Кіріспе

1998 жылғы Super Bowl

Super Bowl XXXII – Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы, сондай-ақ Super Bowl XXXI чемпионы «Грин-Бэй Пэккерс» және Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы «Денвер Бронкос» арасында өткен америкалық футбол ойыны. «Бронкос» командасы «Пэккерс» командасын 31–24 есебімен жеңді. Ойын 1998 жылдың 25 қаңтарында Сан-Диегодағы (Калифорния) «Qualcomm» стадионында өтті. Бұл ойын аталған қалада өткен екінші Super Bowl болды. Super Bowl XXXII «Qualcomm» стадионын тарихындағы Super Bowl және Дүниежүзілік серияны бір жылы қабылдаған жалғыз стадион етті. Бұл «Денвердің» бұрынғы төрт Super Bowl жеңілісінен кейін алғашқы лига чемпионаты болды, оның ішінде үш жеңіліс Эльвей басшылығымен болған еді. Сондай-ақ, бұл Super Bowl-да AFC командаларының 13 ойындық жеңіліс тізбегін үзіп, (1983 жылғы маусымнан кейін XVIII Super Bowl-да «Лос-Анджелес Рейдерс» жеңісімен) аяқтады. 1997 жылы 12–4 есебімен маусымды аяқтаған «Бронкос» командасы Super Bowl жеңген екінші «вайлд-кард» командасы атанды және «Рейдерс» командасынан кейін Super Bowl XV жеңімпазы болды. 13–3 есебімен маусымдық көрсеткішін жариялағаннан кейін Super Bowl XXXI чемпионы ретінде ойынға қатысқан «Пэккерс» командасы, Super Bowl IV-тегі «Миннесота Викингс» командасынан кейін Super Bowl-да жеңіске жету үшін екі таңбалы көрсеткішпен фаворит аталған бірінші команда болды. Ойынның көп бөлігі тартысты өтті. «Бронкос» командасы екінші ширек аяғында 17–7 есебімен көшбасшылыққа шықты, бірақ «Пэккерс» командасы тайм-аутқа дейін есепті 17–14-ке дейін қысқартты. «Грин-Бэй» екінші жартылайда «Денвермен» бірқатар жүріп, ойын аяқталуға 13:31 қалғанда есепті теңестірді. Екі команданың қорғанысы да күшейді, содан кейін «Бронкос» командасының шабуылшысы Террелл Дэвис ойын аяқталуға 1:45 қалғанда жеңіс голын соқты. Мигрень салдарынан бас ауруына ұшыраған Дэвис екінші ширек аяғының көп бөлігін өткізіп жібергеніне қарамастан, Super Bowl-дың ең құнды ойыншысы аталды. Ол 157 ярдқа жүгіріп, 8 ярдқа екі пас ұстап, Super Bowl рекорды бойынша үш жүгіріс голын соқты. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Дэвис Super Bowl-дың ең құнды ойыншысы аталған соңғы шабуылшы болып табылады.

Үй-жай таңдау процесі

NFL иелері 1993 жылғы 26 қазанда Чикагода өткен жиналыста Super Bowl XXXII турнирін Сан-Диего қаласына өткізу туралы шешім қабылдады. Бұл сауда-саттық процесі екі Super Bowl қабылдау орнын (XXXI және XXXII) анықтау үшін жоспарланған еді, бұл 1985 жылы XXIII және XXIV турнирлеріне дауыс бергеннен бері бір жиналыста бірнеше қабылдаушы қалалар таңдалған алғашқы жағдай болды. Сан-Диего бұл ойынды екінші рет қабылдады; бұған дейін қала он жыл бұрын XXII турнирін қабылдаған болатын. «Бронкос» командасы XXII және XXXII турнирлерінде ойнады, бұл бір стадионда екі түрлі Super Bowl турнирінде ойнаған алғашқы команда атанды; олар бұрын Superdome стадионында екі рет ойнаған (XII және XXIV). Екі турнирге төрт қала қатысты: Нью-Орлеан (Superdome), Сан-Диего (Джек Мерфи стадионы), Лос-Анджелес/Пасадена (Rose Bowl) және Тампа (Tampa Stadium). Нью-Орлеан өкілдері тек XXXI турниріне, Лос-Анджелес тек XXXII турниріне үміттенді, ал Сан-Диего және Тампа екі турнирге де өтініш білдірді. Ережелер бойынша, жеңіске жету үшін кандидат 28 иеленушінің 3/4 дауысын (21 дауыс) алуы керек еді. Егер үш раундтан кейін ешбір кандидат қажетті дауыс жинамаса, төртінші раунд қарапайым көпшілік дауыспен шешілетін еді. XXXI турнирін қабылдау құқығы Нью-Орлеанға берілді, содан кейін XXXII турнирі үшін дауыс беру басталды. Тампа бірінші раундта іріктеуден өтпеді, ал Сан-Диего мен Лос-Анджелес XXXII турнирінің финалистері атанды. Лос-Анджелес командасының мүмкіндіктері «Рейдерс» командасының иесі Ал Дэвис жиналыстан презентацияны тыңдамай кеткеннен кейін төмендеді. Сан-Диего өкілдері Джек Мерфи стадионына 12 000 уақытша орындық қосып, Rose Bowl стадионының сыйымдылығына балама жасауға уәде берді. Сонымен қатар, Сан-Диего қаласы он жылдан бері Super Bowl турнирін қабылдамаған, ал Пасаденада тоғыз ай бұрын ғана өткізілген болатын, сондықтан иеленушілер Сан-Диегоға көш басты. Екі раундтан кейін дауыс беру нәтижесі шешілмеді, ал төртінші раундта Сан-Диего қарапайым көпшілік дауысымен жеңіске жетті.

