Кіріспе

Нахф (نحف, Naḥf немесе Nahef) – Израильдің Солтүстік округінде орналасқан араб қаласы. Ол Төменгі және Жоғарғы Галилеяның арасында, Аккрадан шамамен шығысқа қарай орналасқан. 2023 жылы халық саны археологтар бұл аймақты эллинистік кезеңде, және мүмкін ерте қола дәуірінің IB кезеңінде (шамамен б.з.б. 3100 жыл) маңызды шарап өндіру орталығы болған деп санайды.

Тарих

Ерте қола дәуірінің IB, EB II, Орта қола дәуірінің II және Темір дәуірінің II кезеңдеріне жататын қалдықтар, сондай-ақ Птолемей әулеті мен Антиох III-тің монеталары табылған. 2-4 ғасырларға жататын қабірлер анықталған. Нахфта парсы, эллинистік және римдік қалдықтары бар. Крестшілер дәуірінде ол "Неф" деп белгілі болған. 1249 жылы Джон Алеман Бейт-Янн, Саджур, Маджд әл-Крум және Нахф кіретін жерді Тевтон орденіне берген. Археологиялық қазбалар барысында мамлюк дәуіріне (14-15 ғасырлар) жататын ыдыстар, табақтар мен құмыралардың сынықтары табылды. 1799 жылғы Пьер Жакотиннің картасында бұл жер "Нафе" деп көрсетілген. Виктор Герин 1875 жылы Нахфқа сапар шегіп, ауылды 400 мұсылман және бірнеше грек православ отбасылары тұратын жер деп сипаттады, ал 1881 жылы Нахф тастан салынған, 200 мұсылман, зәйтүн ағаштары мен егістік жерлері бар деп айтылған. 1887 жылға қарайғы халық санағында Нахфтың шамамен 475 тұрғыны бар екені көрсетілген, барлығы мұсылмандар.

Британдық мандат дәуірі

1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Нахфтың 818 тұрғыны болды, оның ішінде 2 яһуди, 6 христиан және 810 мұсылман. Барлық христиандар православие дінін ұстанды. 1931 жылғы санақ бойынша халық саны 994 адамға дейін өсті, барлығы 194 үйде мұсылмандар тұрды. 1945 жылғы статистикаға сәйкес, Нахфтың халқы 1320 адамды құрады, олардың барлығы мұсылмандар. Ресми жер және халықты санау деректері бойынша, олар 15,745 дунам жерге ие болды. Оның ішінде 1088 дунамы плантациялар және суармалы жерлер, 4571 дунамы дәнді дақылдарға арналған, ал 44 дунамы құрылыс (қалалық) жерлерді құрады.

Израиль мемлекеті

Нахф 1948 жылғы 18 шілдеде Шева (жетінші) бригадасы басқарған «Декель» операциясы барысында Израиль бақылауына өтті. Оның қорғаушылары қаланың жергілікті жасақтары мен Араб Азаттық Армиясының еріктілерінен құралды. Қала тұрғындарының көп бөлігі үйлерін тастап кетпеді. Соғыс аяқталғаннан кейін Израиль қорғаныс күштерінің (IDF) Мұса Кармель басқарған әскерлері тарапынан қырғын жасалды. Халық 1966 жылға дейін әскери үкімде болды. Нахф пен оның төңірегінде орта ғасырларға жататын археологиялық ескерткіштер көп, олардың ішінде мозаикалар мен зират бар. Жақын маңда крестшілерге қарсы күрескен мұсылман көшбасшылары шейх Мұхаммед Рабиа мен шейх Махмудтың қабірлері орналасқан. Ассирия дәуірінен қалған Ауба үңгірі де осы жерде жатыр.

Белгілі құрылыстар

Ауылдағы ең ірі ортағасырлық құрылым – шамамен 10 метрлік қабырға. Ол ірі, қашап жасалған блоктардан тұрғызылған, іші қиыршық таспен толтырылған және крестоносшылар дәуірінен қалған болуы мүмкін. Шейх Рабидің мақамы (қасиетті орны) ауылдың үстіндегі тік беткейде, зираттың арасында орналасқан. Бұл шығыс жағынан кіретін күмбезді, тіктөртбұрышты ғимарат. Ішінде, оңтүстік қабырғаның ортасында терең михраб ("исламдық дұғаға арналған ойыс") орналасқан. Солтүстік қабырға бойында Шейх Рабидің созылған кенотафы тұр.