Кевин О’Хиггинс: Ирландия саяхатшысы және мемлекет қайраткері

Кіріспе

Ирландиялық саясаткер (1892–1927)

Кевин Кристофер О'Хиггинс (Caoimhghín Críostóir Ó hUigín; 7 маусым 1892 – 10 шілде 1927) – 1922 жылдан 1927 жылға дейін Атқарушы кеңестің вице-президенті және Әділет министрі, 1927 жылдың маусымынан шілдесіне дейін Сыртқы істер министрі, ал 1922 жылдың қаңтарынан қыркүйегіне дейін Экономикалық істер министрі болған ирландиялық саясаткер. Ол 1918 жылдан 1927 жылға дейін Техта Дала (ТД) ретінде қызмет етті. Ол бастапқыда ұлттық Sinn Féin қозғалысының мүшесі болды, кейін Cumann na nGaedheal-дің көрнекті мүшесіне айналды. Әділет министрі қызметін атқарып жүргенде О'Хиггинс Garda Síochána полиция күшін құрды. Оның ағасы Томас және шөберелері Том мен Майкл да әртүрлі кезеңдерде ТД болып сайланды. Артур Гриффит, Майкл Коллинз және Эон О'Даффи сияқты О'Хиггинс ирландиялық ұлттық тарихнамадағы маңызды тұлға, республикашылдыққа қарастырылғанда, көбірек «консервативті революционер» ұстанымын білдіреді. Ирландияның Тәуелсіздік соғысындағы рөлінен кейін, ол Ирландия Азамат соғысындағы келісімді жақтаушы ретінде жаңадан құрылған Ирландия еркін мемлекетін қорғауға кірісті. Осы кезеңде ол жетпіс жеті тұтқынға өлім жазасын бекітуге қол қойды. Кейін ол Дублин графтығындағы Бутерстаун қаласында ИРА жасағының қолынан қаза болды.

Өмірбаян

Кевин О’Хиггинс Лойс округіне қарасты Страдбалли қаласында, доктор Томас Хиггинс пен Энн Салливанның он алты баласының бірі болып дүниеге келді. Энн Салливан – ұлтшыл саясаткер Тимоти Дэниел Салливанның қызы болған. Оның әпкесі парламент депутаты Тим Хилиге үйленген. Ол иезуиттер басқаратын Клонгус Вуд колледжінде білім алған, бірақ оқудан қуылған. О'Хиггинс содан кейін Нокбег колледжіне, Портлоуздағы Сент-Мэри христиан бауырлары мектебіне ауыстырылған. Діни қызметкер болу ниетімен ол Майнут қаласындағы Сент-Патрик колледжіне түсті. Колледжде темекі шегу ережесін бұзғандықтан Карлоу семинариясына жіберілді. Ол Дублин университетінде оқыды. О'Хиггинс 1915 жылы Ирландиялық еріктілер қатарына қосылды. Ол өте тиімді, беделді тұлға болғандықтан, көп ұзамай Карлоу бригадасының Страдбалли ротасының капитаны болып тағайындалды.

