Кіріспе

Замора (θaˈmoɾa) – Испанияның Кастилия және Леон автономды облысында орналасқан қала және муниципалитет. Бұл Замора провинциясының орталығы. Қала Дуэро өзенінің арнасында жатыр. 12-13 ғасырларда салынған 24 ерекше роман стиліндегі шіркеулерінің болуына байланысты, ол "роман өнерінің мұражайы" деп аталады. Замора – Еуропадағы роман стиліндегі шіркеулер саны бойынша ең ірі қала. Заморадағы ең маңызды мереке – Қасиетті апта. Замора – Tierra del Pan табиғи аймағының бір бөлігі және Замора сот ауданының бас кеңсесі.

Тарих

Қала қола дәуірінің басында құрылған, кейін темір дәуірінде оны Окалам деп атаған вакцеостың кельт халқы қоныстанған. Римдіктер Лузитаниялық батыр Вириатты жеңгеннен кейін қонысты римдіктер Occelum Durii немесе Ocellodurum деп атады (сөзбе-сөз "Дуэроның көзі"). Римдіктер кезінде ол Ваккаи қол астында болды және Рим провинциясы болып саналды. Бұл қала Емеритадан (қазіргі Мерида) Астурика Аугустаға (қазіргі Асторга) баратын жолда орналасқан болатын. (Ant. Itin. pp. 434, 439). Визиготтар патшасы Сисебутоның билігі кезіндегі екі монета сол кезде "Семуре" деп аталғанын көрсетеді. 710 жылдары Мұса ибн Нүсейрдің Іберия түбегін жаулап алуы аясында қала жаулап алынып, онда бербер гарнизоны қалдырылды, бірақ араб берберлері араласқаннан кейін, аумақты Астурияның Альфонсо I басып алды. Алайда, бұл кезеңдегі хроникалардағы орынға көп көңіл бөлінбеді, өйткені сол кездегі Астурияның адам ресурстары негізінен Кантабрия жағалауына бағытталған және Дуэро аңғарының тұрғындары туралы аз мәлімет бар. Эс Аль Андалустың хроникасына сәйкес, Астурияның Альфонсо III 280 жылы (бұған дейін 881, 899 және 910 жылдар туралы хабарланған) христиандық қайта тұрғылықты жерді анықтады. 10 ғасырдың басында қалада епархия мен епископ құрылды. Мозараб құрылысшылары Толедодан келген. Қала 10 ғасырдың басында Ибериядағы ең гүлденген христиан қалаларының біріне айналды, тіпті Леоннан да асып түсті. Замора Ибн әл-Киттің нысанасына айналды, ол 901 жылы қалаға Нафза берберлерінің көмегімен басып кіруге тырысты. Сондай-ақ, халифалар дәуірінде бірнеше рет шабуылға ұшырап, 966 жылы Алмансор басып алды. Ал Леонның Альфонсо V билігі кезінде бұл жер қайтадан христиандық бақылауға түсті. 11 ғасырдың басынан бастап, Бургундиялық Раймондтың қайта тұрғызу жұмыстарымен, бұл жерде қайта тұрғызу жоспарланған. 11 ғасырда қала қабырғаларының жаңа периметрі де тұрғызылды. Интрамуро тұрғындарына ақсүйектер мен патшалық офицерлер, дін қызметкерлері, Раймонд Бургундияның кезінде қалаға қоныс аударған Гасконг, Пуату және Прованс франк қоныстанушылары, астуриялық, леондық және галициялық қоныстанушылар, сондай-ақ кейбір мозарабтар кірді. 1208 жылы Замораға фуэро берілді. Заморадағы ең елеулі тарихи оқиға - 1072 жылы кастилиялық король Санчо II-нің қала қабырғаларынан тыс жерде өлтірілуі. Осыдан бірнеше он жыл бұрын Леон патшасы Фердинанд I өз патшалығын үш ұлына бөліп берген болатын. Ол қызы Доня Уракаға "жақсы қоршалған Замора қаласын" (испан тілінде "la bien cercada") мұра етіп қалдырған. Үш ұлы да өзара соғысып, ең соңында Санчо жеңімпаз атанды. Леондық абыройымен одақтасқан өз әпкесі бастаған Замора қарсылық көрсетті. Кастилияның Санчо II-і Эль-Сидтің көмегімен Замораны қоршауға алды. Санчо II патшаны жеке кездесуге шақырып, алдап, екі жүзді Замораның билеушісі Беллидо Долфос өлтірді. Санчо қайтыс болғаннан кейін Кастилия оның құлатылған ағасы Альфонсо VI Леонға қайта оралды. Бұл оқиға Portillo de la Traición (Адам сатқындығы қақпасы) арқылы еске алынды. Орта ғасырдың аяғында Замора Кастилияның Корольдік Кортестерінде дауыс беруге құқығы бар 17 қаланың (18 Гранада қосылғаннан кейін) бірі болды, ол 15-ші ғасырдың басынан бастап барлық Галисия атынан сөйледі (Галисияда 17-ші ғасырға дейін өкілдік ететін қала болған жоқ). 15 ғасырда Изабелла католик пен Хуана ла Белтранеханың жақтастары арасында болған қақтығыста да Заморада қатал шайқастар болған. Испан мақалы "No se ganó Zamora en una hora" - сөзбе-сөз "Замора бір сағат ішінде жеңілген жоқ" - бұл осы шайқастарға сілтеме. Бұл сөз ағылшынның "Рим бір күнде салынбаған" деген мағынасына лайық. 12 ғасырда Леон патшалығы мен Альморавидтер мен Альмохадтар арасындағы соғыстарда қаланың стратегиялық орны ерекше болды. Нәтижесінде қалада сол кезден қалған көптеген шіркеулер мен ғимараттар сақталған. 1140 және 1150 жылдары бұл қалада Понсе Жиральдо де Кабрера билік еткен, оның есімімен қалада көше бар. Генрих IV Замораны "ең асыл әрі ең адал қала" деп атады. Қала 1520 жылдың күзінде солтүстік жарты шарда Коммунеролардың көтерілісіне қолдау көрсетті. 1520 жылдың қыркүйегінде король тағайындаған коррегидор биліктен шығарылып, оның орнына қауым тағайындаған алкальде тағайындалды. Алайда, Кастилияның Тажы бойынша бүлікшілердің үміттері 1521 жылы 23 сәуірде Виллалар шайқасында қатты соққыға ұшырады. Ерте заманауи кезеңде қала өзінің саяси және экономикалық маңыздылығын жоғалтып, әсіресе Оңтүстік Америкаға (Замора деп аталатын көптеген басқа қалалар құрыл...