Грин-Бей Пэкерс

Пакерс командасы 1997 жылғы маусымға Super Bowl XXXI турниріндегі жеңісінен соң кірді. Олар NFC Central дивизионының чемпионы атанын қайта жеңіп алды, нәтижесінде 13–3 есебімен маусымдық рекорд жасады. «Грин-Бэйдің» шабуылдық көрсеткіші лигадағы ең көп ұпай жинаған командалардың қатарында 2-орында, ал алған ярдтар бойынша 4-орында болды, ал қорғаныс осы екі көрсеткіш бойынша тиісінше 5-ші және 7-орында тұрды. Квотербек Брет Фавр тағы бір «Про Боул» маусымын өткізді және NFL MVP сыйлығын үш рет жеңіп алған тұңғыш ойыншы болды, осы сыйлықты үшінші жыл қатарынан жеңіп алды (Фавр 1997 жылы «Детройт Лайнс» командасының раннингбекі Барри Сандерспен бірге MVP атанды). Фавр лигада 35 пастық тачдаунмен көш бастады және 513 әрекеттен 304-ін 3,867 ярдқа аяқтады, 16 перехват жасады, сонымен қатар 187 ярд пен бір тачдаунмен командадағы екінші орында тұрды. Вайр ресивер Антонио Фримен 81 қабылдамамен 1,243 ярд және 12 тачдаунмен команданы қабылдау бойынша жетекшілік етті. Вайр ресивер Роберт Брукс та үлкен қауіп-қатер тудырды, 60 пас қабылдап, 1,010 ярд және 7 тачдаун жасады. «Про Боулға» шақырылған тайт энд Марк Чмура 38 қабылдамамен 417 ярд және 6 тачдаунды тіркеді. «Про Боулға» шақырылған хафбэк Дорси Левенс, мансабындағы ең жақсы маусымын өткізді, команданы 1,435 ярд және 7 тачдаунмен жетектеді, сонымен қатар 53 пас қабылдап, 373 ярд және 5 тачдаун жасады. Фулбэк Уильям Хендерсон 113 ярдқа жүгіріп, 41 пас қабылдап, 367 ярд және бір тачдаун жасады. Арнайы командада ресивер Билл Шрёдер 33 пантты қайтару арқылы 342 ярд жинады, сондай-ақ 24 кик-оффты қайтару арқылы 562 ярдқа ие болды. «Пакерс» командасының қорғанысындағы желіге ардагер «Про Боулға» шақырылған Реджи Уайт жетекшілік етті, ол командада 11 сэкпен көш бастады. Оның артында Сантана Дотсон 37 тэкл және 5.5 сэк жасады. Екінші деңгейде «Про Боулға» шақырылған қорғаныс қақпасы Лерой Батлер команданы 5 перехватпен бастап, сонымен қатар 70 тэкл қосты. Қауіпсіздік Юджин Робинсон команданы 74 тэклмен бастап, сонымен қатар 2.5 сэк, 2 фамблды қалпына келтіру және 1 перехват жасады. Корнербек Майк Приор 4 перехват жасады, ал жаңадан келген Даррен Шарпер 2 перехват жасады, екеуі де тачдаунға айналдырды.

