Кіріспе
Ирландияның саяси партиясы
Еңбек партиясы (Páirtí an Lucht Oibre, сөзбе-сөз "Еңбекшілердің партиясы") – Ирландия Республикасындағы орталық-сол және социал-демократиялық саяси партия. Өзінің конституциясында өзін "демократиялық социалистік партия" деп сипаттайды. Еңбек партиясы Ирландияның кәсіби одақтары мен еңбек қозғалысының саяси күші ретінде қала береді және Дэйлде (Dáil) және жергілікті деңгейде жұмысшылардың мүдделерін қорғауға ұмтылады. Көптеген басқа ирландиялық саяси партиялардан өзгеше, Еңбек партиясы бастапқы Синн Фэйн партиясының бір бөлігі ретінде құрылмаған, бірақ 1999 жылы Синн Фэйнге тамырлары бар Демократиялық Солшылдармен бірікті. Партия құрылғаннан бері сегіз рет коалициялық үкіметтерде серіктес болды: жеті рет Fine Gael партиясымен немесе Fine Gael және басқа кіші партиялармен, ал бір рет Fianna Fáil партиясымен коалиция құрды. Бұл Еңбек партиясына жиырма бес жыл үкімет құрамында болуға мүмкіндік берді, бұл Ирландия Республикасындағы Fianna Fáil және Fine Gael партияларынан кейін үшінші ең ұзақ мерзімді көрсеткіш. Ivana Bacik басқаратын партия Dáil Éireann-де жеті орынмен бесінші ірі партия, ал Seanad Éireann-де төрт орынмен үшінші ірі партия болып табылады, осылайша 2021 жылғы деректер бойынша Еңбек партиясы жалпы Oireachtas-та бесінші ірі партия атанды. Еңбек партиясы Прогрессивті Альянс, Социалистік Интернационал және Еуропалық Социалистер партиясының мүшесі болып табылады.
Қор
Джеймс Коннолли, Джеймс Ларкин және Уильям О'Брайен 1912 жылғы 28 мамырда Ирландияның сауда одақтары конгресінің саяси қанаты ретінде Клонмель қалалық үйінде Ирландияның Еңбек партиясын құрды. Бұл партия 1914 жылғы Үшінші жергілікті басқару туралы заңға сәйкес күтілетін Дублин Парламентінде жұмысшыларды өкілдік етуге тиіс болды. Алайда, 1913 жылғы Дублин лок-аутында сауда одақтарының жеңіліске ұшырауынан кейін еңбек қозғалысы әлсіреп қалды; 1914 жылы Джеймс Ларкиннің эмиграцияға кетуі және 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін Джеймс Конноллинің өлім жазасын алуы оны одан әрі әлсіретті. 1913 жылғы лок-аут кезінде құрылған Ирландия Азаматтық Армиясы (ИКА) бұлшықшылар қозғалысының ресми емес әскери қанаты болды. ИКА 1916 жылғы көтеріліске қатысты. Дублин қалалық кеңесінің Еңбек партиясының мүшесі, кеңесші Ричард О'Карролл Пасха көтерілісі кезінде қаза тапқан жалғыз сайланған өкіл болды. О'Карролл Джон Боуэн Колтурстпен атылып, бірнеше күннен кейін, 1916 жылдың 5 мамырында қайтыс болды. ИКА Пидар О'Доннеллдің Республикалық Конгресі кезінде қайта жанданды, бірақ 1935 жылы Конгресс бөлінгеннен кейін ИКА мүшелерінің көпшілігі Еңбек партиясына қосылды.
Ерте тарих
Ларкиннің болмауына байланысты Уильям О'Брайен Ирландияның көлік және жалпы жұмысшылар одағында (ITGWU) жетекші тұлғаға айналып, Еңбек партиясында зор ықпалға ие болды. О'Брайен сондай-ақ Ирландияның кәсіподақтар конгресіне де басшылық етті. 1917 жылдан бастап Томас Джонсон басқарған Еңбек партиясы, 1918 жылғы жалпы сайлауға қатысудан бас тартты, осылайша сайлаудың Ирландияның конституциялық мәртебесі бойынша референдум сипатында өтуіне жол ашты (дегенмен, кейбір кандидаттар Белфаст сайлау округтерінде Еңбек партиясының туымен юнионист кандидаттарына қарсы сайланды). Сонымен қатар, 1921 жылғы сайлауға да қатыспады. Осының салдарынан партия тәуелсіздік күресінің шешуші жылдарында Dáil Éireann-нен тыс қалды, бірақ Джонсон Бірінші Dáil-ге депутат болып сайланды.