Ирландиялық Азамат соғысы

1922 жылдың маусым айында Ирландияда Азамат соғысы басталғанда, О’Хиггинс қатаң шаралар қолданып, заң мен тәртіпті қалпына келтіруге тырысты. 1923 жылдың ортасына дейін ол жетпіс жеті республикалық әскери тұтқынға өлім жазасын бекітті, соның ішінде Бригид Кольмен үйленген күні куәгер болған Рори О’Коннор да бар еді. О’Хиггинс және оның әріптестері оларды соғыс тұтқындары емес, қылмыскерлер деп қарады. 1923 жылдың 11 ақпанында Анти-Шартық ИРА оның әкесін өлтірді, ол Лойс округіндегі Страдбаллидегі отбасылық үйінде шабуыл жасаған топтың басшысынан револьверді тартып алған еді. О’Хиггинс, көптеген әріптестері сияқты, ұзаққа созылған азаматтық қақтығыстың британдықтарға әлем алдында еркін мемлекеттегі бақылауын қайта орнатуға сылтау болатынынан қорқып жүрді. Соғыстың басында ол Ирландия армиясына номиналды түрде бекітілді, ол оны «өте қысқа, бірақ өте жарқын» деп сипаттады. Генерал Ричард Малкахи оның сол кездегі генерал-адъютант кеңсесінде (1922 жылдың шілде-тамыз айлары) болғанын еске алып, «О’Хиггинс не болып жатқанын түсінбеген адамның қатысуы болды» деді. 1922 жылдың тамызында Коллинстің қазасынан кейін О’Хиггинс армиядан Ішкі істер министрлігіне ауыстырылды. О’Хиггинс Косгрейвке теріс көзқарас қалыптастырды, өйткені ол жергілікті басқаруда оның астында жұмыс істеген және соңғысы Атқару кеңесінің президенті болып тағайындалғанда риза болмады. Баламалардың ішінде Малкахи шешімсіз, ұсақ-түйекке көңіл бөлгіш және армияға тым жақын деп есептелді (кейінгі Кенмар оқиғасы бұл пікірлерді кеңінен таратты), ал О’Хиггинс өзі ашық түрде республикашыл болған жоқ. 3-ші Дайл үкіметінде ол Десмонд Фитцджеральдпен бірге «Доннибрук» тобының бірі ретінде саналды. О’Хиггинс Гарда Сиохананы құрды, бірақ 1922 жылдың қыркүйегінде күште тәртіпсіздік пайда болды. Ол Эойн О’Даффиді Гарда комиссары етіп тағайындады. Ол кезде О’Даффи жақсы ұйымдастырушы болды және құрметке ие, қарусыз полиция күштерінің құрылуы үшін жұмыс істеді. О’Даффи Гардаларды олардың RIC-тің алдыңғыларынан ажырату үшін католиктік ұлтшылдық идеологияны қатаң сақтады. Алайда, ол кейінгі жылдары авторитарлыққа ұмтылды, бұл оның және О’Хиггинс арасында бірнеше дауға себеп болды. Косгрейв сол жылы желтоқсан айында О’Хиггинсті вице-президент етіп тағайындады. Ол феминизмді жақтамады, мысалы, Лейбористік партияның басшысы Томас Джонсон Дайлде әйелдерге дауыс беру табысқа жетті деп ойлайтынын сұрағанда, О’Хиггинс: «Мен бұл туралы көпшілық алдында пікір білдіргім келмейді» деп жауап берді. Ол Бірінші Дайлдің социалистік бағытталған Демократиялық бағдарламасын «көбінесе поэзия» деп сынайды. Өлімінен бұрын ол Ирландияның бөлінуін аяқтау үшін Артур Гриффиттің екі монархия идеясымен ойын жасады.

When the Irish Civil War broke out in June 1922, O'Higgins tried to restore law and order by introducing tough measures. Between then and mid 1923, he confirmed the sentences of execution of seventy seven republican prisoners of war, including Rory O'Connor who had been best man at his wedding to Brigid Cole the previous year. O'Higgins and his colleagues did not view them as prisoners of war, but rather as criminals. On 11 February 1923, the Anti Treaty IRA killed his father, who had snatched a revolver from the leader of a raiding party in his family home in Stradbally, County Laois. O'Higgins feared, as did many of his colleagues, that a prolonged civil conflict would give the British an excuse, in the eyes of the world, to reassert their control in the Free State. He was given a nominal posting to the Irish Army during the early stages of the war, which he described as "very short, though very brilliant". General Richard Mulcahy was less impressed, recalling that "O'Higgins' personal presence in the Adjutant General's office at that time (July–August 1922) was the personal presence of a person who didn't understand what was going on". In August 1922, following Collins' assassination, O'Higgins was moved from the Army to Ministry of Home Affairs. O'Higgins had formed a negative view of Cosgrave, having worked under him at Local Government, and was not happy when the latter was appointed President of the Executive Council. Of the alternatives Mulcahy had been seen as indecisive, pedantic and too close to the Army (opinions which the subsequent Kenmare incident would make widespread), whereas O'Higgins himself was not avowedly republican. In the Government of the 3rd Dáil, he would be classed, along with Desmond FitzGerald, as one of the “Donnybrook set" – out of step with the rest on issues such as Irish language, autarky and militarism. O'Higgins had set up the Garda Síochána, but by September 1922, the force was experiencing indiscipline in the ranks. He appointed Eoin O'Duffy as Garda Commissioner. At the time O'Duffy was a fine organiser and worked for the emergence of a respected and unarmed police force. O'Duffy insisted on a Catholic nationalist ethos to distinguish the Gardaí from their RIC predecessors. He became increasingly authoritarian in later years, however, a fact that caused several high profile arguments between himself and O'Higgins. Cosgrave appointed O'Higgins as Vice President in December that year. He did not approve of feminism, for instance when asked by Leader of the Labour Party Thomas Johnson in the Dáil whether he believed giving women the vote had been a success, O'Higgins replied,

