Магнезия шайқасы: Рим мен Пергамонның Селевкилерге қарсы жеңісі

Кіріспе

190/89 ж.б.з.б. Рим мен Пергамонның Селевкидтерді жеңген шайқасы.

Магнезия шайқасы б.з.б. 190 жылдың желтоқсанында немесе б.з.б. 189 жылдың қаңтарында өтті. Бұл шайқас Рим-Селеукид соғысының бір бөлігі болды, онда Рим Республикасының консулы Луций Корнелий Сципион Азиялық және Евмен II басқарған Пергам Корольдігінің одақтастары Антиох III Ұлы басқарған Селеукид әскеріне қарсы күш түсті. Екі әскер бастапқыда Кіші Азиядағы Магнезия ад Сипилумның солтүстік-шығысында (қазіргі Маниса, Түркия) орналасып, бірнеше күн бойы бірін-бірін шайқасқа ыңғайлы жағдайда итермелеуге тырысты. Шайқас басталғанда, Эумен Селеукидтердің сол қанатын дүрліктіріп жіберді. Антиохтың атты әскері оң қанаттағы қарсыластарын жеңіп алғанмен, оның орталық бөлігі күшейтілмей, құлап кетті. Қазіргі заманғы бағалаулар бойынша, Селеукидтерден 10 мың, ал римдіктерден 5 мың адам қаза тапты. Шайқас Рим мен Пергамның шешуші жеңісімен аяқталды, нәтижесінде Селеукидтердің Кіші Азиядағы үстемдігіне нүкте қойған Апамея шарты жасалды.

Өмірбаян

Бактрия (б.з.д. 210–209 жж.) және Үндістан (б.з.д. 206–205 жж.) жорықтарынан оралғаннан кейін Антиох, Птолемей патшалығының аумақтарын бірлесіп басып алу мақсатымен Македонияның Филипп V-імен одақ құрды. Б.з.д. 198 жылы ол Бесінші Сирия соғысында жеңіске жетіп, Коэле Сирияны басып алып, оңтүстік-шығыс шекарасын нығайтты. Одан кейін ол Кіші Азияға көңіл бөлді, Птолемейдің жағалаудағы иеліктеріне қарсы сәтті жорықтар жасады. Б.з.д. 196 жылы Антиох, Аттал I-нің қайтысын мүмкіндік етіп, Атталидтер әулеті билеген қалаларға шабуылдады. Антиох Кіші Азияның барлық жерін басып алады деп қорқып, Смирна және Лампсак қалалары Рим республикасынан қорғау сұрады. Б.з.д. 196 жылғы көктемде Антиохтың әскері Геллеспонттың еуропалық жағына өтіп, стратегиялық маңызды Лисимахия қаласын қайта жасай бастады. Б.з.д. 196 жылғы қазанда Антиох Лисимахияда римдік дипломаттардың делегациясымен кездесті. Римдіктер Антиохтан Еуропадан шығып, Кіші Азиядағы грек қалаларының тәуелсіздігін қалпына келтіруін талап етті. Антиох, өзінің атасы Антиох II Теостың империясын қайта құрып жатқанын айтып, Родос дәстүрлі түрде қорғаған Кіші Азия мемлекеттерінің ішкі ісіне араласуы үшін римдіктерді сынады. Б.з.д. 196/195 жылғы қысқы маусымда Римнің бұрынғы басты жауы, карфагендік генерал Ганнибал, Карфагеннен Антиохтың Эфестегі сарайына қашып келді. Сципион Африкан басқаратын соғысқа қарсы партияның пайда болуына қарамастан, Рим Сенаты сақтық танытты. Селевкидтер Тракиядағы иеліктерін Перинфтен Маронеяға дейін тракиялық тайпалардың есебінен кеңейтті. Римдіктер мен Селевкидтер арасындағы келіссөздер қайта басталды, бірақ грек және рим заңдарының арасындағы даулы аумақтардың мәртебесіне қатысты келіспеушіліктер оларды тағы да тоқтатты. Б.з.д. 193 жылғы жазда Этолия лигасының өкілі Антиохқа Этолиялықтар Риммен болашақ соғыста оның жағында болатынын уәделеді, ал Антиох Ганнибалдың Карфагенде Римге қарсы төңкеріс жасау жоспарына жалтақ қолдау көрсетті. Этолиялықтар грек мемлекеттерін Антиохтың басшылығымен римдіктерге қарсы көтеріліс жасауға итермеледі, екі тарап арасында соғыс тудыруды үмітті. Этолиялықтар стратегиялық маңызды Диметрия портын басып алып, жергілікті римдік топтың жетекші мүшелерін өлтірді. Б.з.д. 192 жылғы қыркүйекте Этолиялық генерал Тонтас Антиохтың сарайына келді, оны Грекияда римдіктерге ашық қарсы тұруға көндірді. Селевкидтер Грецияға жорық жасау үшін 10 000 жаяу әскер, 500 атты әскер, 6 соғыс пилі және 300 кеме жинады.