Ирландия еркін мемлекетінде
Ағылшын-ирландтық келісім Еңбек партиясын екіге бөлді. Кейбір мүшелер Ирландия азаматтық соғысында Ирландия Республикалық армиясының (IRA) мүшелеріне қолдау көрсетті, бірақ О'Брайен мен Джонсон өз мүшелерін келісімді қолдауға шақырды. 1922 жылғы жалпы сайлауда партия 18 үміткер тікелей қатысып, 17 орын жеңіп алды. Бірінші дауыс бойынша 21,4% жинап, бұл 2022 жылға дейін партияның ең жоғары көрсеткіші болып табылады. Ларкин 1923 жылдың сәуірінде Ирландияға оралды. Ол бұрын тастап кеткен Ирландия жұмысшылар одағының (ITGWU) басшылығын қайта иеленуді үміттенеді, бірақ О'Брайен оған қарсы тұрды. Ларкин сондай-ақ «Ирландия жұмысшы лигасы» деп аталатын коммунистік партия құрды. О'Брайен Ларкинды «бақылаусыз қару» деп есептеді. О'Брайен басшылығына сәтсіз сын жоспарынан кейін және коммунистік белсенділікпен байланысы болғандықтан Ларкин ITGWU-дан қуылды және 1924 жылы ITGWU-ға балама ретінде Коммунистік жұмысшылар одағын (WUI) құрды. ITGWU-ның Дублин бөлімшесінің үштен екі бөлігі жаңа одаққа көшті. О'Брайен WUI-дің Халықаралық кәсіподақтар кеңесіне (ITUC) қабылдануына кедергі келтірді. Ларкин 1927 жылдың қыркүйегінде өткен жалпы сайлауда Dáil Éireann депутаты болып сайланды. Алайда, Еңбек партиясы оның банкроттық жағдайда болғандықтан, Том Джонсонға қарсы қылмыстық іс сотта жеңіліске ұшырағандықтан, орнын алуына жол бермеді. 1932 жылы Еңбек партиясы Эмон де Валеранның «Фианна Фейл» үкіметін қолдады, ол партияның қолдауына ие болған әлеуметтік реформалар бағдарламасын ұсынды. 1943 жылғы жалпы сайлауда партия 17 орын жеңіп алды, бұл 1927 жылдан бергі ең жақсы нәтижесі болды. Ирландия Еңбек партиясы мен Ирландия Кәсіподақтар Конгресі 1930 жылы бөлініп кетті. Келешектегі лидер Уильям Нортон саяси және өндірістік қанаттарды автономды ұйымдарға бөлуді қатыстырды, бұл партияның сайлау науқанын кәсіподақтардан тыс кеңейту үшін қажет деп санайтын. Партия басқа еуропалық партиялармен салыстырғанда әлеуметтік тұрғыдан консервативті болды, ал оның лидерлері (1932-1977 жылдары Уильям Нортон және оның ізбасары Брендан Кориш) католик бауырластық ұйымы «Святого Колумбана рыцари» мүшелері болды. 20 ғасырдың басы мен ортасы Еңбек партиясының ішінде католик шіркеуімен келісімге келу немесе белсенді еңбек позициясын қабылдау туралы үздіксіз күреске толы болды.
Ұлттық лейбористік партиядан және алғашқы коалициялық үкіметтерден бөлінді
1930 жылдары партияға коммунистік ықпал туралы идеяны қатаң түрде жоюға жасалған күш-жігерге қарамастан, 1940 жылдары ішкі қайшылықтар мен коммунистік инфильтрация туралы қосымша айыптаулар Еңбек партиясы мен Ирландия кәсіподақтарының конгресінде жарылысқа әкелді. 1941 жылы партияның негізін қалаушы Джим Ларкин және оның бірнеше қолдаушылары партияға қайта қабылданды, бірақ кейіннен Дублиндегі Еңбек партиясының бөлімшелерін "басып алды" деген айыптауға ұшырады. Жауап ретінде Уильям Х. О'Брайен 1944 жылы алты депутатпен бірге партиядан шығып, Джеймс Эверетт басқарған Ұлттық Еңбек партиясын құрды. О'Брайен сондай-ақ ITGWU-ны Ирландия кәсіподақтарының конгресінен шығарып, өз конгресін құрды. Бұл жарылыс 1944 жылғы жалпы сайлауда Еңбек қозғалысына зиян келтірді. ITGWU "Ларкиниттік және Коммунистік партия элементтеріне" шабуыл жасады, олардың Еңбек партиясын басып алғанын мәлімдеді. Жарылыс және коммунизмге қарсы шабуылдар Еңбек партиясын қорғанысқа итерді. Олар коммунистік қатысымды жеке тергеуді бастады, нәтижесінде алты мүше партиядан шығарылды. Альфред О'Рахилидің "Коммунистік фронт және Ирландия Еңбегіне шабуыл" атты еңбегі шабуылды кеңейтіп, британдық негіздегі кәсіподақтар мен коммунистердің ITUC-тегі ықпалын қамтыды. Ұлттық Еңбек партиясы бұған қарсы тұрып, католиктік әлеуметтік ілімге адалдығын көрсетті. Дегенмен, Еңбек партиясы да коммунизмге қарсы ұстанымын жалғастырды. Ларкиннің 1947 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана бірігуге тырысу мүмкін болды. 1948 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ұлттық Еңбек партиясының бес депутаты болды: Эверетт, Дэн Спринг, Джеймс Паттисон, Джеймс Хики және Джон О'Лири. Ұлттық Еңбек партиясы мен Еңбек партиясы (14 депутатпен) бірінші партиялық үкіметке кірді, Ұлттық Еңбек партиясының басшысы Пошта және телеграф министрі болды. 1950 жылы Ұлттық Еңбек партиясының депутаттары Еңбек партиясына қайта қосылды. 1948 жылдан 1951 жылға дейін және 1954 жылдан 1957 жылға дейін Еңбек партиясы екі партиялық үкіметте (ең ірісі – Fine Gael) екінші ірі серіктес болды. Екі жағдайда да Еңбек партиясының басшысы Уильям Нортон Танайст қызметін атқарды. Бірінші партиялық үкімет кезінде ол Әлеуметтік қамсыздану министрі, ал екінші партиялық үкімет кезінде – Өнеркәсіп және сауда министрі болды. (Бірінші партиялық үкімет және екінші партиялық үкіметті қараңыз.)
