Кіріспе
Ақша төлеуді талап ететін зат. Шығын – бұл зат, қызмет немесе басқа да шығындар санаты үшін төлем ретінде басқа адамға немесе топқа ақшаның немесе жалпы алғанда кез келген мүліктің төленуі. Мысалы, жалдаушы үшін жалдау ақысы – шығын. Студенттер мен ата-аналар үшін оқу ақысы – шығын. Тағам, киім, жиһаз немесе автомобиль сатып алу көбінесе шығын деп аталады. Шығын – бұл әдетте, қандай да бір құнды нәрсеге алмастырылып "төленген" немесе "жұмсалған" ақша. Көп құнға бағаланған нәрсе "құнды" деп аталады. Аз құнға бағаланған нәрсе "арзан" болып табылады. "Дастарқан шығындары" – тамақтану, сусындар, той-томалақ сияқты шығыстарды білдіреді. Бухгалтерияда шығын – бұл жеке тұлғадан немесе компаниядан басқа жеке тұлғаға немесе компанияға ақшалай қаражаттың немесе басқа да құнды активтердің нақты төленуі. Бұл төлем әдетте, сатып алушыға сатушыдан гөрі қазіргі немесе болашақтағы құны жоғарырақ өнімдер немесе қызметтерді алу үшін жасалады. Техникалық тұрғыдан алғанда, шығын – бұл меншік үлесінің кемуі немесе толықтай жұмсалуы, немесе міндеттемелердің туындауы. Бухгалтерлік теңдеуде шығындар меншік капиталын азайтады. Халықаралық есеп стандарттары кеңесі шығындарды былай анықтайды:
An expense is an item requiring an outflow of money, or any form of fortune in general, to another person or group as payment for an item, service, or other category of costs. For a tenant, rent is an expense. For students or parents, tuition is an expense. Buying food, clothing, furniture, or an automobile is often referred to as an expense. An expense is a cost that is "paid" or "remitted", usually in exchange for something of value. Something that seems to cost a great deal is "expensive". Something that seems to cost little is "inexpensive". "Expenses of the table" are expenses for dining, refreshments, a feast, etc. In accounting, expense is any specific outflow of cash or other valuable assets from a person or company to another person or company. This outflow is generally one side of a trade for products or services that have equal or better current or future value to the buyer than to the seller. Technically, an expense is an event in which a proprietary stake is diminished or exhausted, or a liability is incurred. In terms of the accounting equation, expenses reduce owners' equity. The International Accounting Standards Board defines expenses as:
Expense is a term also used in sociology, in which a particular fortune or price is sacrificed voluntarily or involuntarily by something or someone to something or somebody else, often in the context that the latter is taking advantage of the former.
Шығын – бұл социологияда да қолданылатын термин, онда белгілі бір мүлік немесе құн ерікті немесе еріксіз түрде бір нәрсеге немесе біреуге жұмсалады, көбінесе соңғысы біріншісінің есесінен пайда тапқан жағдайда.
An expense is an item requiring an outflow of money, or any form of fortune in general, to another person or group as payment for an item, service, or other category of costs. For a tenant, rent is an expense. For students or parents, tuition is an expense. Buying food, clothing, furniture, or an automobile is often referred to as an expense. An expense is a cost that is "paid" or "remitted", usually in exchange for something of value. Something that seems to cost a great deal is "expensive". Something that seems to cost little is "inexpensive". "Expenses of the table" are expenses for dining, refreshments, a feast, etc. In accounting, expense is any specific outflow of cash or other valuable assets from a person or company to another person or company. This outflow is generally one side of a trade for products or services that have equal or better current or future value to the buyer than to the seller. Technically, an expense is an event in which a proprietary stake is diminished or exhausted, or a liability is incurred. In terms of the accounting equation, expenses reduce owners' equity. The International Accounting Standards Board defines expenses as:
Expense is a term also used in sociology, in which a particular fortune or price is sacrificed voluntarily or involuntarily by something or someone to something or somebody else, often in the context that the latter is taking advantage of the former.