Following his return from his Bactrian (210 209 BC) and Indian (206 205 BC) campaigns, Antiochus forged an alliance with Philip V of Macedon, seeking to jointly conquer the territories of the Ptolemaic Kingdom. In 198 BC, he was victorious in the Fifth Syrian War, taking over Coele Syria and securing his southeastern border. He then focused his attention on Asia Minor, launching a successful campaign against coastal Ptolemaic possessions. In 196 BC, Antiochus used the opportunity of Attalus I's death to assault cities controlled by the Attalid dynasty. Fearing that Antiochus would seize the entirety of Asia Minor, the independent cities of Smyrna and Lampsacus appealed for protection from the Roman Republic. In the early spring of 196 BC, Antiochus' troops crossed to the European side of the Hellespont and began rebuilding the strategically important city of Lysimachia. In October 196 BC, Antiochus met with a delegation of Roman diplomats in Lysimachia. The Romans demanded that Antiochus withdraw from Europe and restore the autonomous status of Greek city states in Asia Minor. Antiochus countered by claiming that he was simply rebuilding the empire of his ancestor Antiochus II Theos and criticized the Romans for meddling in the affairs of the Asia Minor states whose rights were traditionally defended by Rhodes. In late winter 196/195 BC, Rome's erstwhile chief enemy, Carthaginian general Hannibal, fled from Carthage to Antiochus' court in Ephesus. Despite the emergence of a pro war party led by Scipio Africanus, the Roman Senate exercised restraint. The Seleucids expanded their holdings in Thrace from Perinthus to Maroneia at the expense of the Thracian tribesmen. Negotiations between the Romans and the Seleucids resumed, coming to a standstill once again over differences between Greek and Roman law on the status of disputed territorial possessions. In the summer of 193 BC, a representative of the Aetolian League assured Antiochus that the Aetolians would take his side in a future war with Rome, while Antiochus gave tacit support to Hannibal's plans of launching an anti Roman coup d'état in Carthage. The Aetolians began spurring the Greek states to jointly revolt under Antiochus' leadership against the Romans, hoping to provoke a war between the two parties. The Aetolians then captured the strategically important port city of Demetrias, killing the key members of the local pro Roman faction. In September 192 BC, the Aetolian general Thoantas arrived at Antiochus' court, convincing him to openly oppose the Romans in Greece. The Seleucids raised 10,000 infantry, 500 cavalry, 6 war elephants, and 300 ships for their campaign in Greece.