Солтүстік Ирландияға қайта оралу
1948 жылғы Ирландия Республикасы және 1949 жылғы Ирландия туралы заңдар Солтүстік Ирландияның Еңбек партиясының (NILP) бөлінуіне себеп болды. Джек Макгуган Бөлуге қарсы тұрған мүшелерді басқарып, филиалдарды Дублин партиясына қосты, сондай-ақ басқа солшыл және ұлтшыл өкілдер де қосылды, олар жергілікті жерде «Ирландия еңбегі» деп аталды. Ұлыбританияның Лейбористік партиясы Бейттиге партиялық тәртіпті сақтауды талап етуден бас тартты. Стормонтта Белфаст докын 1953 жылы Мурта Морган, ал 1962 жылы Пэдди Девлин жеңіп алды, бірақ Девлин 1964 жылы Республикалық Лейбористік партияға өтті, ал Ирландия еңбегі Вестминстер мен Стормонттағы сайлауларға енді қатыспады. 1949 жылғы жергілікті сайлауда партия Белфаст қалалық кеңесінде 7 орын, Армаг қалалық округтік кеңесінде (UDC) 6 орын (қарсылығыз болмады), ал Дунганнон UDC-де бір орын жеңіп алды. Ол Уорренпойнт және Ньюри UDC-де ең күшті болды, 1949 жылы біріншісін, ал 1958 жылы екіншісін басып алды және 1973 жылға дейін екеуінде де орын сақтап қалды. Томми Марки 1964 жылы партиядан шығарылды, себебі Ньюри кеңесінің төрағасы ретінде Ирландия гвардиясынан салют қабылдады. Партия филиалдары 1982 жылға дейін Уорренпойнт және Ньюриде сақталды. 1970 жылы құрылған Социал-демократиялық және Еңбек партиясы Ирландия еңбегінің көптеген сайлаушыларын жеңіп алды және жақын арада оның ресми қолдауын алды.
Брендан Кориштің басшылығымен, 19601977
Брендан Кориш 1960 жылы жаңа Лейборист партиясының жетекшісі болды. Жетекші ретінде ол партияның көбірек социалистік саясатты қабылдауын жақтады; бастапқыда бұл саясатты «христиандық социализмінің бір түрі» деп сипаттағанмен, кейіннен ол «христиандық» префиксін тастауға жеткілікті сенімді болды. Өзінен бұрынғы жетекшілерден өзгеше, Кориш коалицияға қарсы позицияны қабылдады. Ол өзінің ішкі қайшылықтарға толы, бөлінген партиясына біртұтас ұлттық идеологияны беруге тырысты, оны солға қарай бұрып, Лейборист партиясы әлеуметтік әділеттің табиғи партиясы екенін мәлімдеді. 1960 жылдардың соңында Лейборист партиясы «Жаңа солшыл» бағытын қабылдады, ал Кориш 1967 жылғы Лейборист партиясының ұлттық конференциясында «Жаңа Республика» атты құжатын ұсынды, сонымен қатар «Жетістіктер социалистік болады» деген танымал сөзін айтты, ол кейіннен Лейборист партиясының сайлау науқанының ұранына айналды. 1969 жылғы Ирландияның жалпы сайлауында Лейборист партиясының дауыс үлесі 50 жылдағы ең жақсы көрсеткіш – 17%-ға дейін жеткенімен, партия тек 17 орын жеңіп алды, бұл 1965 жылғы жалпы сайлаудағыдан 5 орынға кем. Бұл нәтиже Кориштің сенімін күйретіп, оны коалицияға қарсы позициясын қайта қарастыруға мәжбүр етті. 1972 жылы партия Еуропалық экономикалық қауымдастығына (ЕЭҚ) мүше болуға қарсы болды. 1973 және 1977 жылдар аралығында Лейборист партиясы Fine Gael партиясымен коалициялық үкімет құрды. Коалиция серіктестері 1977 жылғы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, ал Кориш жеңілістен кейін дереу отставкаға кетті.
1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдар: Коалиция, ішкі қақтығыстар, сайлаудағы құлдырау және қайта өсу
1977 жылы сайлаудағы жеңілістен кейін Еңбек партиясының солшылдарынан бөлінген топтар Лейбористер партиясынан бөлініп, қысқа ғұмырлы Социалистік Еңбек партиясын құрды. 1981 жылдан 1982 жылға дейін және 1982 жылдан 1987 жылға дейін Еңбек партиясы Fine Gael партиясымен коалициялық үкіметтерде қатысты. Коалиция құрамында болған кезде Лейбористер Fine Gael партиясы ұсынған әлеуметтік көмектерге қатысты күрт кесулерді болдырмауға қол жеткізді. Еңбек партиясының министрлері отбасылық кіріс үстемесі, балаларға күтім жөніндегі заң жобасы, аналық төлемдер, әлеуметтік жұмыспен қамту схемасы, жастарды жұмыспен қамту агенттігін құру және тең ұқыптылық туралы директиваны қабылдау сияқты бірқатар әлеуметтік саясат бастамаларын жүзеге асырды. Дегенмен, бір зерттеуде көрсетілгендей, «сайлаушылар оларды марапаттаған жоқ. Керісінше, олар Еңбек партиясының өз саясатын толығырақ іске асыра алмауына көңілі қалды (Марш және Митчелл 1999:49)». 1989 жылғы Еңбек партиясының Тралидегі конференциясында «Милитант Тәсілі» және олардың ішкі газеті айналасында ұйымдасқан бірқатар социалистік және троцкишіл белсенділер партиядан қуылды. Қуылғандардың арасында болашақ депутаттар Клэр Дейли, Рут Коппингер және Мик Барри, сондай-ақ 1996 жылы Социалистік партияны құрған Джо Хиггинс болды.