Шығыстар бойынша бухгалтерлік есеп
Қос жазбалы есептеу жүйесінде шығыстар шығыс шотына (кіріс есебінің шотына) дебет ретінде, ал актив шотына немесе міндеттемелер шотына кредит ретінде тіркеледі, бұл екеуі де баланс шоты болып табылады. Шығыс активтерді кемітеді немесе міндеттемелерді арттырады. Типик кәсіпорын шығындарына жалақы, коммуналдық төлемдер, капиталдық активтердің тозуы және қарызға алынған ақшаға төленетін сыйақы жатады. Ғимарат немесе жабдық сияқты капиталдық активтерді сатып алу шығысқа жатпайды.
АҚШ салық кодексі бойынша бизнес шығыстарын шегеру
Салық салу мақсатында, Internal Revenue Code салық төленетін жылы төленген немесе жұмсалған бизнес шығындарын шегеруге рұқсат береді. Бұл активті алу үшін төленген немесе жұмсалған күрделі шығындардан өзгеше. Шығындар – активті сатып алуға, жақсартуға немесе оның қызмет ету мерзімін ұзартуға жұмсалмайтын қаражат. Мысалы, бизнес үшін жаңа жүк көлігін сатып алған адам күрделі шығын жасайды, себебі ол жаңа бизнеске қатысты актив алған. Бұл шығынды ағымдағы салық жылында шегеруге болмайды. Дегенмен, сол жылы сол адамның көлікке отын құю үшін сатып алған жанармайы шегерімге жататын шығыс болып есептеледі. Жанармай құны жүк көлігінің қызмет ету мерзімін жақсартпайды немесе ұзартпайды, ол көліктің жұмыс істеуіне ғана мүмкіндік береді. Егер бір нәрсе шығын ретінде танылса да, ол міндетті түрде шегерімге жатпайды. Жалпы ереже бойынша, шығындар салық төлеушінің кәсіптік немесе бизнес қызметімен байланысты болса немесе кіріс алу немесе жинау мақсатында жұмсалған шығындар болса (кәсіптік немесе бизнес қызмет деңгейіне жетпеген инвестициялық қызмет), оларды шегеруге болады. Internal Revenue Code-тың 162(a) бабы бизнес немесе кәсіптік шығындарды шегеру ережесін қамтиды. Шығын кәсіптік немесе бизнес шығыны болып саналатын болса және шегерімге ие болу үшін, ол шығын ретінде танылғаннан өзге, 5 талапқа сай келуі керек. Олар (1) қалыпты және (2) қажетті болуы керек (Welch v. Helvering ісінде бұл бизнесті дамыту үшін қажетті, кемінде орынды және пайдалы деп анықталған). Өз беделін сақтау үшін төленген шығындар шегерімге жатпайды. Сонымен қатар, ол (3) салық жылы ішінде төленуі немесе жұмсалуы керек. Ол (4) кәсіптік немесе бизнес қызметті жүргізу кезінде (яғни, бизнес бастағанға дейін немесе құрғанға дейін емес) төленуі керек, сондай-ақ (5) кәсіптік немесе бизнес қызметімен байланысты болуы керек. Кәсіптік немесе бизнес қызметі деп танылу үшін, ол үздіксіз және тұрақты болуы керек, ал пайда табу – басты мақсат болуы керек. Шығын – залал немесе пайда болуы мүмкін. Бірақ залал немесе пайда міндетті түрде шығын болуы керек емес. Internal Revenue Code-тың 212-бабы инвестициялық шығындарды шегеру ережесін қамтиды. Жоғарыда аталған 1-4 талаптарға сай келетін шығындардан өзге, егер олар (1) кіріс алу немесе жинау үшін, (2) кіріс алу үшін ұсталатын мүлікті басқару, сақтау немесе күту үшін немесе (3) кез келген салықты анықтау, жинау немесе қайтарумен байланысты болса, онда шығындар Internal Revenue Code-тың 212-бабы бойынша инвестициялық қызмет ретінде шегерімге жатады. Инвестициялық саласында 2002 және 2003 жылдары туындаған дау – компаниялар қызметкерлерге акциялар опционын беруді кіріс есебінде шығыс ретінде көрсетуі керек пе, әлде кіріс есебінде мүлдем көрсетпеуі керек пе деген мәселе болды, бұл бұрынғысынан өзгеше жағдай еді.