Денвер Бронкос

Бронкос командасы Super Bowl XXXII-ге төрт Super Bowl жеңілісінен кейін келді: Super Bowls XII, XXI, XXII және XXIV, сәйкесінше 1978, 1987, 1988 және 1990 жылдары. Барлық жеңілістерде де «Бронкос» жеткілікті жылдамдықпен жүгіре алмады немесе бәсекелесуге қажетті ұпайларды жиная алмады. Денвер әрқайсысында үлкен есеп айырмасымен жеңілді, барлығы төрт ойында 163–50 есебімен ұтылды. Алдыңғы үш Super Bowl жеңілісінің барлығы бастаушы квотербек Джон Элвейдің басшылығымен болды, оның импровизациялау қабілеті «Бронкос» командасын төрт маусымның үшеуінде лиганың чемпионат ойынына шығуға мүмкіндік берді. Элвей сондай-ақ командасын 1991 жылғы АФК чемпионатына жеткізді, бірақ олар «Баффало Биллс» командасына 10–7 есебімен жеңілді. Команданың бағы 1995 жылы Майк Шанахан «Бронкос» командасының бас бапкері болғанда өзгерді. Шанахан бұрын Денвердің шабуылдық үйлестірушісі болған, бірақ 1991 жылы оның және бас бапкер Дэн Ривздің арасындағы шабуылдық құрам туралы даудан кейін жұмыстан босатылды. Содан кейін Шанахан 1992 жылдан 1994 жылға дейін «Сан-Франциско 49ers» командасының шабуылдық үйлестірушісі қызметін атқарды, соның ішінде «49ers» Super Bowl XXIX жеңімпазы болды. Шанахан басшылығымен «Сан-Франциско» шабуылы үш маусымының барлығында да жиналған жалпы ярдтар бойынша лигада бірінші орынды иеленді. Шанахан 1995 жылы «Бронкос» командасына оралғанда, ол NFL драфтының 6-шы раундында Терелл Дэвисті таңдады. Дэвис Денвердің жаңадан құрылған жүгіру ойынының іргетасына айналды, жаңадан бастаған жылы 1,117 жүгіру ярдтарымен команданы бастап кетті. «Бронкос» 1995 жылғы тұрақты маусымды 8–8 есебімен аяқтады. 1996 жылы «Бронкос» лиганың ең жақсы шабуылына ие болды, жалпы 5,791 ярд жинады және АФК-нің ең жақсы тұрақты маусымдық көрсеткішін 13–3 деп тіркеді, бірақ плей-оффта екінші жылғы «Джексонвилл Джагуарс» командасынан 30–27 есебімен жеңілді. 1997 жылғы тұрақты маусымда «Бронкос» тағы да лиганың ең жақсы шабуылына ие болды, жалпы 5,872 ярд жинады және лигадағы ең көп ұпай – 472 ұпай жинады. Олар 12–4 есебімен тұрақты маусымды аяқтады, бірақ АФК Батысында 13–3 көрсеткішпен «Канзас-Сити Чифс» командасынан кейін екінші орынды иеленді. «Про Боулға» шақырылған Дэвис команданың жетекші жүгірушісі болып қала берді, 1,750 ярд және 15 тачдаун (АФК-да бірінші және NFL-де екінші орын, тек лиганың ең үздік ойыншысы Барри Сандерстің 2,053 жүгіру ярдтарынан кейін), сонымен қатар 287 ярд үшін 42 пас ұстады. 37 жасында Элвей әлі де «Про Боул» маусымын өткізді, 502 аяқтаудың 280-і 3,635 ярд, 27 тачдаун және тек 11 ұстап алу. Ол 215 ярдқа және тағы бір тачдаунға жүгірді. «Про Боулға» шақырылған тайт энд Шэннон Шарп команданы 72 қабылдаумен 1,107 ярдқа жеткізді. «NFL» командасының таңдауына түспеген және өткен екі маусымда 389 ярд пен 3 тачдаун үшін 22 қабылдауды ғана тіркеген кең қабылдаушы Род Смит 70 қабылдаумен 1,180 ярд пен 12 тачдаунмен өте табысты маусымды өткізді. 1994 жылы «49ers» командасының Шанахан шабуылында ойнаған кең қабылдаушы Эд Маккаффри 590 ярд пен 8 тачдаун үшін 45 қабылдауды тіркеді. Денвердің шабуылдық желісін жеті рет «Про Боулға» шақырылған сол жақтан Гэри Циммерман және «Про Боулға» шақырылған орталық Том Нален басқарды. Қорғауда маусымға дейін командаға жасалған маңызды сатып алу – бұрынғы «Chiefs» командасының қорғаныс шебі Нил Смит болды. Смит 28 tackle және 8.5 sack жинап, карьерасында 6-шы рет «Pro Bowl» маусымын өткізді. Қорғаныс шебі Альфред Уильямс 36 tackle, 8.5 sack және бір рет fumble recovery жасады. Линейкалық корпусты 55 tackle және 2 sack жасаған тәжірибелі Билл Романовски және команданы 97 tackle-мен жетектеген Джон Мобли басқарды, сонымен қатар 4 sack, fumble recovery және тұтқындауды тіркеді. Екінші деңгейде тәжірибелі қорғаныс шебі Тайрон Бракстон, 113 ярд пен 1 тачдаунға 4 рет ұстап алды, ал 53 tackle, 1 sack, 2 fumble recovery және 42 ярд пен 1 тачдаунға 2 рет ұстап алған Стив Атвотер көш бастады. Қорғаныс шебі Дарриен Гордон 50 tackle, 2 sack, 4 fumble recovery, 4 interception, 64 return yards және 1 тачдаун есептеді. Сондай-ақ, 543 ярд пен 3 тачдаун үшін 40 рет қайтарып берді.

Плей-офф

Бронкос плей-оффқа жабайы карта командасы ретінде қатысып, Джексонвилл Ягуарларын 42:17, Канзас-Сити Чифсті 14:10 және Питтсбург Стиллерсті 24:21 есебімен жеңіп, Денверді Супер Боулға шыққан бесінші жабайы карта командасы етті. Ал Пэкерс Тампа Бэй Буканерсті 21:7, ал Сан-Франциско 49ерсті 23:10 есебімен жеңіске жетті.

Суперкубок ойындары алдындағы жаңалықтар

«Пэкерс» командасы 11 ұпаймен фаворит ретінде ойынға келді, олардың 13–3 есебімен тұрақты маусымдағы көрсеткіші «Бронкос» командасының 12–4 есебінен жоғары болды. Сонымен қатар, «Пэкерс» Super Bowl XXXI-де «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасын 35–21 есебімен жеңіп, Super Bowl чемпиондары ретінде келді. «Пэкерс» екі плей-офф қарсыласын оңай жеңіп алды, ал «Бронкос» соңғы екі плей-офф ойынында бір ұпай айырмашылығымен ғана жеңіске жетті. AFC және NFC командалары арасындағы жылдық айналым бойынша үй командасы ретінде тағайындалған «Бронкос» командасы жаңа ашылған үй формасын – көк түсті жейде және ақ шалбарды киюді таңдады. Бұл формалар бұрынғы «Orange Crush» формаларын алмастырды, оларды олар Super Bowl-дың төрт жеңілісінің үшеуінде киген. «Пэкерс» командасы әдеттегідей ақ жейде және алтын шалбар киді. Екі команда да өздерінің жейделерінің сол жақ кеудесіне Super Bowl XXXII логотипін орналастырды. Super Bowl логотипі бұрын XXV Super Bowl-да ойынның күміс жылдығын атап өту үшін қолданылған. Алдағы барлық Super Bowl қатысушылары өздерінің жейделерінде ойын логотипін тағуға міндетті болды.