1990 жылдар: Саяси ықпал мен қатысудың өсуі
1990 жылдардың басында Лейбористтік партия тұрақты өсімді бастан кешірді. 1990 жылы бұрынғы Лейбористтік сенатор Мэри Робинсон Лейбористтік партия ұсынған Ирландияның тұңғыш президенті болды. Ол сайлауға тәуелсіз кандидат ретінде қатысып, Англо-Ирландия келісіміне қарсылығы үшін партиядан кеткенімен, оның жеңісі Лейбористтік партияның науқанын қолдағандығын жақсы көрсетті. Бұл әйелдің лауазымға ие болуының алғашқы реті болды және Дуглас Хайдтан басқа, Фианна Фейлден емес, кандидаттың сайлануының алғашқы реті еді. 1990 жылы Лимерик Шығыс округінен депутат Джим Кэммидің Демократиялық Социалистік партиясы Лейбористтік партияға бірікті, ал 1992 жылы Слайго-Лейтрим округінен депутат Деклан Бридің Тәуелсіз Социалистік партиясы да солай істеді және Лейбористтік партияға қосылды. 1992 жылғы жалпы сайлауда Лейбористтік партия бірінші дауыс беруде рекордтық 19,3% ұтып алды, бұл 1989 жылғы жалпы сайлаудағы көрсеткіштен екі еседен астам. Партияның Dáil-дегі өкілдігі 33 орынға дейін екі есеге өсті, бұл Ирландияның ұлттық бұқаралық ақпарат құралдары "Көктемді толқын" деп атады, олар партияның танымалдылығының өсуін оның жетекшісі Дик Спрингке байланыстырды. Бірнеше келіссөздерден кейін Лейбористтік партия 1993 жылғы қаңтарда Ирландияның 23-ші үкіметі ретінде билікке келді. Фианна Фейл жетекшісі Альберт Рейнольдс Таоиш болып қалды, ал Лейбористтік партия жетекшісі Дик Спринг Танайст және Сыртқы істер министрі болды. Екі жылдан кейін үкімет Бас прокурор Гарри Уэлиханды Жоғарғы сот төрағасы етіп тағайындау мәселесіне байланысты құлап кетті. Парламенттік теңдеу Фианна Фейлдің маусым айында өткен қосымша сайлауларда екі орынды жоғалтуы нәтижесінде өзгерді, онда Лейбористтік партия өте жақсы көрсетпеді. Лейбористтік партияның сайлаушылары Фианна Фейлмен ынтымақтастыққа наразы екендігін айтқаннан кейін Дик Спринг Рейнольдсты Таоиш лауазымынан қолдауын кері алды. Лейбористтік партия жаңа коалиция бойынша келіссөздер жүргізді, бұл Ирландияның саяси тарихында бірінші рет жалпы сайлаусыз бір коалиция екіншісін алмастырды. 1994 және 1997 жылдар аралығында Fine Gael, Лейбористтік партия және Демократиялық Сол Ирландияның 24-ші үкіметінде билік етті. Дик Спринг қайтадан Танайст және Сыртқы істер министрі болды. Лейбористтік партия 1993-1994 жылдардағы коалицияның саяси құжатына үлкен әсер етті, бір бақылаушы "Фианна Фейлдің коалиция үшін жасаған саяси құжатында біздің көптеген саясатымыз қамтылған, ал мәтіннің үлкен бөлігі біздің сайлау шартымыздан алынған" деп атап өтті. (Боукотт 1993)
Демократиялық солшылдармен бірігу
Еңбек партиясы 1997 жылғы жалпы сайлауды, француз Социалистік партиясы мен британдық Еңбек партиясының керемет сайлау жеңістерінен кейін бірнеше апта өткен соң, солшыл және оңшыл үкіметтер арасындағы алғашқы таңдау ретінде таныстырды; бірақ партия, коалицияға қатысқаннан кейін көбінесе болатындай, қолдауын жоғалтты және өкілдердің жартысын жоғалтты. Еңбек партиясының шығындары соншалықты ауыр болды, тіпті Fine Gael орындар ұлғая түскенімен, Брутонды билікте ұстауға қажетті қолдауға жете алмады. Бұл, сондай-ақ, Ирландия президенті сайлауында Еңбек партиясының үміткері Ади Рош көрсеткен нашар нәтижесімен бірге Спрингтің партия төрағасы лауазымынан кетуіне әкелді. 1997 жылы Руаири Квинн Еңбек партиясының жаңа төрағасы болды. 1999 жылы жүргізілген келіссөздерден кейін Еңбек партиясы Демократиялық солшылмен бірікті, үлкен партияның аты сақталды. Бұған бұрынғы төраға Дик Спринг қарсы болған еді. Солтүстік Ирландиядағы Демократиялық солшылдардың мүшелері Ирландия Еңбек партиясына қосылуға шақырылды, бірақ оларға ұйымдасуға рұқсат берілмеді. 2002 жылы Еңбек партиясының 2002 жылғы жалпы сайлаудағы нашар нәтижелерінен кейін Квинн төрағалық лауазымынан кетті. Бұрынғы Демократиялық солшыл өкілі Пэт Раббит партия мүшелері тікелей сайлаған алғашқы төраға болды.