Орналасқан жері

Иберия түбегінің солтүстік-батысында орналасқан қала, теңіз деңгейінен шамамен 649 метр биіктікте, Португалия шекарасынан жоғары ағысқа қарай Дуэро өзенінің жанындағы тасты төбеде жатыр. Әкімшілік ауданының жалпы көлемі 149,28 км2 құрайды.

Климат

Замораның суық жартылай шөлейтті климаты (Köppen: BSk) бар, салқын қыстары мен ыстық жаздарымен сипатталады. Жауын-шашын көбінесе екі маусымда – көктемде және күзде жауады, ал жаз құрғақшылықпен өтеді. Ең жоғары температура 1995 жылғы 24 шілдеде 41,0 °C (105 °F) тіркелген, ал ең төменгі температура 1945 жылғы 16 қаңтарда -13,4 °C (8 °F) болды. Қыс айларында тұман жиі пайда болады, бұл таңертеңгі температураны төмендетуге себеп болады.

Көлік

Қалаға Испанияның Солтүстік-Батыс жоғары жылдамдықты теміржол желілерінің бірінде орналасқан Замора теміржол станциясы қызмет көрсетеді. Барлық ірі испандық автобус компаниялары мен кейбір жергілікті компаниялар Замора Автобустар стансасынан жұмыс істейді, ол Замораны көршілес қалалармен, мысалы, Саламанка мен Бенавенте, сондай-ақ жақын маңдағы кішкентай елді мекендермен, Вальядолид және Мадрид сияқты ірі қалалармен және Испания мен Еуропаның басқа да аймақтарымен байланыстырады.

Тағам

Замораның тағамдық ерекшеліктеріне – бұршақ, Фуэнтесаукодан келген нут немесе "гарбанцо", қой сүтінен жасалған тамаша ірімшік, Санабрия балмұздағы, Гуаренядан келген құра, Бенавентетен келген бұрыш, Алистеден алынған стейк, саңырауқұлақтар, аң еті, шұжық өнімдері, торттар мен тәттілер кіреді. Басқа ерекшеліктері – Замораның күріш тағамдары және Торо шараптары (өте қою, дерлік қара, қазіргі уақытта заманауи технологиялармен жасалатын, дәмдік қасиеттері мен сапасы жылдам дамып келе жатқан). Дәстүрлі тағамдарға: бакалао а ла транка (шаран балығынан жасалған тағам), пульпо а ла санабреса (сиыр етінен жасалған тағам), дос и пингада (әдетте Пасхада берілетін, шұжық қосылған екі жұмыртқа қуырылған) және преса де тернера (бұзау етінен жасалған тағам) жатады. Ал десерт ретінде – өте дәмді, бірақ қатты келетін ребохо Заморано және лас натильяс альмендрадас (бадам қосылған испандық крем) бар.