Хабар тарату

Ойынды АҚШ-та NBC телеарнасы көрсетті, ойын комментаторы Дик Энберг (оның сегізінші және соңғы Супер Боулды шақыруы), түс комментаторлары Фил Симмс және Пол Магуайр, сондай-ақ жанындағы тілші Джим Грей. Грег Гамбел барлық шараларды жүргізді, оған қосымша жүргізуші Ахмад Рашад пен комментаторлар Крис Коллинсворт, Сэм Уайч және Джо Гиббс қатысты. Бұл Гамбелдің NBC үшін соңғы жұмысы болды, себебі ол 1998 жылғы маусымда CBS-ке қайтып оралды. Ойын барысында NBC (Silicon Graphics Inc. компаниясымен серіктестік) Qualcomm Stadium моделін көрсету үшін SGI-дің Onyx2 компьютерлерінде нақты уақытты 3D компьютерлік графиканы пайдаланды, сондай-ақ қабылдаушылардың схемалары және қабылдағаннан кейінгі аулалар сияқты анимацияларды көрсетті; «Футболшы» деп аталған екінші модель көрермендерге қорғаушы ойыншыларды квотербектің көзқарасынан көруге мүмкіндік берді, ал қайталауларды Рэнди Кросс жүргізді. Бұл трансляция 33 жылдық тарихында NBC үшін AFC желісі ретіндегі соңғысы болды. CBS 1998 жылғы маусымда AFC пакетіне ие болды, ал NBC 2006 жылға дейін NFL жарысын көрсетуге оралмады, ол кезде Sunday Night Football трансляциясын жүзеге асырды, содан кейін 2009 жылдың ақпан айында Super Bowl XLIII трансляциясын жасады. NBC NFL құқықтарын жоғалтуының нәтижесінде Гамбел мен Симмс CBS-тің жетекші NFL трансляциялық командасына өтті. Супер Боулдан кейінгі бағдарлама ретінде NBC «Күннен 3-ші жартас» сериалының бір сағаттық эпизодын көрсетті, «36! 24! 36! Дик». Желідегі тікелей эфирдегі Супер Боул трансляциясынан кейін Гамбел шоу жұлдызы Джон Литгоудың «шабуылына» ұшырағанша, ойыннан кейінгі шоуды аяқтауға тырысты. NBC-нің Денвердегі филиалы KUSA эпизодты көрсетуге дейін 30 минуттық жергілікті ойыннан кейінгі шоуды көрсетті. Бұл Ұлыбританиядағы Channel 4 арнасының Супер Боулды көрсетуінің соңғы реті болды және 2010 жылға дейін NFL жарысын көрсетудің соңғы реті болды. 2003 жылы Channel 5 оларға қосылғанға дейін (Super Bowl XXXVII) тек Sky Sports тікелей эфирде көрсетті. Бұл Канададағы CTV үшін 2007 жылға дейін соңғы Супер Боулды белгіледі, ол NFL және Super Bowl XVI жарысын көрсетті (басты бағдарлама құқықтары жаңа құқық иеленуші Global компаниясына тиесілі болды); 1999 жылдан 2006 жылға дейін Супер Боул Global Television Network арнасында көрсетілді. CTV 1970 жылдан бері NFL футбол жарысын және 1982 жылдан бері Супер Боулды (Super Bowl XVI) көрсетіп келеді. Бұл сонымен қатар Филиппиндегі GMA Network үшін 2006 жылғы маусымға дейін соңғы NFL ойыны болды; GMA 1986 жылдан бері NFL футбол жарысын және 1987 жылы Super Bowl XXI-ден бастап Супер Боулды көрсетіп келеді. Супер Боул 1999 жылдан 2006 жылға дейін ABC 5 арнасында көрсетілді. Бұл сонымен қатар Мексикада Televisa желілерінің өздігінен көрсеткен соңғы Супер Боулы болды, сондай-ақ 2007 жылға дейін Canal 5 арнасында көрсетілді; Televisa 1970 жылдан бері NFL футбол жарысын және 1988 жылдан бері Супер Боулды көрсетіп келеді (сол кезде Сан-Диегодағы жалғыз басқа Супер Боул болды). Azteca 13 сонымен қатар 1999 жылдан 2006 жылға дейін барлық Супер Боулдарды, 2004 жылғы Super Bowl XXXVII-ні қоспағанда, эксклюзивті түрде көрсетті, ол Qualcomm Stadium-да өткен келесі Супер Боул болды. Австралияда Супер Боул SBS арнасында тікелей эфирде көрсетілді. Бұл ойын кейіннен NFL-дің ең ұлы ойындарының бірі ретінде «This One's for John» деген атпен көрсетілді.