Кіріспе

Селевкидтер Имброс және Скиатос арқылы өтіп, Димитрияға жетті, онда Антиохтың әскері түсіп қалды. Ахай лигасы Селевкидтерге және Этолиялықтарға соғыс жариялады, ал римдіктер де қарашаның 192 ж. б.с. айында олардың соңынан ерді. Антиох Халкистің қақпаларын ашуға мәжбүр етіп, қаланы өзінің операциялық базасына айналдырды. Содан кейін Антиох назарын Филипп V Македонмен бұзылған одақты қайта құруға бұрды, ол 197 ж. б.с. Киноскефал шайқасында римдіктерден жеңілгеннен кейін бұзылған еді. Филипп римдіктердің қақтығыста жеңіске жететініне сеніп, аумақтық сыйлықтарға және оларға өтеуге тиіс соғыс шығындарын есепке алуға үміттенеді. Селевкидтер екеуін де қамтамасыз ете алмады, сондықтан Антиохтың ұсыныстары қабылданбады және Филипп римдіктермен одақтасты. 192 жылдың желтоқсаны мен 191 жылдың наурызы аралығында Антиох Фессалия және Акарнанияда жорық жүргізді. Римдіктер мен олардың македондық одақтастары бір айдың ішінде Антиохтың Фессалиядағы барлық табыстарын жойды. 26 сәуірде 191 ж. б.с. екі тарап Термопиль шайқасында кездесті, онда Антиохтың әскері ауыр жеңіліске ұшырады және ол көп ұзамай Эфеске қайтып келді. Селевкидтер Родос және Атталидтермен бірікпес бұрын римдік флотты жоюға тырысты. Алайда, римдік флот 191 жылдың қыркүйегінде Корик шайқасында Селевкидтерді жеңіп, Дардан және Геллеспонттағы Сест сияқты бірнеше қалаларды бақылауға алды. 190 жылдың мамыр айында Антиох Пергамға басып кірді, ауылды қиратты, астанасын қоршады және Евменді Грекиядан қайтаруға мәжбүр етті. 190 жылдың тамызында родостықтар Эвримедон шайқасында Ганнибалдың флотын жеңді. Бір айдан кейін біріккен римдік-родостық флот Селевкидтерді Мёнесс шайқасында жеңді. Селевкидтер енді Эгей теңізін бақылай алмады, бұл Римнің Кіші Азияға басып кіруіне жол ашты. Антиох Фракиядан әскерін шығарды, сонымен бірге римдік соғыс шығындарының жартысын төлеуге және 196 ж. б.с. Лисимахиядағы талаптарды қабылдауға уәде берді. Алайда, сол кезде римдіктер Селевкидтерді біржола жоюға бекінді. Рим әскері Маронияға жеткенде, Антиох соңғы шешуші шайқасқа дайындала бастады. Римдіктер Дардан арқылы Кекс өзеніне жетіп, Евменнің әскерімен бірікті.

The Seleucid fleet sailed via Imbros and Skiathos, arriving at Demetrias where Antiochus' army disembarked. The Achaean League declared war on the Seleucids and Aetolians with the Romans following suit in November 192 BC. Antiochus forced Chalcis to open its gates to him, turning the city into his base of operations. Antiochus then shifted his attention towards rebuilding his alliance with Philip V of Macedon, which had been shattered after the latter was decisively defeated by the Romans at the Battle of Cynoscephalae in 197 BC. Philip expected that the Romans would emerge victorious in the conflict and counted on territorial rewards as well as the writing off of war reparations that he owed them; the Seleucids could provide neither, so Antiochus' overtures were rejected and Philip aligned himself with the Romans. Between December 192 and March 191 BC, Antiochus campaigned in Thessaly and Acarnania. A combined counter offensive conducted by the Romans and their Macedonian allies erased all of Antiochus' gains in Thessaly within a month. On 26 April 191 BC, the two sides faced off at the Battle of Thermopylae, where Antiochus' army suffered a devastating defeat and he returned to Ephesus shortly afterwards. The Seleucids then attempted to destroy the Roman fleet before it could unite with those of Rhodes and the Attalids. However, the Roman fleet defeated the Seleucids in the Battle of Corycus in September 191 BC, enabling it to take control of several cities including Dardanus and Sestos on the Hellespont. In May 190 BC, Antiochus invaded Pergamon, ravaging the countryside, besieging its capital and forcing Eumenes to return from Greece. In August 190 BC, the Rhodians defeated Hannibal's fleet at the Battle of the Eurymedon. A month later a combined Roman Rhodean fleet defeated the Seleucids at the Battle of Myonessus. The Seleucids could no longer control the Aegean Sea, opening the way for a Roman invasion of Asia Minor. Antiochus withdrew his armies from Thrace, while simultaneously offering to cover half of the Roman war expenses and accept the demands made in Lysimachia in 196 BC. By this time, however, the Romans were determined to crush the Seleucids once and for all. As the Roman forces reached Maroneia, Antiochus began preparing for a final decisive battle. The Romans advanced through Dardanus to the River Caecus where they united with Eumenes’ army.

