Кіріспе

XVI ғасырдағы ағылшын памфлетшісі және ақыны

осы атқа ие басқалар

Томас Наше (1567 жылдың қарашасында крещение алған – шамамен 1601 жыл; сондай-ақ Нэш) – елизавета дәуірінің драматургі, ақыны, сатирик және маңызды памфлетші. Оның "Пирс Пеннилес" сияқты памфлеттері және Англия шіркеуін қорғаған көптеген жазбалары бар.

Лондондағы Марпрелат дау-дамай

Ол Мартин Марпрелат даусына епископтардың жағында тартылды. Бұл дауға қатысқан басқа жазушылар сияқты, оның үлесін анықтау қиын. Бұрын оған 1589–1590 жылдардағы үш «Пасквилл» трактаты жатқызылған, олар Р. Б. Маккерроудың Наше еңбектерінің стандартты басылымына енгізілген: алайда Маккерроу өзі кейіннен олардың Нашеге жатпайтынын күшпен дәлелдеді. Мартинистерге қарсы «Байға арналған бадам» (1590) трактаты, «Катберт Карринің шалақ жаны» деп көрсетілген, қазір Нашенің туындысы ретінде танылады, бірақ оның авторы, комедия актері Уильям Кемпеге арнауында, 1589 жылғы жазда Венециядан қайтып келе жатып Бергамода Гарлекинмен кездескенін әжуалы түрде айтады. Бірақ Нашенің шетелге баруға уақыты мен мүмкіндігі болғанына ешқандай дәлел жоқ, сондай-ақ ол өзінің еңбектерінде Венецияға барғанын ешқашан айтпаған.

Харви ағайындыларымен араздық

Гринмен достығы Нашиді Харви даусына тартты, оған Ричард және Габриэль Харви ағайындылары қатысты. 1590 жылы Ричард Харвидің "Құдайдың қозысы" атты еңбегінде антимартинист памфлеттер туралы жалпы шағым айтылды, соның ішінде Менафон алғы сөзіне жасалған сырттай шабуыл бар еді. Екі жылдан кейін Гриннің "Жаңа келген сарай адамына айтылған қысқа сөз" кітабында "арқан өрушілер" туралы бір бөлім болды, ол Харвилерге (олардың әкесі арқан өрген) нақты сілтеме жасайды. Бұл бөлім кейінгі басылымдардан алынып тасталды, және оны Наше жазған болуы мүмкін. Габриэль Харви Гриннің өлімін төрт хатында қынжырлағаннан кейін, Наше "Жаңа хабарлар" (1592) атты туындысын жазды. Наше "Иерусалим үшін Мәсіхтің жасы" (1593) кітабының алғы сөзінде кешірім сұрауға тырысты, бірақ Пирстің "Артық жасауы" атты еңбегі жарық көргеннен кейін Наше қайта ренжіді. Ол "Сафрон Уолденге бірге" (1596) деп жауап берді, бұл Кембридж шаштаразы Ричард Личфилдке арналған сарказмды арнау болуы мүмкін. Харви жауап жарияламады, бірақ Личфилд "Томас Нэштің шашын қырқу" (1597) деп аталатын трактатта жауап берді. Бұл кітапшада Нашенің ұятты киіммен және тізбекте көрсетілген ағаштан жасалған портреті де болды.

Пирс Пеннилес

Пирс Пеннилес, "Шайнға шағыны" - 1592 жылы жарық көрген ұзын әңгіме немесе прозалық сатира. Ол Елизавета дәуіріндегі ең танымал памфлеттердің бірі болды. 1593 және 1595 жылдары қайта басылып, 1594 жылы француз тіліне аударылды. Бұл шығарма Пирс, бақытсыздыққа ұшыраған, әлемнің зұлымдығына ашуланып, шайтанға шағымданатын адамның көзқарасынан жазылған. Кейде Пирс тұлғасы Нашенің өзімен бірігіп кетеді. Бірақ Наше кейде Пирсті мақтанқор ақымақ ретінде бейнелейді. Әңгіме күрделі, өткір, оқиғаларға толы стильде айтылған, жаңадан жасалған сөздер мен латын тіліндегі фразалармен безендірілген. Сатира келемездеу және өткір болып келеді, ал кейде Нашенің стилі өзінің түсініксіздігін ұнататын сияқты.