Ойын алдындағы рәсімдер

Ойын алдындағы шоуды актер және комедия шебері Фил Хартман (ол төрт ай мен үш күннен кейін қаза тапты) баяндады, онда Калифорнияның музыкасы мен тарихы тойланды. The 5th Dimension, Ли Гринвуд және The Beach Boys тобының өнерлері көрсетілді. Кейін әнші Жьюэл АҚШ-тың мемлекеттік әнұранын орындады. Сан-Диегода өткен жалғыз басқа Суперкубок – Вашингтон Редскинс командасының XXII Суперкубоктағы жеңісінің 10 жылдығын құрметтеу үшін, сол ойынның ең бағалы ойыншысы Дуг Уильямс және бұрынғы бас жаттықтырушы Джо Гиббс монета тастау рәсіміне қатысты. Оларға жақында зейнеткерлікке шыққан, ұзақ жылдар бойы колледж футболының бас жаттықтырушысы Эдди Робинсон қосылды, ол 1942 жылдан 1997 жылға дейін Грамблинг мемлекеттік университетінің «Жолбарыстар» футбол командасын басқарды.

Тақырыбы:

Жартылай ойын-сауық шоуы "Motown-ның 40 жылдығына арналған құрмет" деп аталды және Boyz II Men, Smokey Robinson, Queen Latifah, Martha Reeves және The Temptations өнер көрсетті.

Бірінші тоқсан

Packers құрамасының қанатты шабуылшысы Антонио Фримен ашылу соққысын 19 ярдқа қайтарып, Green Bay 24 ярдтық сызығына жеткізді. Шабуылдың үшінші ойынында төрт ширеуші Брет Фавр 3-ші және 9-шы мүмкіндікте Фрименге 13 ярдтық пасты жіберіп, шабуылды сақтап қалды. Содан кейін жүгіруші Дорси Левенс үш қатарынан ойын жасап, 27 ярдқа жылжып, Denver 35 ярдтық сызығына жетті. Фавр шабуылды Фрименге екі пастың көмегімен аяқтады: біріншісі 13 ярдқа, екіншісі 22 ярдтық тачдаунға, нәтижесінде Packers 7-0 есебімен алға шықты (Packers алаңға ашылу соққысын алып, сол шабуылда тачдаун соққан үшінші команда болды; алдыңғы екеуі VIII Суперкубоктағы Майами Дельфиндері және XXIX Суперкубоктағы Сан-Франциско 49ers). Broncos өздері де тачдаунмен жауап берді. Denver жүгірушісі Вон Хеброн келесі соққыны 32 ярдқа қайтарып, өздерінің 42 ярдтық сызығына жеткізді. Содан кейін Denver Green Bay 46 ярдтық сызығына қарай жылды. Үшінші мүмкіндікте Packers қорғаушысы Дуг Эванс жасаған қателік Broncos төрт ширеушісі Джон Элуэйдің нәтижесіз пасын жойды және Broncos командасына бірінші мүмкіндік берді. Келесі ойында жүгіруші Террелл Дэвис 27 ярдқа жүгіріп, 14 ярдтық сызыққа жетті (бұл ойынның ең ұзақ жүгірісі). Содан кейін Дэвис 2 ярдқа жүгірді, ал Элуэй 10 ярдқа шабуылдап, 2 ярдтық сызықта бірінші мүмкіндік алды. Екі ойыннан кейін Дэвис 10 ойындық, 58 ярдтық шабуылды 1 ярдтық тачдаунмен аяқтады, нәтижесінде есеп теңесті. Packers командасының келесі шабуылының екінші ойынында Denver қорғаушысы Тайрон Бракстон Фаврден Green Bay 45 ярдтық сызығында пасты ұстап алды.

Екінші тоқсан

Дэвистің 29 ярдқа 5 рет допты жеткізуінің көмегімен Денвер 45 ярдқа жылжып, 2-ші ширек айналымның бірінші ойынында Элвейдің 1 ярдтық тачдаунымен ұпай жинады, нәтижесінде 14–7 есебімен көшбасшылыққа ие болды. Элвейдің тачдаун ойыны Дэвиске жалған пас беруді қамтыды, ол бұрын жарақат алғандықтан ойыннан шығарылған еді, себебі Лерой Батлердің ойын барысында кездейсоқ сүрінуінен кейін мигрень бас ауруының басталуы оның көру қабілетін күрт нашарлатқан. Алайда, бас жаттықтырушы Майк Шанахан оны үшінші мүмкіндікте алаңға жіберуге шешім қабылдады, өйткені Дэйвиссіз Пакерс жалған пасқа сене қоймайды деп ойлады. Кейін Дэвис оның көру қабілеті соншалықты нашарлағандығын, Элвейдің желіде сигнал беріп, оған допты беруге тырысады деп қорқып, айтты. Көру қабілеті бұзылғанша да, Дэвис ойынды өте жақсы орындады, Грин-Бей қорғанысын сызықтың ортасына тартып, Элвей оң жаққа қарай жүгіріп, ешкімнің араласуынсыз эндзонаға жетті. Екінші жартылайда Дэвис мигреньге қарсы дәрі ішіп, көру қабілеті қалпына келді, бұл оған ойынның қалған бөлігін ойнауға мүмкіндік берді. Пакерстің келесі ұстауында Бронкостың қауіпсіз ойыншысы Стив Атвотер Фаврды құлатқанда допты жоғалтты, ал қорғаныс шебінің ойыншысы Нил Смит допты Пакерстің 33 ярдтық сызығынан алды. Бронкос бірінші мүмкіндікке ие болмаса да, шабуылшы Джейсон Элам 51 ярдтық гол соқты, бұл Супер Боул тарихындағы екінші ең ұзын гол, Денвердің есебін 17–7-ге дейін арттырды. Екі команда да келесі ұстауларында үш рет сәтсіздікке ұшырады, ал Денвердің шабуылшысы Том Руэннің 47 ярдтық тепкісі Грин-Бейді өздерінің 5 ярдтық сызығына орналастырды, төртінші ширекте 7:38 қалғанда. Бірақ Грин-Бей келесі шабуылында қарқынды өрбуге көшті, 17 ойын ішінде 95 ярдқа жылжып, Фаврдың 6 ярдтық тачдаун пасын Марк Чмураға беріп, жартылай ойын аяқталуға 12 секунд қалғанда ұпай жинады. Осылайша, жартылай ойын соңында Бронкос 17–14 есебімен жеңіске ие болды.

