Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
бағдарламалық пакет
a software package
GAP (Groups, Algorithms and Programming) – есептеулік дискретті алгебра саласындағы, әсіресе есептеулік топтар теориясына баса назар қойылатын ашық кодты компьютерлік алгебра жүйесі.
GAP (Groups, Algorithms and Programming) is an open source computer algebra system for computational discrete algebra with particular emphasis on computational group theory.
Тарих
GAP 1986-1997 жылдары Германиядағы Рейн-Вестфальск техникалық жоғары мектебінің (LDFM) математика кафедрасында әзірленді. Жоахим Нойбузер LDFM кафедрасының төрағасы лауазымынан кеткеннен кейін GAP-ты әзірлеу және күтіп ұстауды Шотландияның Сент-Эндрюс университетінің математикалық және есептеу ғылымдары мектебі үйлестірді. 2005 жылдың жазында үйлестіру Сент-Эндрюс университетінде, Аахендегі RWTH, Брауншвейг техникалық университетінде және Форт-Коллинстегі Колорадо мемлекеттік университетінде орналасқан төрт «GAP орталығының» тең серіктестігіне берілді; 2020 жылдың сәуірінде TU Kaiserslautern-де орналасқан бесінші GAP орталығы қосылды.
GAP was developed at Lehrstuhl D für Mathematik (LDFM), Rheinisch Westfälische Technische Hochschule Aachen, Germany from 1986 to 1997. After the retirement of Joachim Neubüser from the chair of LDFM, the development and maintenance of GAP was coordinated by the School of Mathematical and Computational Sciences at the University of St Andrews, Scotland. In the summer of 2005 coordination was transferred to an equal partnership of four 'GAP Centres', located at the University of St Andrews, RWTH Aachen, Technische Universität Braunschweig, and Colorado State University at Fort Collins; in April 2020, a fifth GAP Centre located at the TU Kaiserslautern was added.
Ерекшеліктері
GAP процедуралық бағдарламалау тілін және әртүрлі математикалық объектілерді жасау мен өңдеуге арналған кең функциялар жинағын қамтиды. Ол кез келген мөлшердегі бүтін және рационал сандарды, жадтың көлеміне қарай қолдайды. Шектеулі топтарды ауыстырулардың топтары ретінде анықтауға болады, сондай-ақ генераторлар мен қатынастарды көрсету арқылы шектеулі түрде берілген топтарды анықтауға да болады. Маңызды шектеулі топтардың бірнеше базасы қосылған. GAP матрицалармен және шектеулі өрістермен (Конвей полиномдары арқылы бейнеленетін) жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Сақиналар, модульдер және Ли алгебралары да қолдау көрсетіледі.
GAP contains a procedural programming language and a large collection of functions to create and manipulate various mathematical objects. It supports integers and rational numbers of arbitrary size, memory permitting. Finite groups can be defined as groups of permutations and it is also possible to define finitely presented groups by specifying generators and relations. Several databases of important finite groups are included. GAP also allows to work with matrices and with finite fields (which are represented using Conway polynomials). Rings, modules and Lie algebras are also supported.
Тарату
GAP және оның дереккөздері, оның ішінде пакеттер (пайдаланушылар ұсынған бағдарламалар жиынтығы), деректер кітапханасы (кіші топтар тізімін қоса алғанда) және нұсқаулық "copyleft" талаптарына сәйкес тегін таратылады. GAP кез келген Unix жүйесінде, Windows және Macintosh жүйелерінде жұмыс істейді. Стандартты таратуға шамамен 300 МБ қажет (барлық пакеттер жүктелген жағдайда 400 МБ шамасында). Пайдаланушылар ұсынған пакеттер – жүйенің маңызды мүмкіндігі, олар көптеген қосымша функцияларды ұсынады. GAP пакет авторларына осы пакеттерді сараптау процесінен өтуге мүмкіндік береді, соның арқасында түпкі пакеттердің сапасы артады және авторларына академиялық жарияланымға ұқсас мойынсоқ беріледі. 2021 жылғы мәлімет бойынша, GAP-пен 151 пакет таратылды, олардың шамамен 71-і осы процестен өтті. GAP ішінде SINGULAR компьютерлік алгебра жүйесін пайдалануға арналған интерфейс бар. GAP сондай-ақ SageMath математикалық бағдарламалық кешеніне де кіреді.
GAP and its sources, including packages (sets of user contributed programs), data library (including a list of small groups) and the manual, are distributed freely, subject to "copyleft" conditions. GAP runs on any Unix system, under Windows, and on Macintosh systems. The standard distribution requires about 300 MB (about 400 MB if all the packages are loaded). The user contributed packages are an important feature of the system, adding a great deal of functionality. GAP offers package authors the opportunity to submit these packages for a process of peer review, hopefully improving the quality of the final packages, and providing recognition akin to an academic publication for their authors. as of 2021, there are 151 packages distributed with GAP, of which approximately 71 have been through this process. An interface is available for using the SINGULAR computer algebra system from within GAP. GAP is also included in the mathematical software system SageMath.