Кіріспе

Gédéon Tallemant, Sieur des Réaux (7 қараша 1619 - 6 қараша 1692) – француз жазушысы, «Historiettes» атты қысқа өмірбаян жинағымен белгілі.

Өмірбаян

Ла-Рошель қаласында дүниеге келген ол, бай гугеноттық орта тапқа жататын отбасының мүшесі болды. «Де Рео» деген тегі 1650 жылы сатып алған шағын мүлігінен шыққан. Шамамен он сегіз жасында, оны ағасы Франсуа, аббат Талеманмен бірге Италияға жіберді. Парижге оралғаннан кейін Талеман азаматтық және канондық құқықтарды оқып, әкесі оған парламент кеңесшісі лауазымын қамтамасыз етті. Кәсібін ұнатпағандықтан, ол туысы Элизабет де Рамбуйеге үйленіп, басқаша табыс табуға бекінді. Оның жартылай ағасы Д’Анженнге үйленген еді, осы байланыс Талеманға Рамбуйе үйіне жол ашты. Мадам де Рамбуйе король Людовик XIII-ті құрметтемеді, және ол Талеманның Генрих IV пен Людовик XIII патшалықтары туралы қызығушылығын қанағаттандырып, құнды тарихи әңгімелер айтты. Рамбуйе үйінің қоғамы оның өткір және біршама қатыгез бақылауларына мүмкіндік берді. «Историетта» еңбегінде ол Винсент Воютюр, Жан Луи Гез де Бальзак, Мальгерб, Жан Шапелен, Валентин Конрар және тағы басқалардың көркем бейнелерін жасайды; Блез Паскаль мен Жан де Лафонтен оның шығармаларында кездеседі, ал ол Нинон де Л’Энклос пен Анжелик Паулет айналасындағы дау-дамақтарды баяндайды. «Историетта» сол заманғы әдебиет тарихы үшін құнды дерек көзі болып табылады. Талеманның туындыларындағы қатыгездік оның буржуазиялық тегіне және оған тиген әділетсіздіктерге кек қайтару ниетінен туындауы мүмкін, бірақ тәуелсіз куәгерлер оның айтқандарының дұрыстығын растады. 1685 жылы ол католицизмге ауысты. Бұл шешім мүліктік мүдделермен байланысты болған сияқты, себебі едәуір қаржылық шығынға ұшыраған Талеман көп ұзамай 2000 ливр көлемінде зейнетақы алды. Ол Парижде қайтыс болды.

Шығармалары

Де Рео – ақын және «Гирланд де Джули» жинағына үлес қосып, бірақ оны «Тарихтарымен» еске алады. Бұл еңбек 1834 жылға дейін қолжазба күйінде сақталды, содан кейін М.М. де Шатеогирон, Жюль Ташеро және Луи Монмерке тарапынан жарыққа шығарылды, ал Монмерке Таллеман туралы хабарлама жазды. Үшінші басылымы (6 том, 1872 жыл) Паулин Паридің хабарламасын қамтиды. Таллемант Анна Австрияның регенттігі туралы «Эстелік жазбалар» еңбегін бастаған, бірақ қолжазбасы табылмады.