Үшінші тоқсан

Грин-Бей екінші таймды бастау үшін Денверге допты тепті. Алғашқы ойыннан кейін «Пакерс» қорғаушысы Тайрон Уильямс Дэвистен допты ұрлап, қайтарып алды. «Грин-Бей» екінші таймды бастау үшін «Бронкос» клубының 26 ярдтық сызығында жақсы позицияда болды. Бірақ «Денвер» қорғанысы үш рет қатарынан допты ала алмады. Алайда, келесі голға тырысқанда «Денвердің» арнайы командалары офсайд жағдайында айыпталды, бұл «Пэкерске» «Бронкостың» 15 ярдтық сызығында екінші мүмкіндік берді. Бірақ «Денвер» қорғанысы екінші рет қатарынан төртінші мүмкіндікке мәжбүр етті, «Пэкерстің» 9 ярдтық сызығында шабуылын тоқтатты және оларды 27 ярдтық Райан Лонгвеллдің соққысына мәжбүр етті, нәтижесінде есеп теңесті – 17:17. «Грин-Бей» тағы да допты тепті және «Денвердің» шабуылы тағы да тоқтады, нәтижесінде допты қайтаруға мәжбүр болды, бұл «Пэкерске» тағы да жақсы позицияны, бұл жолы 40 ярдтық сызыққа жақын жерде берді. Бірақ «Денвер» қорғанысы үшінші рет қатарынан үш рет допты ала алмады. Алайда, келесі допты қайтару кезінде «Бронкостың» арнайы командалары тағы да офсайд жағдайында айыпталды, бұл «Грин-Бейге» орталық алаңға жақын жерде жаңа мүмкіндік берді. «Денвер» қорғанысы төртінші рет қатарынан үш рет допты ала алмады. «Грин-Бей» допты тепкенде Крейг Хентрихтің 51 ярдтық соққысы «Бронкостың» 8 ярдтық сызығына шегерді. Бірақ «Пэкерс» қорғанысы «Денверді» тоқтата алмады, олар 13 ойыннан тұратын, 92 ярдтық қашықтықты жүріп өтті және көшбасшы болды. Эд Маккаффридің 36 ярдтық қабылдауының көмегімен (ойынның ең ұзақ ойыны), «Бронкос» «Грин-Бейдің» 12 ярдтық сызығына жетті. 3-ші және 6 ярдтық аралықта, 12 ярдтық сызықтан Эльвей 8 ярдқа жүгіріп, бірінші мүмкіндікке ие болды, бұл кезде «Пэкерс» қорғаушылары Батлер мен Майк Приор оны қатты соқты, ол ауада бүйірге айналды. Бұл жүгіру кейін «Геликоптер» деп аталды және көптеген адамдар Эльвейдің мансабын шешкен сәт және XXXII Супер Боулдың шешуші сәті деп санайды. Екі ойыннан кейін Дэвис тағы бір 1 ярдтық тачдаун соқты, «Бронкосқа» 24:17 есебімен басымдық берді. Одан кейін басталған ойында «Денвердің» арнайы командасының ойыншысы Детрон Смит «Грин-Бей» блокерлерінің қатарына толық жылдамдықпен жүгіріп, Фрименді сол жаққа, сыртқа шығарды. Фримен допты ұстап тұрып, бір жаққа жүгіріп бара жатқанда соққыға ұшырады, содан кейін «Денвердің» қорғаушысы Тим МакКайер «Пэкерстің» 22 ярдтық сызығында допты қайтарып алды. «Бронкос» дереу тез соққы жасауға тырысты, Род Смит үшін допты беруге, ол жалған қолмен және Эльвейдің қозғалысымен постқа қарай жүгірді, бірақ «Пэкерс» қауіпсіздігі Эвгений Робинсон Эльвейдің допын ендік аймақта ұстап алып, 15 ярдтық сызыққа қайтарды.

