Ежелгі заман: археологиялық ескерткіштер

Қанаандықтар Тир қаласының Мелькарт құдайына ауылда мүсін орнатқан. Ауыл аймағында мозаикалық едендер, шарап қысу қондырғысының қалдықтары, тасқа қашалған қабірлер, су сақтағыштар және граниттен жасалған құрал-жабдықтар кездеседі. Икрит маңында көптеген археологиялық ескерткіштер орналасқан. Икрит Талмудта еске алынған Йокерет немесе Йокерет еврей ауылымен байланыстырылады, бұл Йокереттік Жозе (Бабыл Талмуды, Таанит, 23б) туған жері.

Крестоносцылар дәуірі

Крестшілер Икритті басып алғанда, оны Акреф деп атады. Ашреф – бұл атау ауылдың төңірегіндегі бедуин тайпалары арасында әлі де кеңінен қолданылады.

Осман дәуірі

1517 жылы бүкіл Палестинамен бірге Осман империясына қосылған Икрит 1596 жылғы салық тізімінде Сафад провинциясының (лива) құрамындағы Акканың нахиясында (ауданында) тіркелген. Халқы 374 адамды құрады, экономикасы негізінен ешкілерге, ара шаруашылығына және ауыл шаруашылығына байланысты болған. Зәйтүн немесе жүзімді сығуға арналған баспа болған. 1875 жылы Виктор Герин бұл ауылдан өтіп, оның "өте ірі" екенін және марониттер мен грек православтарының тұратынын естіген. 1881 жылы Палестинаны зерттеу қорының (PEF) Батыс Палестинаны зерттеуі (SWP) оны Акрит деп атап, төбеде орналасқан тас үйлерден тұратын ауыл деп сипаттаған. Ауылдың жері өрік пен зәйтүн ағаштарымен жабылған, 100 христиан тұрғынына қызмет ететін жаңа шіркеу, үш бұлақ және оннан астам тасқа қазылған су сақтағыштары болған.

Британдық мандат

Аймақтағы басқа да ауылдар сияқты, Икрит Акрадан Рас ан Накураға дейінгі жағалау жолымен Тарбихаға апаратын қосымша жол арқылы байланысты. 1931 жылғы халық санауы бойынша 50 үйде 339 адам тұрды, ал 1945 жылғы статистика бойынша бұл көрсеткіш 490-қа жетті, оның ішінде 460 христиан және 30 мұсылман болды. 68 дунам жер құрылыс (қалалық) жер болып табылды. 1948 жылдың қараша айында олар эвакуацияланған кезде Икритте 491 азамат болды, оның ішінде 432 мелкит (грек католиктері) ауылдың барлық аумағында тұрды. Ауылдың 59 мұсылман азаматының кейбіреулері Икритте үйлерін жалға берсе, ал қалғандары Эш Шафаяда үй салған. Ауылдың жерінің тек бір бөлігі ғана өңделді, ал қалған бөлігі емен, лавр және қаражүзім ағаштарымен жабылған. 1948 жылға қарай ауылдың 600 дунам (600 000 м²) жеке меншігі болды, онда инжир бақтары орналасқан, олар Икрит және айналасындағы барлық тұрғындарға қызмет етті. Бұл бақтар әл-Баяд төбесінде орналасқан, ал қалған өңделген жерлер бұршақ, темекі және басқа жеміс ағаштарын өсіруге пайдаланылды. Ауылда грек-католик архиепископиясы басқаратын жеке бастауыш мектеп және үлкен мелкит (грек-католик) шіркеуі болды, соңғысы бүгінгі күнге дейін сақталған. Екі табиғи су бұлағы, көптеген құдықтар және жаңбыр суын жинауға арналған үлкен тоған болды. Көптеген егін сабалау алаңдары, негізінен, құрылыс алаңдары мен зираттың арасында орналасқан.

1948 жылғы соғыс

Икрит 1948 жылғы 31 қазанда Хагананың Одед бригадасы тарапынан Ливанға қарай жағалау жолымен шабуыл жасаған Израильдің «Хирам» операциясы кезінде басып алынды. Икрит және Тарбиха капитуляциялап, ауыл тұрғындары өз үйлерінде қалды. Икрит және аймақтағы бірқатар басқа ауылдар жақын арада «арабтарсыз шекара жолағы» деп белгіленген саясаттың ықпалына түсті. Икриттің бұрынғы тұрғындарының бір бөлігі Ливанда босқындарға айналса, көпшілігі қазір Израиль азаматтары болып табылатын палестиналықтардың ішіндегі көшірілген адамдар болып табылады.