2002-2007 жылдар аралығында жетекші болып келген Rabbitte
2004 жылғы жергілікті сайлаулардан бұрын партия жетекшісі Пэт Раббит, Fine Gael жетекшісі Энда Кеннимен өзара дауыс алмасу келісімін қолдады. Раббит бұл стратегияны "Муллингар келісімі" деп атап, 2007 жылғы жалпы сайлауға дейін оны кеңейтуді ұсынды. Раббиттің стратегиясына Брендан Хоулин сияқты бірқатар ықпалды мүшелер қарсы болғанмен, Лейборист партиясының конференциясына қатысқан делегаттардың шамамен 80% оны қолдады. Дегенмен, 2007 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясы өкілдік орындарының санын арттыра алмады, тіпті 1 орынды жоғалтып, 20 орынмен қайта оралды. Fine Gael, Еңбек партиясы, Жасыл партия және тәуелсіздер үкімет құру үшін жеткілікті орынға ие болмады. Пэт Раббит Фианна Фейлмен үкімет құру бойынша келіссөздерге түсу туралы ұсыныстарға қарсы тұрды. Соңында Фианна Фейл, Прогрессивті демократтар мен Жасыл партияның қолдауымен, сондай-ақ тәуелсіздердің қолдауымен үкімет құрды. Осыдан кейін Раббит тамыздың соңында Еңбек партиясының төрағасы лауазымынан кетіп, жалпы сайлау қорытындысы үшін жауапкершілікті өз мойнына алды. Оның орнына Эмон Гилмор қарсылықсыз жаңа Еңбек партиясының төрағасы болып сайланды.
Қолдаудың бастапқы толқыны
2008 жылдан кейінгі ирландиялық экономикалық төмендеу басталғаннан кейін Лейбористік партияның саяси жағдайы тез өзгерді. 2009 жылдың 5 маусымында өткен жергілікті сайлауда Лейбористік партия 31 жаңа кеңесшіні қатарына қосты және Дублин аймағында ерекше жақсы көрсеткіштерді көрсетті. Сол күні өткен 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Лейбористік партия өкілдер санын бірден үшке дейін арттырып, Дублин сайлау округіндегі Проинсиас Де Россаның мандатын сақтап қалды, сондай-ақ Шығыс сайлау округінде Несса Чайлдерс, ал Оңтүстік сайлау округінде Алан Келли мандаттарын жеңіп алды. 1979 жылғы Еуропалық парламент сайлауларынан бері Лейбористік партияның Еуропадағы "Фианна Файл" немесе "Файн Гейл" партияларымен тең орын санына ие болуы алғашқы рет болды. 2010 жылдың 11 маусымында "Irish Times" газетінде MRBI жүргізген сауалнама жарияланды, онда мемлекет тарихында алғаш рет Лейбористік партия 32% дауыспен ең танымал партия болып, Fine Gael 28% және Fianna Fáil 17% көрсеткіштермен одан асып түсті. Эмон Гилмордың қолдау деңгейі де 46% құрап, барлық Dáil лидерлері арасында ең жоғары көрсеткіштің иегері болды.
2011 жылы үкіметке кіру және одан кейінгі қолдаудың төмендеуі
2011 жылғы жалпы сайлауда Лейбористер бірінші басымдықты дауыс берудің 19,5%-ын және 37 орын алды. Бұл Лейбористтік партияның Дэйлде ең көп орынға ие болуы және 1992 жылғы көктемгі су тасқынынан бері ең жоғары бірінші басымдықты дауыс көрсеткіші болды. Эмон Гилмор Танаист (премьер-министрдің орынбасары) және Сыртқы істер мен сауда министрі болып тағайындалды. 2011 жылдың қазан айында Лейбористтік партияның үміткері Майкл Д. Хиггинс Ирландияның 9-шы (және қазіргі) президенті болып сайланды. Сол күні Лейборист Патрик Нулти Дублин Батысындағы сайлау округінде жеңіске жетті, бұл Лейбористтік партияны 1982 жылдан бері сайлауда жеңіске жеткен алғашқы үкіметтік партия етіп белгіледі. Лейбористтік партия 31-ші Дэйлдің барысында жеті парламент мүшесін жоғалтты. 2011 жылдың 15 қарашасында Уилли Пенроуз өзінің сайлау округіндегі әскери казарманың жабылуына байланысты отставкаға кетті. 2011 жылдың 1 желтоқсанында Томми Бруган Банк кепілдігі схемасына қатысты үкіметке қарсы дауыс бергені үшін партиялық тәртіптен алынды. 2011 жылдың 6 желтоқсанында Патрик Нулти 2012 жылғы бюджеттегі ҚҚС-ты көтеруге қарсы дауыс бергені үшін партиялық тәртіптен алынды. 2012 жылдың 26 қыркүйегінде Роисин Шорталл Алғашқы медициналық көмек жөніндегі мемлекеттік министр лауазымынан кетіп, денсаулық сақтау министрі Джеймс Райлимен туындаған келіспеушіліктерден кейін партиялық тәртіптен алынды. 2012 жылдың 13 желтоқсанында Колм Кевени 2013 жылғы бюджеттегі демалыс күніне арналған жәрдемақыны кесіп тастауға қарсы дауыс бергені үшін партиялық тәртіптен алынды. Сенатор Джеймс Хеффернан 2012 жылдың желтоқсан айында Әлеуметтік қамсыздандыру туралы заң жобасына қарсы дауыс бергені үшін партиялық тәртіптен алынды. 2013 жылдың 5 сәуірінде депутат Несса Чайлдерс "өздерінің қолдауын көрсетуді қаламаған үкіметке" деген себеппен парламенттік фракциядан кетті және 2013 жылдың шілдесінде партиядан шықты. 2013 жылдың маусым айында Патрик Нулти мен Колм Кевени Лейбористтік партиядан кетті. Уилли Пенроуз 2013 жылдың қазан айында парламенттік Лейбористтік партияға қайта оралды. 2014 жылдың 26 мамырында Гилмор Лейбористтік партияның Еуропалық және жергілікті сайлаудағы нашар нәтижелерінен кейін партия басшысы лауазымынан кетті. 2014 жылдың 4 шілдесінде Джоан Бартон көшбасшылық сайлауда Алекс Уайтты 78% - 22% есебімен жеңіп, жеңіске жетті. Сайланғаннан кейін ол Лейбористтік партияның "әлеуметтік жағдайды жақсартуға және жүрегімен басқаруға" баса назар аударатынын айтты. Бұл партия тарихындағы ең нашар жалпы сайлау болды, 2011 жылғы көрсеткіштен 30 орын жоғалды. 2016 жылдың 20 мамырында Брендан Хоулин қарсылықсыз көшбасшы болып сайланды, себебі парламенттік әріптестерінің ешқайсысы Алан Келлидің кандидатурасын қолдауға дайын болмағандықтан, көшбасшылыққа бәсеке болмады. Хоулин партия басшысы ретінде Лейбористтік партияны үкіметке қайтаруға дайын екенін мәлімдеді, оппозицияның саясатқа тигізетін әсерінің жоқтығын атап өтті. Ол 2016 жылғы нәтижелерінен одан әрі қолдау жоғалтуы мүмкін деген ұсыныстарды жоққа шығарды, "Біз таңертеңгі тұманнан шығып, қайтадан жоғалып кететін ұйым емеспіз. Біз мемлекеттегі ең көне партиямыз" деді.