Төртінші тоқсан

Тосқауылдан кейін "Пэкерс" төрт рет тікелей пас беру арқылы 85 ярдқа жылжып, үш рет Фримен қабылдаған доптардың нәтижесінде ойынды тағы да теңестірді. Ойынның соңғы төртінші ширегінде 1:28 қалғанда Фрименнің 13 ярдтық тачдаунымен есеп 24:24 теңесті. Тачдаун ойыны кезінде Фримен мен Роберт Брукс "крест-кросс" схемасын орындады, Фримен ішкі жағынан сыртқа қарай жүгірді. "Денвер" қорғаушысы Дарриен Гордон қай қабылдаушыны қорғау керектігіне шешім қабылдауға қиналды, ал Фавр Фрименге допты жіберіп, есепті теңестірді. Келесі тепкіш соққыдан кейін "Пэкерс" "Денвер" шабуылдаушыларын допты ұшырып жіберуге мәжбүр етті. 33 ярдтық қысқа ұпайдан кейін "Пэкерс" жақсы позицияда иелік етті, өз алаңында 48 ярдтық сызықта 1-ші және 10 мүмкіндігіне ие болды. "Пэкерс" "Денвер" командасының 39 ярдтық сызығына жетті. 3-ші және 8 мүмкіндігінде Фавр кері шегініп, пас беруге дайындалды, ал "Денвер" қорғанысы шабуылға шықты, "Пэкерс" қабылдаушысы Роберт Бруксқа бірге қарсы тұруға мәжбүр етті. Фавр ашық Бруксқа 16 ярдтық сызықта допты жіберуге тырысты, бірақ "Бронкос" қауіпсіздігі Стив Атвотер соңғы секундта допты жоққа шығарды, "Пэкерс" командасын алаңға қақпа қашықтығынан тыс қалдырып, тағы да допты ұшырып жіберуге мәжбүр етті. "Пэкерс" қорғанысы "Денвер" шабуылын тоқтатып, Грин-Бейге өз алаңында 10 ярдтық сызықта 1-ші және 10 мүмкіндігін берді, ойын аяқталуға 5:25 қалғанда және Фаврдың, үш мәрте лиганың ең үздік ойыншысының жеңіске жетуге мүмкіндігі болды. Ойынның тағдыры шешілген кезде "Бронкос" қорғанысы екінші жартыдағы маңызды үшінші шабуылды тоқтатты. "Пэкерс" командасының тепкіш Хентрих допты 39 ярдқа жіберіп, "Денвер" командасына ойынды жеңіске жеткізуге мүмкіндік берді, ойын аяқталуға 3:27 қалғанда. Келесі шабуылдың алғашқы ойынында "Пэкерс" қақпашысы Дариус Холланд Дэвисті 2 ярдтық жүгіру кезінде бет маскасы үшін 15 ярдтық айыппұл төледі, допты 32 ярдтық сызыққа жылжытты. Екі ойыннан кейін Элвей фулбек Говард Гриффитке 23 ярдтық пас берді, Эд МакКэфридің күшті блогы көмектесті. Жазалау "Бронкосты" 18 ярдтық сызыққа итерді, бірақ Дэвис 17 ярдты 1 ярдтық сызыққа қарай жүгірді, ал "Бронкос" уақыт сұрады. Бұл "Бронкос" командасын екінші мүмкіндікке және 1:47 қалғанда голға жеткізді. "Грин-Бей" командасының қолында екі уақыт қалды. "Пэкерс" жаттықтырушысы Майк Холмгрен өз командасына "Бронкос" командасының ұпайларын жіберуді айтты, бұл "Пэкерс" командасына ойынды теңестіруге мүмкіндік беретін уақытты арттырады. Кейінірек ол бұл ойынның бірінші және екінші емес, екінші және гол екенін ойлағанын мойындады, бұл сағатты басқару шешімінде маңызды айырмашылық. Содан кейін Дэвис екінші мүмкіндікте үшінші тачдаунын соқты, сағатта 1:45 қалды. "Бронкос" командасы 31:24 есебімен бір тачдаунға басымдыққа ие болды. "Пэкерс" командасы ойынды ережеге сәйкес аяқталмай тұрып теңестіріп, соғыс ұзату уақытына жіберуге тырысты. Шанахан қорғаныс үйлестірушілеріне ойын барысында жасаған дәл сол жарқын қорғанысты ойнауды тапсырды, өйткені "Грин-Бей" командасы соңғы екі минутта қорғанысты болдырмаудың орнына алаңға қарай жүгіруге тырысты. Фримен "Бронкос" командасының соққысын 30 ярдтық сызыққа 22 ярдтан қайтарып берді. Шабуылдың алғашқы ойынында "Пэкерс" Левенске 22 ярдтық экранды паспен "Бронкос" командасының 48 ярдтық сызығына жетті, оларды "Бронкос" аумағына қалдырды, ойынға 1:30 қалған және екі уақыт қалды. Бірақ бірінші пастан кейін, бір рет уақыт өткізудің орнына, "Пэкерс" командасы ұрыс сызығына асығып, Левенске екінші рет экранды пас берді. Пас аяқталды, бірақ Левенс ешқандай пайдасыз тоқтатылды. Бұл ойын "Пэкерс" командасына 19 секундқа соқты, ойын сағатына 1:11 қалды және "Пэкерс" командасын екі уақыттан бірін алуға мәжбүр етті. Келесі ойында Фавр Левенске тағы бір пас берді. Левенс 13 ярд жинап, сағатты тоқтатып, ойын аяқталуға 1:04 қалғанда сағатты тоқтата алды. "Пэкерс" командасы "Бронкос" командасының 35 ярдтық сызығында 1-ші және 10 мүмкіндігіне ие болды, бір уақыт қалды. "Бронкос" қорғанысы келесі төрт шабуылда "Пэкерс" командасын тоқтатады. Бірінші ойнауда Фавр Левенске 4 ярдқа пас берді, бірақ ол шекарада тоқтатылды. "Пэкерс" желіге асықты, бірақ Фавр екінші пас беруге тырыспағанға дейін 20 секунд өтті. Екінші рет Фавр ойын алаңына қарсы пас жіберіп, қабылдағыш Антонио Фрименге "Бронкос" командасының 15 ярдтық сызығында допты екі қолымен және көкірегіне тигізді, бірақ Фримен допты ұстай алмады. Толық емес пас сағатты тоқтатты, бірақ "Пэкерс" командасын 3-ші және 6 мүмкіндігіне қалдырды, енді 37 секунд қалды. Үшінші рет Фавр "Денвер" командасының Рэнди Хиллиард қорғаған Роберт Бруксқа пас беруге тырысты, бірақ екеуін де Атвотер соқты, ал пас толық болмады. Үш ойыншының бәрі ойыннан шығарылды. НФЛ ережелері бойынша ойынның соңғы екі минутында ойыншылардың жарақаттануына байланысты екі командаға да уақыт берілді, өйткені екі команданың ойыншылары жарақат алды және оларға көмек көрсету қажет болды. Бұл "Пэкерс" командасын 4-ші және 6 мүмкіндігімен "Бронкос" командасының 31 ярдтық сызығында, уақытсыз және сағат тоқтатылған 32 секунд қалдырды. Төртінші рет "Денвер" қақпашысы Джон Мобли Чумураға жіберілген пасты жоққа шығарды, "Бронкос" командасына допты қайтаруға және жеңіске жету үшін уақытты аяқтауға мүмкіндік берді.

