Кіріспе
Ирвин Уэльштің романы «Порно» (кейін 2017 жылғы фильмге бейімделгеннен кейін «T2 Trainspotting» деп қайта басылды) – шотланд жазушысы Ирвин Уэльштің 2002 жылы жарық көрген романы, «Trainspotting» романының жалғасы. Кітапта «Trainspotting» кейіпкерлерінің бұрынғы кітаптағы оқиғалардан он жыл өткен соң тағдырлары мен жолдарының қайтадан қиылысуы суреттеледі. Бұл жолы олардың өміріне фон ретінде героинге тәуелділік емес, порнография бизнесі түседі (дегенмен, көптеген есірткілер, әсіресе кокаин туралы жиі айтылады). «Glue» романының кейіпкерлері де кітапта пайда болады. Бұл жалғасы «Trainspotting» фильмінің идеяларын дамытады. Мысалы, «Спад» есірткі сатудан түскен ақшаның үлесін алғаны туралы мәлімет фильмде көрсетілсе, кітапта тек меңзеледі.
Porno (later republished as T2 Trainspotting after the 2017 film adaptation) is a novel published in 2002 by Scottish writer Irvine Welsh, the sequel to Trainspotting. The book describes the characters of Trainspotting ten years after the events of the earlier book, as their paths cross again, this time with the pornography business as the backdrop rather than heroin use (although numerous drugs, particularly cocaine, are mentioned throughout). A number of characters from Glue make an appearance as well. This sequel picks up ideas of the film adaptation of Trainspotting. One example is the fact that "Spud" has received his share of the drug money, which is shown in the film, but only alluded to in the book.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман үш бөлімге бөлінген, олардың әрқайсысы әртүрлі баяндаушылардан тұратын тараулардан құралған. «Трейспоттинг» сияқты, повестьте баяндаушылардың көп болуынан айырмашылығы, «Порно» романында тек бес баяндаушы бар: Sick Boy, Renton, Spud, Begbie және Nikki. «Трейспоттинг» форматынан тағы бір айырмашылық – әрбір кейіпкерге тараудың мазмұнына байланысты белгілі бір тақырып берілген. Мысалы, Sick Boy-дың тарауларының барлығы «Scam» сөзімен басталып, содан кейін «#» белгісінен кейін нөмір келеді. Рентонның тараулары «Амстердамның жезөкшелері Бөлімі» деген сөздермен басталады. Spud-тың тараулары тек баяндама түрінде, Begbie-дің тараулары үлкен әріптермен, ал Nikki-дің тарауларында тараудан алынған цитаталар қолданылады, мысалы «Саймон Дэвид Уильямсонның өндірісі». Әр баяндаушының өзіне тән стильде жазуымен ерекшеленеді. Рентон, Sick Boy және Nikki-дің тараулары негізінен «стандартты» ағылшын тілінде жазылған, ал Begbie мен Spud-тың тараулары шотланд диалектінде жазылған. Мысалы, 25-тарауда Spud былай дейді: «Содан кітапханаға кірдім де, өзім туралы ойланып, көңілім түсіп кетті». Ол сондай-ақ «catboy» немесе «cat», «likes» немесе «likesay» және «ken?» сияқты сөздерді қайталайды. Begbie өз тарауларында жиі дөрекі сөздер қолданады. Sick Boy-дың қайта оралған жоғары мәртебелі мінезі Evening News газетінің Джон Гибсонмен және Алекс МакЛишпен жасалған ойша сұхбаттарында көрінеді.
1-бөлім: Жасыратыны
Саймон "Sick Boy" Уильямсон Лондонның крек сахнасын тастап, Лейтке оралады, ол әпкесінің пабын иеленіп алады. Бұл аймақтың әлеуметтік және мәдени орталыққа айналуы керектігіне сенімді болған Саймон өзінің күш-жігерін шарапхананы жоғарғы сыныптың орнынан жасауға бағыттауға шешім қабылдайды. Никки Фуллер Смит - жарты күндік жұмыс істейтін университет студенті. Университеттегі танысы Раб оны өзінің досы Терри Лоусонмен және оның жер астындағы, үйде жасалған порнографиялық операциясымен таныстырады. Бұл оқиға Никкиді қызықтырады. Дэнни "Спад" Мерфи есірткіге деген құмарлығын тастау үшін топтық сеанстарға үнемі қатысып келеді. Оның серіктесі Элисонмен қарым-қатынасы бұзылып, Спад өзіне жүк болып қалғандай сезінеді. Ол өмірін сақтандыру полисін қарастырып, өзін-өзі өлтіруді ойлайды. Осы арада Амстердамда Марк Рентон табысты түнгі клубтың қосалқы иесі. Бір күні түнде туған қаласынан келген ди-джей (Уэлштің алдыңғы романы "Glue" романынан Карл Эварт) оның клубтарының бірінде ойнайды және оны таниды. Сик Бой Терридің операциясы туралы білгенде, ол бірнеше сахнаны түсіру үшін жоғарғы қабаттағы барды пайдалануға ұсынады. Алғашқы кездесуі кезінде топ ересектерге арналған толық метражды фильм түсіруді жоспарлай бастайды. Бірінші бөлім "OOTSIDE" деген бөліммен аяқталады, бұл Франсис Бегбидің қоғамға шығуын атап өткен тарау.
