтің сөзінше, құрметті консулдыққа ие болған. 259 жылы Валериан шығыста парсыларға қарсы күресіп жатқанда, оның ұлы және әрі император Галлиен Дунай шебіндегі жағдаймен айналысты. Осыдан Галлиен өз ұлы Салонинді және Постум сияқты әскери қолбасшыларды Рейн өзенін қорғау үшін қалдырды. Аламанн мен франктардың шапқыншылығы кезінде, Валерианның жеңілісі мен тұтқындалуы туралы жаңалықтарға оқысқанда, Постум мен Маркус Симплициний Гениалис басшылығымен рим әскері ютунгтерді жеңіп, Постум олжаны өзі басқарған легиондарға бөліп берді. Әскерлер Постумды император деп жариялап, Колонияны қоршап алды, Салонин мен Сильванды тұтқындады. Кейін ол жеңісін мерекелеу үшін салтанатты арка тұрғызды.

Галлия империясының құрылуы

Постум Галлияда император ретінде бірден танылды (әлдебір Галлия Нарбоненсис провинциясын қоспағанда). Ол астанасын солтүстік Галлияда, шамасы Колония Клаудия Ара Агриппиненсиумде орнатып, өкіметін дәстүрлі римдік заңнамалық және атқарушылық құрылымдармен жабдықтады. Императорлық лауазымынан өзге, ол бірден әріптесі Онорацианмен бірге консул болып сайланды. Постумның басқаруындағы маңызды тұлғалар, мысалы, Викторин мен Тетрик, оның солтүстік Галлиядағы күш ошағынан алынған сияқты, және шындығында бүкіл әкімшілік тез арада галликтеріне айналды. Постум монеталарында өзін Галлияны қайта жаңғыртушы (Restitutor Galliarum) және провинцияларға амандық әкелуші (Salus Provinciarum) ретінде көрсетті; оның Испания және Британияның кен өндіру аймақтарын бақылауы осы тұрғыда маңызды болды, сондай-ақ Галлиенмен бірге Галлияға келген шебер монета соғушыларды жұмысқа тартуы да. Постум 262 және 263 жылдары франктар мен алеманндарға қарсы сәтті жорықтар жасады; 263 жылы оларға жеңіске жеткеннен кейін, оның монеталарында біраз уақыт бойы Фелицитас Аугусти сияқты бейбіт тақырыптар бейнеленді. Соңғы төрт жылдың көп бөлігін франктарды Галлиядан ығыстырумен өткізгеннен кейін, Постум басқа франктарға қарсы күресу үшін франк әскерлерін жалдады, олар, мүмкін, қолданыстағы рим армия бөлімдеріне таратылды. Ғалымдар Постумның бастапқыда Галлиенді Римнен қуғысы келгенін немесе тек батыс провинцияларын басқаруға қанағаттанғанын әлі де талқылауда.

Галлиенмен бетпе-бет келу

Төрт жыл бойы Галлиен германдық шабуылдар мен шығыстағы басқа да узурпаторларға тым алаңдап, солтүстік және батыстағы жағдайды шешуге үлкермеді, бірақ 265 жылы ол Постумды жеңу үшін жорық бастады. Ауреол жаза ретінде шеннен төмендетілді, бұл оны 267 жылы Галлиенге қарсы көтеруіне әкелді. ), ол жараланып, шегінуге мәжбүр болды. Осыдан кейін Галлиен өзінің империясының қалған бөлігіндегі дағдарыстармен айналысып, Постуммен қайтадан бетпе-бет келмеді. 266 жылы Постум төртінші рет консул болды, оның әріптесі ретінде Галлиялық ақсүйек және жоғары әскери шенді Марк Пиавоний Викторин болды; оның осындай жоғары лауазымға тағайындалуы Постумның қолдаушылар базасын кеңейту әрекеті болуы мүмкін. 268 жылы Постумның сүйікті құдайының құрметіне «Геркулес еңбегі» атты алтын монеталар сериясы шығарылды. Сол жылдың соңында монета құнының күрт төмендеуі Постумның қаржылық қиындықтарға тап болғанын көрсетеді, бұл испан кен орындарында күміс өндірісінің тоқтауына немесе наразылық білдіріп жатқан әскерді сатып алу қажеттілігіне байланысты болуы мүмкін. Галлиеннің мүддесі үшін Медиолан (Милан) қаласын басқарған генерал Ауреол көтеріліс жасап, ақырында Постумға қосылды. 268 жылғы жаздың соңында Галлиен қаза тауып, оның орнына келген Клавдий II Ауреолды тұтқынға алып, өлім жазасын берді. Осы оқиғалар тізбегі Постумның Галлиядағы билігінің аяқталуына әкелді.

Күз

Постум 1 қаңтарда 269 жылы бесінші консулдығын иеленді. Бірнеше айдың ішінде Постум Могонтиякумды жаулап алып, Лаэлианды өлтірді. Оның әскері жеңілген қаланы тонауды қалаған, ал Постум оларды ұстауға тырысқанда, сарбаздар оған бұрылып, оны өлтірді. Көтерілісшілер қарапайым сарбаз Мариусты император етіп қойды. Мариус қысқа ғана уақыт билік құрғаннан кейін, Постумның бұрынғы консул әріпреториандық гвардия трибуны болған Викторинус оны құлатты. Осы аралықта Галлия империясы Испанияны жоғалтты.

Мұра

Постумның монеталары, оның шығарылымдарының жоғары сапасы мен салыстырмалы көптігіне байланысты, нумизматистер үшін ерекше қызығушылық тудырды. Оның «Геркулестің еңбектері» сериясы ерекше атақты.

Тарихи дереккөздер

Постумға қатысты көне әдебиеттердің көп бөлігі "Энманнше кайзергезиште" (Аврелий Виктордың "Цезарьлар туралы қысқаша мақалалары", Евтропий және "Август тарихы") негізінде жазылған деп саналатын еңбектерден келген. Осы еңбектердің соңғысында Постум отыз тиранның бірі ретінде тізілген. Ол Зосим мен Зонараның еңбектерінде де айтылады.