Шығыстар туралы есеп
Шығыстар туралы есеп – жеке тұлғаның қызметтік қызмет нәтижесінде туындаған барлық шығындарын тіркеуге арналған құжат. Мысалы, егер кәсіп иесі кездесу үшін басқа қалаға сапарласа, сапар шығындары, тамақ және басқа да шығыстар шығыстар есебіне қосылуы мүмкін. Осылайша, бұл шығындар кәсіптік шығындар болып есептеліп, салықтан жеңілдік алуға болады. Көптеген кәсіпорындар шығындарды басқару үшін автоматтандырылған есеп беру жүйелерін пайдаланады. Таңдалған жүйеге байланысты, бұл бағдарламалық құралдар уақыт шығындарын, қателерді және алаяқтықты азайтуға көмектеседі.
Шығыстарды басқару
Шығыстарды басқару жеке және корпоративтік қаржылық әл-ауқаттың маңызды бір бөлігі болып табылады. Ол қаржылық тұрақтылық пен өсімді қамтамасыз ету үшін шығыстарды тиімді жоспарлау, бақылау және оңтайландыруды қамтиды. Жеке тұлғалар мен ұйымдар үшін шығыстарды түсіну және басқару маңызды себептерге байланысты қажет. Жеке өмірде шығыстарды басқару адамдарға қаржылық тұрақты өмір салғанға мүмкіндік береді. Шығыстарды тіркеу және санаттарға бөлу арқылы адамдар ақшаларының қайда жұмсалатынын нақты біледі. Бұл жағдай бюджет құру, үнемдеу және инвестициялау бойынша дұрыс шешімдер қабылдауға көмектеседі. Адамдар өз шығыстарын бағалауға, қаржылық мақсаттарын анықтауға және қажетсіз қарыздан сақтануға мүмкіндік береді. Жеке шығыстарды басқаруды ыңғайлы ететін бірнеше мобильді қосымшалар бар, мысалы, iOS және Android нұсқаларында қолжетімді SMoney. Бизнес үшін тиімді шығыстарды басқару қаржылық денсаулықты сақтау және ұзақ мерзімді табысқа жету үшін маңызды. Шығыстарды жақыннан бақылау және басқару арқылы бизнес операциялық шығындарын оңтайландырып, кірістілігін арттыра алады. Шығыстарды басқару артық шығындарды, тиімсіздіктерді немесе үнемдеуге болатын мүмкіндіктерді анықтауға көмектеседі. Бұл ресурстарды бөлу, инвестициялық жоспарлау және баға белгілеу стратегиясы сияқты стратегиялық шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, дұрыс шығыстарды басқару қаржылық ережелерге сәйкестікті қамтамасыз етеді және қаржылық есептіліктің ашықтығын арттырады. Корпоративтік қаржы және шығыстарды басқаруға арналған көптеген қосымшалар бар болғамен, Odoo және Expense.com.hk тегін және пайдалануға оңай екеніне назар аудару керек. Workstem және InfoTech сияқты басқа платформаларға алдын ала төлем жасау және салыстырмалы түрде күрделі орнату процедуралары қажет. Жеке және корпоративтік контексттерде шығыстарды басқару қаржылық тұрақтылық пен төзімділікке үлес қосады. Ол жеке тұлғалар мен бизнес күтпеген шығындарға, төтенше жағдайларға немесе экономикалық құлдырауға қарсы тұруға көмектеседі. Дұрыс қаржылық әдеттер мен тәжірибелерді қалыптастыру арқылы адамдар болашақтары үшін берік негіз жасай алады. Ұйымдар тиімді шығыстарды басқарса, ақша ағынын жақсы басқарады, бұл олардың инвестициялауға, кеңейтуге және нарықтың өзгеретін жағдайларына бейімделуге мүмкіндік береді.