Әскерлер

Бұл шайқастың екі негізгі тарихи шоттары Ливийдің "Ab Urbe Condita Libri" және Аппианның "Syriaca" еңбектерінде келтірілген. Екеуі де рим әскерінің шамамен 30 000 адамнан, ал Селевкид әскерінің шамамен 72 000 сарбаздан тұрғанын айтады. Дегенмен, қазіргі тарихшылар бұл мәселеде келіспейді, кейбіреулері бастапқы көздердегі бағалауларды дұрыс деп санайды, ал енді біреулері екі әскердің де саны шамамен 50 000-ға жуық болғанын мәлімдейді. Сонымен қатар, римдіктерде 16 соғыс пилі болса, Селевкидтерде 54 пил болды. Екі әскердің құрамына қатысты танымал әңгімеде Антиохтың Ганнибалдан оның зор және жақсы қаруланған әскері Рим Республикасына жететін бе деп сұрағаны айтылады, ал Ганнибал оған: "Римдіктерге жетеді, олар қаншалықты ашкөз болса да" деп ашулы жауап берген. Селевкидтердің сол қанатын Антиохтың ұлы Селевк және оның жүйесі Антипатр басқарды. Оған Кирттің сәулелі тастаушылары мен Элиманың садақшылары, 4 000 пельтаст, 1 500 иллириялық, 1 500 кариялық және киликиялық, және 1 000 неокреттік кірді. Сол қанаттың қалған бөлігі 2 500 галаттық және 500 тарантин жеңіл атты әскерінен, 1 000 патшалық атты әскерінен, 3 000 катафракттан, 2 000 каппадокиялық жаяу әскерінен, 16 соғыс пилінен және 2 700 жеңіл жаяу әскерінен тұратын әртүрлі күштен құралды. Орталық бөлімде 16 000 сарбаздан тұратын македондық фаланга орналасқан, оған пилдердің шебері Филипп басшылық етті. Ол әрқайсысы 50 метр ені және 32 метр тереңдігі бар 1 600 сарбаздан тұратын он таксиске бөлінді. Жиырма соғыс пилі жұптарға бөлініп, 1 500 галаттық және 1 500 атиан жаяу әскерінің қолдауымен таксистер арасындағы кеңістіктерге орналастырылды. Оң жақ қанатты Антиох басқарды, оның құрамында 3 000 катафракт, 1 000 агема атты әскері, 1 000 патша гвардиясының аргираспидтері, 1 200 даха атты садақшылары болды. Сонымен қатар, 2 500 мизиялық садақшы, Крит пен Иллириядан келген 3 000 жеңіл жаяу әскері, Кирттен келген 4 500 сәулелі тастаушылар мен Элимадан келген садақшылар, сондай-ақ 16 соғыс пилінен тұратын резерв те бар еді. Негізгі күш алдында, сол жақ қанаттың алдында арабалар мен түйедегі араб садақшыларының бөлімдері орналастырылды, ал олардың оң жағында Миннион мен Зевксис 6 000 псилой жеңіл жаяу әскеріне басшылық етті. Селевкид әскерінің ең жақсы жабдықталмаған 7 000 сарбазы лагерьді күзетті. Римдіктердің сол қанатын легат Гней Домиций Аенобарб басқарды. Онда римдіктер мен олардың одақтастарынан алынған 10 800 ауыр жаяу әскері және 100-120 сарбаздан тұратын төрт атты рота болды. Орталық бөлімде де Сципион жеке басшылығымен 10 800 римдік және латындық ауыр жаяу әскері орналасқан. Римдік жаяу әскері үш қатарға бөлінді, ал ең жас сарбаздар қарсыластарына қарағанда ашық және икемді құрамда алдыңғы қатарда тұрды. Оң жақ қанатты Евмен басқарды, онда 2 800-3 000 атты әскері болды, олардың көп бөлігі римдіктер, ал 800 сарбаздан тұратын Пергама әскерімен толықтырылды. Римдік негізгі күш алдында Ахайя мен Пергамадан келген 3 000 жеңіл жаяу әскері және 800 криттік және иллириялық садақшылар тұрды. Артынан 2 000 фракиялық және македондық еріктілер мен Селевкидтердің Азиялық соғыс пилдеріне қарағанда нашар деп есептелетін 16 африкалық соғыс пилі орналастырылды.