1951 жылы Жоғарғы соттың шешімі

Израиль мемлекетіне қарсы алғашқы заңдық шара 1951 жылы Икрит ауылының 5 адамы тарапынан көтерілді. Мұхаммед Нимр әл-Хавари олардың адвокаты ретінде, аталған адамдарға отанына қайта оралу құқығын алуда маңызды рөл атқарды. 1951 жылдың 31 шілдесінде Израиль соттары ауыл тұрғындарының жерлеріне және оған қайта оралу құқығына ие екенін мойындады. Соттың мәлімдемесіне сәйкес, жер тасталып кетпеген, демек, «жоқ болғандардың мүлкін басқарушы» қарауына берілмейтін еді. 1951 жылдың шілдесінде Икрит ауылының тұрғындары Израильдің Жоғарғы сотына жүгініп, өз мәселелерін ұсынды, және сот олардың ауылдарына қайта оралу құқығын қолдады. Осы шешімнен кейін әскери үкімет олардың оралуына кедерес келтіру үшін тағы бір себеп тапты. Ауыл тұрғындары Жоғарғы сотқа қайта шағымданып, істері 1952 жылдың 6 ақпанында қаралуға белгіленді.

1952 жылғы үкім

1952 жылдың ақпан айындағы үшінші үкімінде сот ауыл тұрғындарын соттың бұрынғы үкімінде берілген заңды жолдардан пайдаланудың орнына, Ғалилеяның әскери билеушісінің уәделеріне сенгені үшін кінәлады.

Қайту әрекеттері: 1970-2000 жылдар

1970 жылдары Икрит ауылының тұрғындары алты жыл бойы ауылдың бұрынғы шіркеуінде бірнеше отырыс ұйымдастырды. Икрит (және Кафр Бирим) мәселесі Израиль БАҚ-ында жиі жарияланды. Израильдің көрнекті мәдениет және өнер қайраткерлері Икрит ауылының тұрғындарын елге қайтару қозғалысын қолдады, ал халықтың олардың тағдырына деген ықыласы кеңінен тарады. Израиль билігі ауыл тұрғындарының қайту құқығын қағида бойынша мойындағанмен, ресми тұлғалар осы құқықты іске асыруға қарсылық көрсетті. 1972 жылы Израиль премьер-министрі Голда Меир: "Бирим мен Икрит мәселесі бойынша ресми шешім қабылдамауымызға қауіпсіздік мәселесі ғана емес, сонымен қатар болашақтағы прецеденттерді құрудан сақтану ниеті де себеп. Біз одан әрі жағдайды ушықтырып, кейіннен шегіне алмайтын жағдайға түсіп қалмауға тиіспіз" деді. 2000 жылы Мерон Бенвенисти Икрит және Бирим ауылдарының тұрғындары Израильдегі жалғыз көшіп кеткендер емес екенін, демек олардың оралу құқығын мойындау, басқа жер аударылған адамдардың ұқсас талаптарына әкеп соқтыратын "қауіпті прецедент" ретінде қарастырылады деп атап өтті. 2003 жылы Икрит ауылының бір бөлігі тұрғындары Икритке оралуларына көмектесу үшін Жоғарғы Сотқа қайтадан өтініш білдірді, бірақ сот өтінішті қабылдамады.

1972 жылы Мюнхендегі қырғын

1972 жылы Мюнхенде ізраилдық спортшыларды қанауға ұшыратқан Қара қыркүйек ұйымы өздері жасаған оқиғаға "Икрит және Бирим" деген операциялық атау берді, бұл атау екі галилеялық ауылдың есімімен байланысты.

2023 жылғы соғыс оқиғасы

2023 жылдың 26 желтоқсанында Израиль-Хамас соғысы кезінде Ливаннан Хезболла жауынгерлері атқан танкқа қарсы зымыран Ікрит шіркеу кешеніндегі шатырды зақымдады, бірақ шіркеудің өзіне зиян келтірмеді. 80 жастағы, шіркеуді күзетіп тұрған ер адам орташа ауыр жарақат алды.

Израиль ауылдары

Соғыстан кейін бұл аймақ Израиль мемлекетінің құрамына енді және онда бірнеше жаңа еврей ауылдары салынды, олардың екеуі Ікрит жерінің үстінде орналасқан: Шомера (1949; негізінен Тарбиха қираған жерлерінде салынған) және Евен Менахем (1960). Жақын маңда Горнот Хагалил (1980) ауылы пайда болды. Ікриттің батыс жағындағы кіреберісте қазір Шомера мошавына қарасты сиыр шаруашылығы бар.

Икрит қалдықтары

Мелкиттік грек-католик шіркеуі – Икриттегі тұрған жалғыз ғимарат. Қоршалған зиратқа жыл сайын күтім жасалады, ол солтүстікке қарай жол бойында орналасқан. Бұзылған үйлердің талқанданып қалған қиратылымдары әлі де көрініп тұр, сондай-ақ өсіп кеткен інжір, жүзім, бадам және зәйтүн бақтары бар.