2-бөлім: Порнография
Түрмеде отырып, Бегбиге Сик Бойдан гей порнографиясы туралы анонимді пакеттер жіберілді. Ол бостандыққа шыққан соң кінәлі адамды табуға бел буған. Ол қарызы бар досын жинауға бара жатқанда, ол Кейтпен кездеседі және онымен қарым-қатынас басталады. Алисон Сик Бойдың барасында жұмыс істей бастағанда және Сик Бой оның Спадпен қарым-қатынасын аяқтайтын болса, Спад пен Сик Бойдың достығы аяқталады. Бір қызу дау кезінде Спад өзінің ақшаның бөлігін Рентоннан алғанын айтады. Сонымен қатар ол Лейттің тарихын жазу туралы өзінің соңғы мақсатын да жариялайды. Бегби Сик Бойдың пабына барады. Екі әңгімелескенде, Sick Boy Бегбидің босатылуымен бірге мүмкіндік пен қауіптің аяусыз сипатын қарастырады. Көп ұзамай Терри, Раб және тағы бірнеше достар келіп, Раб үшін ерлі-зайыптылық тойын өткізу үшін Амстердамға жол жүруді талқылай бастайды. Sick Boy бастапқыда қатысуға қарсылық білдіреді, бірақ ди-джей Карл Рентонның сол жердегі клубта жұмыс істейтінін айтқаннан кейін ойын өзгертеді.
3-бөлім: Көрме
Sick Boy-тің "Порно" түсірілімі оның достары деп аталатын кішкене бөлшектерін баяу бұзады. Спэд олардың достығын тоқтатады, өйткені Сик Бой оны арам мақсатта пайдаланғанын айтады, Никки оның сүйіспеншілікке толы жағы жоқ екенін және ол шынымен де қарапайым, алдамшы адам екенін түсінгеннен кейін онымен көңілі қалды. Бегби Сик Бойдың "қарақал" болғанынан шаршайды, бірақ Бегби уақытында бәріне ашуланады. Спад Бегбиді өлтіру үшін, оның өмірін сақтандырудан әйелі Алисон пайда табу үшін, оны ашуға тырысады. Бегби ашуланып Спадты ұрып жатқанда, Алисон және ерлі-зайыптылардың жас ұлы оларды тоқтатып, қақпаға кіреді. Спад ауыр жарақаттанып, бірақ оның соңғы баяндауы өмірдің жақсарып жатқанын көретінін көрсетеді. "Сак Бойдың" өмірінен ең үлкен айырмашылығы - Рентон. Канн қаласында Sick Boy-мен кездесуге уәде бергеннен кейін, Рентон олардың бірлескен шотын босату үшін Цюрихке барады, содан кейін Сан-Францискода жаңа өмір бастайды. Бұл алдау Сик Бой үшін ең үлкен соққы болды, өйткені ол олардың әдеттегіден тыс достығын бағалады және Рентонның оны тағы да алдауына сенбейді. Кейінірек Бегби Лейтке бара жатқанда Рентонды табады және оған шабуыл жасау үшін жолдан жүгіріп келе жатқанда оны машина соқты. Рентон бұл жағдайдан қуанады деп күткенмен, ол Бегбиді ауруханаға апарып жатқанда, оның жүрегі жараланып, жұбаныш береді. Бэгби комаға түсіп, Рентонды кешірген болуы мүмкін. Бегбидің комаға түскенін білгеннен кейін Рентон Никки мен Дайанмен бірге елден қашып кетеді, сонымен қатар Сик Бойдың қаржылық алаяқтықтан 60 000 фунт стерлингті алады. Кітап Бегбидің кенеттен оянып, ауру бала Рентонға деген қанқұмарлық аңшылықты жалғастырады деген үмітте бәрін мойындайды.