2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Ирландияның жергілікті сайлауларында және 2019 жылдың мамыр айында өткен Еуропалық парламент сайлауында дауыс үлесі 1,4%-ға төмендеуіне қарамастан, Лейбористер партиясы жергілікті билік органдарындағы өкілдер санын 57-ге дейін арттырды, бұл 6 орынға өсімді білдірді. Алайда, партия Еуропалық парламентте мандат жеңіп ала алмады, нәтижесінде 1984 жылдан бері алғаш рет S&D тобының ирландиялық Еуродепутаты болмады. 2020 жылғы ақпан сайлауында партияның бірінші кезектегі дауысы 4,4%-ға дейін төмендеді, бұл тарихи төмен көрсеткіш. Одан кейінгі Сенат сайлауында Лейбористер 5 орын жеңіп алды, бұл оларды «Синн Фейн» партиясымен теңестіріп, парламенттегі үшінші ірі партия деңгейіне көтерді. Жалпы сайлаудан кейін Брендан Хоулин Лейбористер партиясының төрағасы лауазымынан кету ниетін білдірді. 2020 жылдың 3 сәуірінде Алан Келли партия төрағасы болып сайланды, ол өзінің әріптесі Аодхан О Риордайнды 55% дауысқа 45% есебімен басып өтті. 2021 жылдың шілдесінде партия Ивана Бачик Дублин шығанағының оңтүстігінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Дайлдегі жетінші депутатын (TD) иеленді. 2022 жылдың наурызында Келли екі жылға жетпеген мерзім ішінде партия төрағасы лауазымынан күрт кетті. Ол бұл шешімді Шон Шерлок пен Дункан Смит, сондай-ақ Марк Уолл, оның басшылығына қолдау көрсеткендер, парламенттік партияның оның басшылығына «жалпы сенімін» жоғалтқаны туралы хабарлағаннан кейін қабылдады. Оны қызметтен алу жоспары сенатор Мэри Шерлоктың үйінде, Келлидің қатысусыз жасалды. Ішкі есепте партияның ұлттық деңгейде сайланған барлық өкілдерінің келесі жалпы сайлауда мандаттарынан айырылу қаупі бар екені көрсетілді. Келли отставкаға кету туралы жариялағанда эмоционалды болды, парламенттік партияның шешімі оған «көңілсіз келді», бірақ ол оны дереу қабылдады. 2022 жылдың 24 наурызында Ивана Бачик Дублинде өткен конференцияда партияның жаңа төрағасы болып келісіммен бекітілді.
ЛГБТ құқықтары саясаты
Еңбек партиясы ЛГБТ құқықтары үшін түрлі науқандарға қатысып, көптеген заң жобаларын ұсынды. 1993 жылы Ирландияда гомосексуализм қылмыстан босатылғанда партия үкіметте болды, ал бұл заңға президент Мэри Робинсон, ол өзі ұзақ жылдар бойы ЛГБТ-нің жақтасы болған, қол қойды. Мервин Тейлор 1996 жылы «Жұмыспен қамтудағы теңдік туралы» заң жобасын жариялады, ол 1998 жылы қабылданды және жұмыс орнындағы сексуалдық бағдарға байланысты кемсітушілікті тыйым салды. Тейлор сондай-ақ 1997 жылы, 2000 жылы қабылданған «Тең мәртебе туралы» заң жобасын жариялады, ол тауарлар мен қызметтерді ұсынуда, оның ішінде сексуалдық бағдарға қатысты себептер бойынша кемсітушілікке тыйым салады. 2002 жылғы жалпы сайлауда тек Жасылдар партиясы мен Еңбек партиясының сайлау бағдарламаларында бір жынысты жұптардың құқықтары туралы нақты айтылған. 2003 жылы «Еңбек ЛГБТ» құрылды. Бұл Ирландияда саяси партияның ЛГБТ қанатын құрудың алғашқы тәжірибесі болды, ол азаматтық серіктестікті және бір жынысты жұптар үшін бала асырап алуды заңдастыруды ұсынды. «Фианна Файл» үкіметі заң жобасын алты айға кейінге шегерді, бірақ 2007 жылғы Ирландияның жалпы сайлауына дейін Дэйл таратылды. Еңбек партиясы бұл заң жобасын 2007 жылы қайтадан Дэйлге енгізді, бірақ үкімет оны қабылдамады, ал бұрын гомосексуалдық некеге қолдау көрсеткен Жасылдар партиясы да заң жобасына қарсы дауыс берді, партия өкілі Сиаран Куфф бұл заң жобасының конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. 2010 жылғы ұлттық конференцияда Еңбек партиясы трансгендерлердің құқықтарын қорғау және гендерлік тану туралы заң қабылдауға шақыратын резолюцияны қабылдады.
