Кіріспе

A Tenured Professor (1990) – канад-американдық экономист және Гарвард университетінің зейнеткер профессоры Джон Кеннет Галбрейттің америкалық қоғамды өзгерту үшін ақша табуға және оны халықтың игілігіне жұмсауға тырысқан либералды университет оқытушысы туралы сатирикалық романы. Романның оқиғасы негізінен Рейган әкімшілігі кезінде Гарвардта өрбітеді, ал сюжеті мен кіріспе барлық кейіпкерлер толығымен ойдан шығарылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл кітап экономика профессоры Монтгомери Марвиннің қалай танымал болғанын баяндайды. Оқытушы ретінде өзін жайлы ұстап, көзге түспесе де, карьерасының басында-ақ тұрақты жұмысқа орналасады. Сырттай көзге "Тоңазытқыш бағасын анықтаудағы математикалық парадигмалар" (оның Ph. D. диссертациясының атауы) сияқты көзге түспейтін зерттеулермен айналысса да, Марвиннің сабақтан тыс қызметінің мақсаты – қысқа мерзімде зор байлыққа ие болу. Осы мақсатта Марвин жаңа формула ойлап тапты – ол және оның әйелі адамдардың қуанышы, ашкөздігі және, олардың айтуынша, сандырақоюын пайдаланып, акциялар нарығын болжау моделін жасады. 1987 жылғы 19 қазандағы "Қара дүйсенбі" акциялар нарығының күйреуінен барлығы ақшасын жоғалтқанда, Марвиндер көп пайда табады. (Майкл Милкен және қарызға сатып алу туралы да қараңыз.) Олар либералды көзқарастарына сәйкес, ақшаларын ақылмен жұмсауды шешеді. Іскерлік этика кодексін қатаң сақтауға ниеттеніп, олар "байлықтың позитивті күшінен" пайдалана бастайды және қайырымдылықпен айналысады. Олар, ең таңғажайып жерде – әскери академияларда бейбітшілік зерттеулері кафедраларын ашуға қаржылай көмек көрсетеді. Сондай-ақ, компаниялар өз өнімдерін қызметкерлер арасындағы әйелдердің үлесіне сәйкес таңбалауға міндетті заң қабылдануын қамтамасыз етеді. Бірнеше жобаларын іске қосқаннан кейін, олардың қызметі американдық емес деп есептеледі және ресми түрде бақылауға алынады. Бірақ не болса да, Марвин отбасын асырай алатынын біледі, өйткені оған тұрақты жұмыс орны берілген. "Тұрақты профессор" кітабы 2001 жылы Houghton Mifflin баспасында қайта басылды.

Қабылдау

New York Times газетінің бір рецензенты былай деп жазды: "Галбрейт мырзаның бекітілген профессоры мен оның әйелі Гарвардты дүрліктіріп, корпоративтік әлемді әжуалауын тамашалау көңілді сатира тудырады".