Негізгі кейіпкерлер
Саймон Дэвид "Sick Boy" Уильямсон сәтсіз бизнес-жобалар сериясынан қапаланып, Sick Boy порнофильм түсіруді шешеді. Кокаинді көп пайдаланатын, ал бұрынғы романда Рентонның ұрлағаны үшін ашулы. "Трэйнспотинг" фильмінен кейін оның бұрынғы әйелімен балалы болды. Ол сондай-ақ, бұрын ие болған харизмасы мен сұлулығынан айырылды. Марк "Рентс" Рентон героинді тастап, Амстердамда табысты түнгі клубты иеленді. Ол Sick Boy порнофильмін өзара сенім мен құрметсіздікке қарамастан, пайданың бір бөлігін алу үшін қаржыландыруға келіседі. Ол өзінің дене бітімін жетілдіріп, Бэгбимен кездесуден қорқып, жекпе-жек өнерін үйренді. Никки Фуллер Смит - 25 жастағы ағылшын студенті және кинотану мамандығы бойынша сауна/массаж салонында кішігірім жыныстық қызмет көрсетумен айналысатын. Бұлимиялық тамақтану бұзылыстары бар және "Сак Бой" секілді ойыншықтарға қызығады. Ол "Сак Бойға" фильмде ойнауға көмектесуді шешеді. Терри Лоусон - тәкаппар лотарий, оның жыныстық әрекеттері оны жергілікті доггинг / әуесқой порнография сахнасына араластырады, оған Раб Никкиді таныстырады, ол "Жеті атқылаудың" жұлдызы болады. Раб Биррелл Билли Бирреллдің ағасы және Никкидің колледждегі досы, сонымен қатар оның кинотану курсында және Терридің пабын қыздарды пайдалану идеясын және Никкидің кино және порнография туралы білімін ынталандырады. Дэнни "Спад" Мерфи есірткіден түскен ақшадан өз үлесін алғаннан кейін ол есірткіге деген құмарлығын тастау үшін топтық сеанстарға үнемі қатысып тұрады. Алисонмен (Трэйнспотингтегі Сик Боймен қарым-қатынаста болған кейіпкер) қарым-қатынаста емес және ол оған ауыртпалық болып көрінеді. Ол өмірін сақтандыру полисін қарастырып, өзін-өзі өлтіруді ойлайды. Раб "Екінші жүлде" Маклафлин - алкоголиктен айыққан, "Трейнспотингтің" соңында Рентон тонаған топтың бесіншісі (фильмде болмаса да). Алкоголизмнен арылу үшін және бұрынғы достарынан алыстату үшін дінге бет бұрды. Франсис "Франко" Бегби - қамақтан шыққаннан кейін бұрынғы достарын іздеп жүрген қауіпті психопат. Ол жыныстық қылмыскер Чиззиді өлтіріп, барлық кейіпкерлердің жоспарларын тиімді түрде бұзады, бірақ ол өзінің іс-әрекеттерін батырлық деп санайды.
Фильмге бейімделу
Дэнни Бойл «Трайнспотингтің» тоғыз жылдан кейін орын алатын «Порно» романына негізделген жалғасын жасауды қалағанын айтты. Ол бастапқы актерлердің өздері уақыттың өтуімен өзгерген сол кейіпкерлерді бейнелеуге жеткілікті қартайғанша күткен; Бойл актерлердің табиғи мақтанышы оны ұзақ күтуге мәжбүр ететінін әзілдеді. 2009 жылдың 10 қыркүйегінде Роберт Карлайл Бойлдың «Порно» түсіруге «жақындап келе жатқанын» мәлімдеді. Карлайл, фильмде Бегби рөлін сомдаған, режиссер үшін «оттың үстінен секіріп өтетінін» және «ертең порноны тегін түсіретінін» айтты. 2013 жылы Макгрегор Бойлмен келісіп алғаннан кейін фильмде «жұмыс істеуге дайын» екенін атап өтті. 2013 жылы Бойл «Трайнспотингтің» кез келген жалғасы «Порно» романына негізделетінін айтты. 2014 жылдың 6 мамырында Уэлш Бойлмен, Эндрю Макдональдпен және «Трайнспотингтің» шығармашылық тобымен бір апта бойы жалғасты талқылағанын растады. Уэлш кездесудің мақсаты «оқиғаны және сценарий идеяларын зерттеу» екенін мәлімдеді. Бізге «Трайнспотинг» мұрасын жоққа шығаратын бірдеңе жасаудың қажеті жоқ, біз өте жаңа және заманауи нәрсе жасағымыз келеді. 2014 жылдың 17 қарашасында Уэлш Макгрегор мен Бойлдың арадағы келіспеушіліктерді шешіп, фильм туралы кездесулер өткізгенін айтты: «Дэнни мен Эван қайтадан бір-бірімен байланысқа түскенін білемін. Кейбір актерлердің жолы қиын болды, бірақ енді олар да келісіп алды. «Трайнспотинг» жалғасына бұл жолы назар одан да көп аударлады, өйткені алғашқы фильм керемет болды және Дэнни қазір осындай беделді тұлға. Біз «Трайнспотинг» мұрасын сақтап, оны жоққа шығармай, оған жаңа нәрселер қосатын фильм жасағымыз келеді». «Трайнспотинг» фильмінің жалғасын түсіру 2016 жылдың мамыр айында басталды, барлық негізгі актерлер өз рөлдерін қайталап орындады, ал Дэнни Бойл режиссерлік етті. Фильм 2017 жылдың 27 қаңтарында көрсетілімге шықты. Дэви Карсвелл жазған және романға фильмнен гөрі жақын «Порно» пьесасы 2022 жылы Эдинбург фринжиінде тұңғыш рет қойылды.
Жүктелу туралы мәліметтер
2002, Ұлыбритания. Джонатан Кейп. Қатты мұқаба. Бірінші басылым. 2003, Ұлыбритания. "Винтаж Пресс" баспасы. Жұмсақ мұқаба. 2002, АҚШ. В. В. Нортон. Қатты мұқаба. 2002, АҚШ. В. В. Нортон. Жұмсақ мұқаба.
2002, USA. W. W. Norton. Hardback. 2002, USA. W. W. Norton. Paperback