The two main historical accounts of the battle come from Livy’s Ab Urbe Condita Libri and Appian’s Syriaca. Both of these authors agree that the Roman army was about 30,000 men strong and the Seleucids fielded approximately 72,000 soldiers. However, modern historians disagree on the issue, with some believing the estimates in the primary sources, while others claim that the two armies might have each numbered some 50,000 men. Additionally, the Romans had 16 war elephants at their disposal, while the Seleucids fielded 54. A popular anecdote regarding the array of the two armies is that Antiochus supposedly asked Hannibal whether his vast and well armed formation would be enough for the Roman Republic, to which Hannibal tartly replied, "Quite enough for the Romans, however greedy they are." The left wing of the Seleucids was commanded by Antiochus' son Seleucus and his nephew Antipater. It was composed of Cyrtian slingers and Elymaean archers, 4,000 peltasts, 1,500 Illyrians, 1,500 Carians and Cilicians, and 1,000 Neocretans. The rest of the left wing consisted of 2,500 Galatian and 500 Tarentine light cavalry, 1,000 royal cavalry, 3,000 cataphracts, 2,000 Cappadocian infantry, 16 war elephants, and a miscellaneous force of 2,700 light infantry. The center was formed by a 16,000 strong Macedonian phalanx, commanded by Philip, the master of the elephants. It was deployed into ten 1,600 man taxeis, each 50 men wide and 32 men deep. Twenty war elephants were separated into pairs and deployed in the gaps between the taxeis, further supported by 1,500 Galatian and 1,500 Atian infantry. The right flank was led by Antiochus, consisting of 3,000 cataphracts, 1,000 agema cavalry, 1,000 argyraspides of the royal guard, 1,200 Dahae horse archers. 2,500 Mysian archers, 3,000 Cretan and Illyrian light infantry, 4,500 Cyrtian slingers and Elymaean archers as well as a reserve of 16 war elephants. Ahead of the main body, units of scythed chariots and a unit of camel borne Arab archers were posted in front of the left flank, and to their immediate right, Minnionas and Zeuxis commanded 6,000 psiloi light infantry. The war camp was guarded by 7,000 of the least combat ready Seleucid troops. The left wing of the Romans was commanded by the legate Gnaeus Domitius Ahenobarbus. It numbered 10,800 heavy infantrymen drawn from among the Romans and Rome's Socii, along with four cavalry companies of 100 to 120 men. The center likewise consisted of 10,800 Roman and Latin heavy infantrymen commanded personally by Scipio. The Roman infantry was divided into three lines, with the youngest soldiers standing at the front, in a more open and flexible formation than their adversaries. The right flank was led by Eumenes and comprised 2,800 to 3,000 cavalry, the majority being Romans supplemented by an 800 man Pergamene force. Ahead of the Roman main force were 3,000 Achaean and Pergamene light infantry and 800 Cretan and Illyrian archers. The rearguard was formed by 2,000 Thracian and Macedonian volunteers and 16 African war elephants that were considered inferior to the Asian war elephants deployed by the Seleucids.