Әлеуметтік саясат
2018 жылы Лейбористер Ирландия Конституциясының сегізінші түзетуін жоюды қолдады және сол референдумда «Иә» деп дауыс беруге шақырып жұмыс істеді. Алан Келли 2020 жылы барлық жұмысшыларға ауру демалысына заңдық құқық беруді, сондай-ақ COVID-19 шараларына байланысты балалары мектепке бара алмайтын қызметкерлерге ақы төленетін демалыс беруді көздейтін заң жобасын ұсынды. Үкімет бұл заң жобасын алты айға кейінге шегерді, ал сенатор Мари Шерлок бұл шешімді «қабыланбас» деп бағалады.
Білім беру саясаты
2020 жылы Лейбористік партиясының депутаты Аодхан О Риордайн Ирландиядағы тегін мектеп тамақтану науқанын жаз бойына ұзартуға сәтті үгіт жүргізді. Лейбористік партиясы кітаптарға, формаларға және оқушыларға гранттар беру арқылы барлық бастауыш білім беруді тегін етуді, сондай-ақ мұғалімдер мен хатшылардың екі деңгейлі жалақы жүйесін жоюды ұсынды. 2021 жылы олар үш жылдық жалдауды тоқтатуды, бос тұрған үйлерге салық салуды, студенттік жатақтарға инвестиция жасауды және студенттік жатақтарды қысқа мерзімдік жалдауға беруге қарсы шаралар қабылдауды талап етті.
Денсаулық сақтау саясаты
2020 жылғы манифестінде Лейбористер денсаулық сақтауға жылына қосымша 1 миллиард евро жұмсауды және барлық 18 жасқа дейінгі балаларға тегін дәрігерлік көмек көрсетуді ұсынды. 2021 жылы Лейбористер Дублиндегі бір және Галвей немесе Корктегі бір аурухананы ұлттықтандыруды ұсынды.
Климат саясаты
Партия 2020 жылғы климаттық манифестінде 2030 жылға қарай елдің шығарындыларын күйретуге, шаруашылықтардың экологиялық тұрғыдан тиімді шаруашылыққа өтуін қолдауға, құрылыстар мен батпақтарды қайта жаңартуға, жағалаудағы мұнай өндіруге тыйым салуға және әділетті кезеңсіз өтуді қолдауға үндеді.
Есірткі саясаты
Еңбек партиясы марихуананы ойын-сауық және медициналық мақсаттарда заңдастыруды қолдайды және осы саясатын 2023 жылдың шілдесінде есірткі пайдалану мәселесі бойынша азаматтар ассамблеясына ұсынған өтініште баяндады. 2017 жылы Лейбористтер партиясының төрағасы Брендан Хоулин Ирландияда марихуананы толыққанды қылмыстан босатуды қолдаған тұңғыш дәстүрлі партия төрағасы болды. Бұл, Аодхан О Риордайнның ойын-сауық мақсатында марихуананы заңдастыруды қолдайтын ұсынысы Еңбек партиясының конференциясында қабылданғаннан кейін орын алды. Ол бұрын барлық есірткілерді қылмыстан босатуды жақтаған болатын, сонда "Қазіргі уақытта біздің соттарда қаралып жатқан есірткі істерінің шамамен 70 пайызы жеке пайдалану үшін иелік етумен байланысты, шындығында бұл полиция және қылмыстық әділет жүйесінің уақытын зор ысырап ету", - деген пікірін білдірді. Сондай-ақ, "тәуелділікке ұшыраған адам негізінен емделуге мұқтаж науқас, оны сот залында отырғызудың орнына, мейіріммен қоршау керек" деді. Бұрынғы партия төрағасы Алан Келли Ирландияда марихуананы медициналық және ойын-сауық мақсаттары үшін заңдастыруды қолдайтынын айтты, ал қазіргі партия төрағасы Ивана Бачик та марихуананы заңдастыруды қолдап сөйледі.
Мәдениет саясаты
Партия ирланд тілінің ауызша қолданылуын кеңейту үшін науқан жүргізуді, азшылықтар мен әлеуметтік жағынан қиын жағдайдағы топтарға қол жеткізу жобаларын қаржыландыруды және суретшілерге арналған қор құруды ұсынды. Содан кейін Демократиялық солшылдардың мұрағаттары кітапханаға тапсырылды және оларды MS 49,807 тіркеу нөмірі арқылы қол жеткізуге болады.
