Кіріспе

Данна (دنه) – Бейсаннан солтүстікке қарай 13 шақырым қашықтықта орналасқан палестиналық ауыл. 1948 жылғы араб-израиль соғысы барысында Израиль қорғаныс күштері басып алып, ауыл тұрғындары жер аударылды.

Византия дәуірі

5-6 ғасырларға жататын және Кафр Даннада табылған менора бейнесі салынған базальт есік төбесі, сол жерде болған византиялық синагогтың жалғыз қалған бөлігі болуы мүмкін.

Осман дәуірі

1517 жылы Данна Палестинаның қалған бөлігімен бірге Осман империясына қосылды. 16-17 ғасырларда ол Турабай әмірлігіне (1517-1683) қарасты, сонымен қатар Изреел аңғары, Хайфа, Дженин, Бейт-Шеан аңғары, солтүстік Джабал Наблус, Билад әл-Руха/Рамот-Менаше және Шарон жазығының солтүстік бөлігі де оның құрамында болды. 1596 жылы Данна Шафа нахиясының (кіші аудан) бір бөлігі болды, ол Ләджжун ливасының (ауданы) құрамына кірді. Ауылда 5 мұсылман отбасы (шамамен 28 адам) тұрды. Олар бидай мен арпаны қоса алғанда, бірқатар дақылдарға және ешкілер мен аралар сияқты өнімдерге 25% мөлшерінде белгілі бір салық төледі, жалпы сомасы 3500 акчеге жетті. 1817 жыл шамасында Палестина арқылы өткен швейцариялық саяхатшы Иоганн Людвиг Буркхардт бұл ауылды еске алғанмен, оны сипаттамаған. 1838 жылы Денина ауылы Дженин ауданының бір бөлігі ретінде тіркелді. Виктор Герин 1875 жылы ауылды "сәл нөміс" деп сипаттады және төбеде орналасқандығын айтты. Ол бұрын ауыл ортасынан солтүстікке қарай үйлердің қираған қалдықтары болғандықтан, ауылдың бұрын әлдеқайда үлкен болғанын атап өтті. 1882 жылы PEF-тің Батыс Палестинаны зерттеуі Даннаның беткейде орналасқандығын және оны егістік жерлер қоршап тұрғанын көрсетті. Батысында суаруға арналған бұлақ болды. Ауылдағы үйлер тас және саздан салынған.

Британдық мандат дәуірі

1922 жылы Палестина мандаты билігі жүргізген Палестина халқының санағында Дананың халқы 176 мұсылманды құрады, 1931 жылғы санақта 149-ға дейін азайды, барлығы мұсылман, 28 үйde тұрды. Ауылдың пішіні тіктөртбұрыш тәрізді, ұзын жақтары солтүстік-оңтүстік бағытта орналасқан. Осы кезеңде ауыл кеңейіп, жақын орналасқан Кафра ауылына баратын жол бойында тас және кептірілген кірпіштен салынған жаңа үйлер пайда болды. Палестина индексіндегі анықтамалықта ол шағын ауыл ретінде тіркелген. Ауылда бірнеше дүкен мен мешіт болды, мешітте шейх Даниялдың мақамы (қасиетті орны) орналасқан. Ауылдың бұлағы барлық тұрғындарды сумен қамтамасыз етті. Ауыл тұрғындары негізінен жаңбырға тәуелді егіншілікпен айналысты. 1945 жылғы статистика бойынша Дананың халқы 190 мұсылманды құрады, ал 15 жері құрылыс (қалалық) жерлер еді. Қоршаған таулардың беткейлері мен жоталарында шөптер мен жапырақты өсімдіктер өсіп, мал жаюға пайдаланылды.

1948 жыл, соңынан

1948 жылы 28 мамырда ауыл Израиль әскерлері тарапынан басып алынып, ауыл тұрғындары жер аударылды. Палестиналық тарихшы Валид Халидидің 1992 жылғы мәліметінше, ауыл жерінде қалған құрылыстар: "Ауыл орнындағы қиратылған үйінділердің төңірегінде бұталар, кактустар, тікендер мен шөп өседі. Уадиде және бұлақтардың жанында қалың арамшөптер өседі. Аймақтағы жерлерді израильдік фермерлер өңдейді".