Шайқас

Бұл шайқас б.з.д. 190 жылдың желтоқсанында немесе б.з.д. 189 жылдың қаңтарында болды. Римдіктер Пергамнан Тиятираға қарай жылжыды. Антиох өзі таңдаған жерде қарсыластарымен күресуге бекінді. Оның әскері Сардистен Магнезияға қарай, Сипилум бағытында жорықтап, қаланың солтүстік-шығысында орналасты. Магнезия б.з.д. 281 жылы Селевкилер үшін шайқас алаңы болған, онда олар Корупедиум шайқасында жеңіске жеткен. Селевкилер Тиатирадан кеткенін білген римдіктер Селевкилер лагерінен бес күн жол тартты, Фригий өзеніне жетті. Антиох римдіктерді қауіпті жағдайға түсіру үшін 1000 Галатия және Даха атты әскерін жіберді, бірақ римдіктер оған құлықсыздық танытты. Үш күннен кейін римдіктер лагерін Фригий және Гермос өзендерімен шектеліп, Селевкилер лагерінен шамалы алысқа, жарты ай пішіндес жазыққа көшті. Осылайша, римдіктер Селевкилердің атты әскерінің тиімділігін шектеуді көздеді. Селевкилер тағы да 3000 сарбаздық элиталық жасақты римдіктерді мазалауға жіберді. Келесі бес күн бойы екі әскер бір-бірімен қақтығыспай, қатар тұрды. Сципион өзін қиын жағдайда тапты. Ол Селевкилердің мықты бекінілген лагеріне тікелей шабуыл жасап жеңіске жете алмайтынын түсінді, бірақ шайқасқа түспеу арқылы, жаудың басым атты әскерімен жабдықтау жолын қиып тастауы мүмкін еді. Кері қайту римдіктердің рухын құлатқан болар еді, өйткені қыста жорықтар тоқтатылатын. Сонымен қатар, Сципион Римнен жаңа консул келмей тұрып, Селевкилерден шешуші жеңіске жеткісі келді. Римдіктер Фригий өзенінің солтүстікке қарай 90 градусқа бұрылатын жеріне жетті, осылайша оң жақ қанатын өзендер қорғамай қалды. Антиох бұл орынға разы болды және римдіктердің сынағын қабылдады. Соңғы римдік шабуылдан кейін үшінші күні таңертең шайқас басталды. Селевкилердің сол жақ қапталында Евмен өзінің садақшыларын, сүңгі жиектерін және жебе тастаушыларын Селевкилердің арабаларын тоқтату үшін жіберді. Арабалар ауыр шығынға ұшырағаннан кейін үрейленіп қашты, түйедегі араб садақшылары мен олардың артында тұрған катафрактар арасында шатасу тудырды. Евмен катафрактар дұрыс ұйымдаспай тұрып, атты әскерімен шабуылға шықты. Римдік және Пергамендік атты әскер Селевкилердің сол жақ қапталын бұзып, катафрактар Селевкилер лагеріне қашты. Галатиялықтар, Каппадокиялықтар және жалдамалы жаяу әскерлер фаланганың сол жағында римдік ортадан және оң жақтан бір мезгілде шабуылға ұшырады, бұл оларды кері шегінуге мәжбүр етті және фаланганың сол жақ қанатын әшкереледі. Селевкилердің оң жақ қапталында Антиох латын жаяу әскеріне қарсы катафрактар мен агема атты әскерімен шабуылға шықты, ал аргираспидтер римдік легионерлермен шайқасты. Римдік жаяу әскері қатарларын бұзып, лагеріне қайтты, онда фракиялықтар мен македониялықтар оларды күшейтіп, трибун Марк Эмилий Лепид оларды қайта жинады. Антиохтың атты әскері лагерді басып алуға жарамсыз болды және ол басқа жерде қажет болғанда, шайқаста батты. Ортада Селевкилер фалангасы римдік жаяу әскеріне қарсы тұра алды, бірақ олар жаудың садақшыларын және сүңгі жиектерін жоюға жеткіліксіз болды. Фаланга баяу ұйымдастырылған шегінуді бастады, оның таксилері арасындағы соғыс пилдері снарядтардан қорқып, фаланганың қалыптасуын бұзды. Фалагиттер қаруларын тастап, майданнан қашты. Антиохтың атты әскері ортаны күшейту үшін келген кезде, оның әскері бұрыннан тарап кеткен еді. Ол аман қалған әскерлерін жинап, Сардеске қашып кетті, ал римдіктер оның лагерін тонаумен айналысты.