Дэйл Эирэн
Сайлау көшбасшысы 1-ші дауыс % Орын ± Үкімет 1922 Томас Джонсон 132,565 21,3 (#3) 17 1923 111,939 10,6 (#4) 3 маусым 1927 143,849 12,6 (#3) 8 қыркүйек 1927 106,184 9,1 (#3) 9 1932 Томас Дж. О’Коннелл 98,286 7,7 (#3) 6 1933 Уильям Нортон 79,221 5,7 (#4) 1 1937 135,758 10,3 (#3) 5 1938 128,945 10,0 (#3) 4 1943 208,812 15,7 (#3) 8 1944 106,767 8,8 (#4) 9 1948 115,073 8,7 (#3) 6 1951 151,828 11,4 (#3) 3 1954 161,034 12,1 (#3) 3 1957 111,747 9,1 (#3) 7 1961 Брендан Кориш 136,111 11,6 (#3) 4 1965 192,740 15,4 (#3) 6 1969 224,498 17,0 (#3) 4 1973 184,656 13,7 (#3) 1 1977 186,410 11,6 (#3) 2 1981 Фрэнк Клуски 169,990 9,9 (#3) 2 ақпан 1982 Майкл О’Лири 151,875 9,1 (#3) қараша 1982 Дик Спринг 158,115 9,4 (#3) 1 1987 114,551 6,4 (#4) 4 1989 156,989 9,5 (#3) 3 1992 333,013 19,3 (#3) 18 1997 186,044 10,4 (#3) 16 2002 Руари Куинн 200,130 10,8 (#3) 1 2007 Пэт Рэббитт 209,175 10,1 (#3) 2011 Эймон Гилмор 431,796 19,5 (#2) 17 2016 Джоан Бертон 140,898 6,6 (#4) 30 2020 Брендан Хаулин 95,582 4,4 (#5) 1
Сенат Эраны
Сайлауда жеңіліп/жеңген орындар ± Орын Бірінші дауыс саны % 1925 1 2 46 776 15,3%
Президент сайлауы
Сайлау кандидаты 1-ші преференциялық дауыс % +/– Позиция1945 Патрик Маккартанды тәуелсіз кандидат ретінде қолдады1974 Келісім бойынша Fianna Fáil партиясымен Cearbhall Ó Dálaigh-ді қолдады1990 Мэри Робинсон612,26538.9% — 11997 Ади Рош88,4237.0% 31.9 42011 Майкл Д. Хиггинс701,10139.6% — 12018 Майкл Д. Хиггинсті тәуелсіз кандидат ретінде қолдады
Еуропалық Парламент
Сайлау 1-ші дауыс % Орын +/– 1979 193,898 14.5 (#3) 1984 93,656 8.3 (#3) 4 1989 155,572 9.5 (#4) 1 1994 124,972 11.0 (#3) 1999 121,542 8.7 (#3) 2004 188,132 10.5 (#4) 2009 254,669 13.9 (#3) 2 2014 88,229 5.3 (#4) 3 2019 52,753 3.1 (#6)
Құрылымы
Еңбек партиясы – Еңбек (Дайл) округтік кеңестері, оған қосылған кәсіподақтар және социалистік қоғамдардан тұратын мүшелік ұйым. Парламентке сайланған мүшелер (Дайл, Сенат, Еуропалық парламент) Парламенттік Еңбек партиясын (PLP) құрайды. Партияның ұлттық деңгейдегі шешім қабылдау органдары ресми түрде атқарушы кеңес (бұрын Ұлттық атқару комитеті деп аталған), Еңбек партиясының конференциясы және Орталық кеңесін қамтиды. Атқарушы кеңес ұйымдастыру және қаржы мәселелеріне жауапты, ал Орталық кеңес саясатты қалыптастыруға жауапты, бірақ іс жүзінде Парламенттік басшылық саясат бойынша соңғы шешімді қабылдайды. Еңбек партиясының конференциясы филиалдар, округтік кеңестер, партия мүшелері секциялары және қосылған ұйымдар ұсынған ұсыныстарды талқылайды. Ұсыныстар саясат пен ұйымдастыру принциптерін белгілейді, бірақ көбінесе егжей-тегжейлі саяси мәлімдемелер болмайды. Ұзақ жылдар бойы Еңбек партиясы Солтүстік Ирландия тұрғындарына мүшелікке қабылдануға рұқсат бермей, оның орнына Социал-демократиялық және Еңбек партиясын (СДЛП) қолдады. Ұлттық конференция Солтүстік Ирландия мүшелері форумын құруды бекітті, бірақ онда сайлауға қатысуға келіспеді. Кәсіподақтармен құрылған, демократиялық социализмге конституциялық міндеттемесі бар және жұмысшы табының мүдделерін қорғауға бағытталған партия ретінде, Еңбек партиясының кәсіподақтармен байланысы әрқашан партияның ерекше қасиеті болды. Уақыт өте келе бұл байланыс күшейе түсті, мемлекеттік сектордағы көптеген шеберлік кәсіподақтары және Ирландия Кәсіподақтар Конгресі 1950 жылдан бері мүшеліктен шықты. Қалған қосылған кәсіподақтар көбінесе жеке сектордағы жалпы кәсіподақтар. Қазіргі таңда мүшелік алған кәсіподақтар Ұлттық конференцияға өздерінің мүшелерінің санына пропорционалды түрде делегаттар жібереді. Жақында қабылданған конституциялық өзгерістерге сәйкес, болашақта қосылған кәсіподақтар өздерінің ұйымдарындағы партия мүшелерінің санына қарай делегация жіберетін болады.
Кеңесшілер
2014 жылғы жергілікті сайлауда Лейбористер партиясы жергілікті билік орындарындағы мандаттардың жартысынан астамын жоғалтты; 51 кеңесші сайланды. Бұл нәтиже партия төрағасы Эмон Гилмордың отставкаға келуіне себеп болды. 2019 жылғы Ирландияның жергілікті сайлауынан кейін партияда 57 жергілікті өкіл болды.