I would not like to pronounce an opinion on it in public. He famously derided the socialist influenced Democratic Programme of the First Dáil as "mostly poetry". Before his death, he toyed with Arthur Griffith's idea of a dual monarchy to end the Partition of Ireland.

Құрлық

1927 жылы 10 шілде күні шамамен түске қарай О'Хиггинс 35 жасында ИРА-ның үш мүшесі – Тимоти Кофлан, Билл Ганнон және Арчи Дойл тарапынан, азамат соғысы кезінде 77 ИРА тұтқынының өлім жазасына кесілуіне қатысқандығы үшін кек алу мақсатында өлтірілді. О'Хиггинс Cross Avenue, Blackrock үйінен Booterstown Avenue-дегі шіркеуге қарай жол тартқан болатын. Оны қарулы полицей сүйемелдеп келе жатқан, бірақ ол полицияны темекі алу үшін Blackrock-қа қайтаруға рұқсат берді. Booterstown Avenue даңғылының қиылысына жақындағанда, кісі өлтірушілердің бірі тұрақтап тұрған көліктен шығып, оған оқ атты. Сегіз рет оқ тигеніне қарамастан, О'Хиггинс көтеріліп, шамамен бес сағатқа дейін тірі қалды. Дойл ИРА-ның белгілі бір әскери қайраткері болып қала берді және 1940 жылдардың басында түрлі әрекеттерге қатысты. Ол қарттыққа жетіп, 1980 жылы қайтыс болды және О'Хиггинсті өлтіргендігімен мақтанды.

Мұра

О'Хиггинстің денесі Вестленд Роудағы Сент-Эндрю шіркеуінде өткен мемлекеттік жерлеу рәсімінен бұрын Мансион-хауста сақталды. Ол Гласневин зиратында жерленді. 1927 жылы Майкл Коллинз мен Артур Гриффитке арналған Лейнстер үйі аумағындағы 1923 жылғы кенотафқа О'Хиггинстің бейнесі қосылды. 1950 жылы ол Гриффит, Коллинз және О'Хиггинс есімдерін еске түсіретін қарапайым граниттік обелискпен ауыстырылды. 2012 жылдың шілдесінде Таоишик Энда Кенни оны атып өлтірген Ботерстаундағы Кросс даңғылы мен Ботерстаун даңғылының қиылысындағы оның есіне арналған ескерткіш тақтасын ашты. Бұл ескерткішке алғашқы аптада қызыл бояу шашыратылды, содан кейін ол тағы да зақымдалды. Екі аптадан соң ол алынып тасталды және әлі қайтып қойылған жоқ. Оның ағасы Томас Ф. О'Хиггинс және немерелері Том О'Хиггинс пен Майкл О'Хиггинс кейін ТД (депутат) болып сайланды. Оның немересі Исельт О'Мэлли Ирландия Жоғарғы Сотының судьясы.