The battle took place either in December 190 BC or January 189 BC. The Romans advanced from Pergamon towards Thyatira where they expected to encounter Antiochus. Antiochus was determined to fight his adversaries on the ground of his own choosing, and his army marched from the direction of Sardis towards Magnesia ad Sipylum, camping northeast of the city. Magnesia had already served as a battlefield for the Seleucids in 281 BC where they had emerged victorious in the Battle of Corupedium. Upon learning that the Seleucids had left Thyatira, the Romans marched for five days towards the River Phrygios, camping north of the River Hermos, from the Seleucid camp. Antiochus dispatched a party of 1,000 Galatian and Dahae cavalry to lure the Romans into a more exposed position, but the Romans refused to be drawn out. Three days later, the Romans moved their camp into a horseshoe shaped plain some from the Seleucid camp, which was surrounded by the Phrygios and Hermos rivers on three sides, by which the Romans hoped to limit the effectiveness of the Seleucid cavalry. The Seleucids once again sent an elite 3,000 man detachment to harass the Romans. During the following five days, the two armies lined up for battle, without engaging each other. Scipio found himself in a zugzwang. He could not hope to win the battle by directly assaulting the heavily fortified Seleucid camp, but by refusing to engage he risked having his supply lines cut by the numerically superior enemy cavalry. Turning back would have caused Roman morale to plunge as campaigns were halted during the winter. Additionally, Scipio wished to achieve a decisive victory over the Seleucids before a new consul was sent out from Rome to replace him. The Romans advanced to the point where the Phrygios made a 90 degree turn towards the north, leaving their right flank unprotected by the rivers. Antiochus was satisfied with the location, accepting the Roman challenge on the dawn of the third day after the last Roman advance. The battle began on the Seleucid left flank when Eumenes sent forward his archers, slingers, and spearmen to harass the Seleucid scythed chariots. The latter began fleeing in panic after suffering heavy casualties, causing confusion among the camel borne Arab archers and cataphracts positioned behind them. Eumenes then charged with his cavalry before the cataphracts could properly reorganize. The Roman and Pergamene cavalry broke through the Seleucid left flank, causing the cataphracts to flee to the Seleucid camp. The Galatians, Cappadocians, and mercenary infantry to the left of the phalanx faced a simultaneous attack from the Roman center and right, causing them to retreat and exposing the phalanx's left flank. On the Seleucid right flank, Antiochus led the attack with the cataphracts and agema cavalry facing the Latin infantry, while the argyraspides engaged the Roman legionaries. The Roman infantry broke ranks retreating to their camp where they were reinforced by the Thracians and Macedonians and subsequently rallied by tribune Marcus Aemilius Lepidus. Antiochus's cavalry was unsuitable for taking the camp and he became bogged down in the fighting while his forces were badly needed elsewhere. In the center, the Seleucid phalanx held its ground against the Roman infantry, but it was not mobile enough to dislodge the enemy archers and slingers who bombarded it with projectiles. It began a slow organized retreat, when the war elephants positioned between its taxeis panicked because of the projectiles, causing the phalanx to break formation. The phalangites discarded their weapons and abandoned the battlefield. By the time Antiochus' cavalry had returned to reinforce the center his army had already dispersed. He gathered the surviving troops and retreated to Sardes while the Romans were busy looting his camp.

