Карл Август Варнгаген фон Энсе: Биография, дипломат және әскери қызметкер

Кіріспе

Неміс биографы, дипломат және әскери қызметкер (1785–1858)

Карл Август Варнхаген фон Энсе (21 ақпан 1785, Дюссельдорф – 10 қазан 1858, Берлин) – неміс биографы, дипломат және әскери қызметкер.

Өмір және мансап

Ол Дюссельдорф қаласында дүниеге келген, белгілі ақын, жазушы және педагог Роза Мария Варнхагеннің кіші інісі. Ол Берлинде медицина оқыды, бірақ уақытының көп бөлігін философия мен әдебиетті зерттеуге арнады, кейін Халле мен Тюбингенде оларды тереңірек оқыды. 1804 жылы Адельберт фон Шамиссомен бірге «Берлин мұражайының жинағы» (Berliner Musenalmanach) жұмысын бастап, әдеби мансабын құрды. 1809 жылы Карл еркiн Австрия армиясының құрамына кірді, Wagram шайқасында IR47 Vogelsang полкінде қызмет етті, онда 5 шілдеде алғашқы күні жараланды. Содан кейін ол Принц Бентхаймнің адъютанты болды, оны Парижге ертіп барды, онда оқуын жалғастырды. 1812 жылы Берлинде Пруссия мемлекеттік қызметіне қабылданды, бірақ көп ұзамай капитан шындығында орыс қызметіне өтті. Теттенборн корпусында Гамбург пен Париж сапарларында Теттенборнның адъютанты ретінде қызмет етті. «Гамбург оқиғаларының тарихы» (Geschichte der Hamburger Ereignisse; Лондон, 1813) және «Теттенборнның жорықтарының тарихы» (Geschichte der Kriegszüge Tettenborns, 1814) еңбектерінде өзінің тәжірибелерін жазды. Бай еврей буржуазиясының бірнеше отбасында тәрбиеші және үй шаруашылығын басқарушы болып жұмыс істеді. Бұл оған өз заманының жас тұлғаларын, олардың кейбіреулері бұрыннан танымал болған, мысалы: Адельберт фон Шамиссо, Юстинус Кернер, Фридрих де ла Мотте Фуке, Людвиг Уланд және романтизмнің көптеген ақындарын ерте жасынан тануға мүмкіндік берді. 1814 жылы ханзада Харденбергпен бірге Вена конгресіне қатысты, ал 1815-1819 жылдар аралығында Карлсруэде Пруссияның резиденциялық министрі болып қызмет етті. 1819 жылдан кейін негізінен Берлинде тұрып, «Құпия жеделхат кеңесшісі» (Geheimer Legationsrat) атағын алды. Ол тұрақты лауазымға тағайындалмаған, бірақ көбінесе маңызды саяси мәселелермен айналысты. Александр фон Гумбольдтпен кеңінен хат алмасып жүрді, оның оған жазған хаттарының екі томы жарық көрді. 1858 жылдың 10 қазанында немересімен шахмат ойнап жүргенде, себебі белгісіз күйі Карл Август Варнхаген фон Энсе қайтыс болды. Өлер алдындағы соңғы сөзі: «Мен жеңілдім».

He was born in Düsseldorf, the younger brother of Rosa Maria Varnhagen, a noted poet, writer, and educator. He studied medicine in Berlin, but most of his time was spent examining philosophy and literature, which he later studied more thoroughly at Halle and Tübingen. He began his literary career in 1804 working along with Adelbert von Chamisso on his Berliner Musenalmanach. In 1809, he joined the main Austrian army under Archduke Charles, serving in IR47 Vogelsang at the Battle of Wagram, where he was wounded on the first day, 5 July. He was then made adjutant to Prince Bentheim, whom he accompanied to Paris, where he continued his studies. In 1812, he entered the Prussian civil service in Berlin but soon left to enter the Russian service as captain. He served in Tettenborn's corps as adjutant to Tettenborn on trips to Hamburg and Paris. He recorded his experiences in Geschichte der Hamburger Ereignisse (History of the events in Hamburg; London, 1813) and Geschichte der Kriegszüge Tettenborns (History of Tettenborn's Campaigns, 1814). He worked as a tutor and butler in the homes of several families of the wealthy Jewish bourgeoisie. This allowed him to learn from an early age young characters in his time, some already famous, such as: Adelbert von Chamisso, Justinus Kerner, Friedrich de la Motte Fouqué, Ludwig Uhland and many other poets of romanticism. He accompanied Prince Hardenberg to the Congress of Vienna in 1814, and between 1815 and 1819 he served as Prussian Minister Resident at Carlsruhe. After 1819, he resided chiefly in Berlin, bearing the title "Geheimer Legationsrat." He had no fixed official appointment but was often employed in important political business. He carried on an extensive correspondence with Alexander von Humboldt, and two volumes of Humboldt's letters to him have been published. On 10 October 1858, whilst playing chess with his niece, Karl August Varnhagen von Ense died of unknown causes. His last words, shortly before his death, were, "I lost."

Отбасы

1814 жылы ол Рахель Левинге үйленді, ол яһуди дінінен христиан дініне ауысты. Варнхаген оған берілгендікпен қарым-қатынас жасады және оның қолдауын мен ынтасын тапты. Ол оның жазушылық шабытына басты көз болды. Ол 1833 жылы оның қайтысынан шеккен қайғыдан толыққан толық айығуға ешқашан қол жеткізбеді, бірақ оның қолжазбаларынан құрастырылған естелік жинақтарды жариялады: «Рахель, эйн Бух дес Анденкенс фур ihre Freunde» (Рахель, оның достарына арналған естелік кітап, 3 том, 1834) және «Галерея фон Билдниснес аус Рахельс Умганг» (Рахельдің айналасындағы адамдардың портреттерінің галереясы, 2 том, 1836).