Салдары

Антиохтың Магнезиядағы жеңілісі Македония фалангасының эллиндік кезеңдегі шайқас алаңдарындағы басымдығының аяқталуын білдірді. Ливийдің мәліметінше, 53 000 Селевкид әскері қаза тапты, 1 400 әскері тұтқынға алынды, сондай-ақ 15 піл де жойылды. Қарсылық көрсеткен Ливий римдіктердің 349 адамын жоғалтқанын және көптегені жараланғанын хабарлайды. Қазіргі заманғы бағалаулар бойынша, Селевкидтердің 10 000, ал римдіктердің 5 000 әскері қаза тапты. Сардқа келген соң Антиох Селевктің шайқастан аман қалғанын естіп, онымен кездесу үшін Апамеяға аттанды. Магнезиядағы жеңіліс және Селевкид флотының Ефестен Патараға шегінуі Сардис, Ефес, Тиатира және Магнезия ад Сипилум сияқты көптеген қалалардың гарнизондарының римдіктерге бас июына әкелді. Антиох Зевксис пен Антипатрды римдіктермен келісімге келу үшін жіберді. 189 жылғы қаңтарда Сардесте бейбіт келісімге қол қойылды, оған сәйкес Антиох Тавр тауларының батысындағы барлық жерге деген талаптарынан бас тартты, ауыр соғыс өтемақысын төледі және одақтастарынан Ханнибал мен Римнің басқа да көрнекті жауларын ұстап беруге міндеттенді. Римдіктер Кіші Азияны бағындыруды және Антиохтың одақтастарын жазалауды көздеді, соның нәтижесінде Галатия соғысы басталды. Грецияда олар бұрынғы келісім шарттарын бұзған атамандықтар мен этолиандықтарды басып тастады. 189 жылғы жазда Селевкид империясының, Пергамонның, Родостың және басқа Кіші Азия мемлекеттерінің елшілері Рим Сенатымен бейбіт келіссөздер жүргізді. Ликия мен Кария Родосқа берілді, ал Аталидтер Фракияны және Тавр тауларының батысындағы Кіші Азияның көп бөлігін алды. Магнезия шайқасынан бұрын римдіктерге қосылған Кіші Азия қалаларының тәуелсіздігі кепілденді. Антиох сондай-ақ барлық әскерін Тавр тауларының артына қайтаруға және Римнің жауларына көмек көрсетуден және оларға жол беруден бас тартуға келісті. Келісім шарттарында Ханнибал, Тоантас және жиырма көрнекті тұлғаны кепіл ретінде ұстап беру, флотының барлық кемелерін он кемеден басқа жою және Римге жыл сайын 40 500 модиус астық беру талаптары да болды. Шарттар 188 жылғы жазда Апамея шартының қол қойылғандығымен күшіне енді.

Antiochus' defeat at Magnesia marked the end of the Macedonian phalanx's dominance on Hellenistic period battlefields. According to Livy 53,000 Seleucid soldiers perished, with 1,400 being captured alongside 15 elephants. By comparison, Livy claims that the Romans lost 349 men with many more wounded. Modern estimates give 10,000 dead for the Seleucids and 5,000 killed for the Romans. Shortly after arriving at Sardes, Antiochus learnt that Seleucus had survived the battle and headed to Apamea to meet him. The defeat at Magnesia and the subsequent withdrawal of the Seleucid fleet from Ephesus to Patara led the garrisons of numerous cities including Sardes, Ephesus, Thyatira, and Magnesia ad Sipylum to surrender to the Romans. Antiochus dispatched Zeuxis and Antipater to the Romans, in order to secure a truce. The truce was signed at Sardes in January 189 BC, whereupon Antiochus agreed to abandon his claims on all lands west of the Taurus Mountains, paid a heavy war indemnity and promised to hand over Hannibal and other notable enemies of Rome from among his allies. The Romans sought to subjugate Asia Minor and punish Antiochus' allies, starting the Galatian War. In mainland Greece they suppressed the Athamanians and Aetolians who broke the terms of a previous truce. During the summer of 189 BC, ambassadors from the Seleucid Empire, Pergamon, Rhodes, and other Asia Minor states held peace talks with the Roman Senate. Lycia and Caria were given to Rhodes, while the Attalids received Thrace and most of Asia Minor west of the Taurus. The independence of Asia Minor city states that sided with the Romans before the Battle of Magnesia was guaranteed. Antiochus further agreed to withdraw all his troops from beyond the Taurus, and refuse passage and support to enemies of Rome. The conditions also included the requirement to hand over Hannibal, Thoantas, and twenty notables as hostages, destroy all his fleet apart from ten ships, and give Rome 40,500 modiuses of grain per year. The terms were put into effect in the summer of 188 BC with the signing of the Treaty of Apamea.