Ойыннан кейінгі

Ойыннан кейінгі жеңіс тойы кезінде «Бронкос» командасының иесі Пэт Боулен «Винс Ломбарди» кубогын көтеріп, «Бұл Джон үшін» деді, осылайша Эльвейдің Суперкубок жеңісіне ұзақ жылдар бойғы тырысуының аяқталуын білдірді. 18 жыл өткен соң, қазір команданың бас менеджері болған Эльвей, «Бронкос» 50-ші Суперкубокты жеңгеннен кейін Альцгеймер ауруына шалдыққан Боуленге дәл осылай құрмет көрсетті. «Денвер» командасының шабуылдық көрсеткішінің ерекшелігі – екі жазалау және Эльвейдің әр таймды аяқтау үшін тізе бүгуінен басқа, «Бронкос» командасы бірде-бір ойында жарақат алмады. «Грин-Бэй» командасының Реджи Уайт, Гилберт Браун, Лерой Батлер және тағы басқалары «Бронкос» командасының қорғанысына қарсы бірде-бір соққы беруге қол жеткізе алмады. Эльвей 22 лақтырудың 12-сін 123 ярдқа аяқтады және 1 рет допты ұстады. Ол үш түрлі Суперкубокта тачдаун соққан алтыншы ойыншы атанды, бұрынғы жеңімпаздар Линн Сванн, Франко Харрис, Турман Томас, Джерри Райс және Эммит Смит қатарына қосылды. Сонымен қатар, ол 5 рет допты ұстап, 17 ярдпен жүгірген Дэвистен кейін «Бронкос» командасының екінші үздік жүгірушісі болды. Террелл Дэвис Суперкубок тарихында үш тачдаун соққан жалғыз ойыншы болды және Сан-Франциско «49ers» командасынан басқа үш тачдаун соққан жалғыз ойыншы атанды; бұл көрсеткішке Роджер Крейг, Джерри Райс және Рикки Уоттерс та қол жеткізді. Райс екі Суперкубок ойынында 3 тачдаун соқты. Осы жетістікке Дэвистен кейін тек Джеймс Уайт Суперкубок LI-де қол жеткізді. Дэвистің осы Суперкубоктағы үш тачдауны оның постсизондық көрсеткішін 48 ұпайға (8 тачдаун) жеткізіп, НФЛ рекордын жаңартты. «Денвер» командасының қорғанысы «Грин-Бэй» командасын екінші таймда тек 10 ұпаймен шектеді, тіпті «Грин-Бэй» екінші таймда тоғыз рет допты иеленді. «Пакерс» командасының екінші таймдағы алғашқы төрт допты иеленуінің барлығы үш соққымен аяқталды. Бесінші допты иелену кезінде олардың соққыға қайтарған командасы допты жоғалтты, алтыншы допты иелену 85 ярдтық қашықтықты жүріп өтіп, тачдаунға әкелді, жетіншісі төрт ойыннан кейін соққымен аяқталды, сегізіншісі тағы үш соққымен аяқталды, ал тоғызыншы және соңғы допты иелену төртінші қадамда тоқтатылды. Левенс «Грин-Бэй» командасының үздік жүгірушісі болды, 90 ярд жүгірді және 6 қабылдаумен 56 ярд жинап, команданың екінші үздік қабылдаушысы атанды. Фримен мен Фавр екінші Суперкубок ойынында да өте жақсы өнер көрсетті. Фавр 42 лақтырудың 25-ін 256 ярдқа аяқтады және 1 рет допты ұстап, 3 тачдаун соқты. Фримен 9 қабылдаумен 126 ярд жинап, 2 тачдаун соқты, сондай-ақ 6 рет соққыдан кейін 104 ярд жинап, барлығы 230 ярд жинады, бұл Суперкубок тарихындағы үшінші ең жоғары көрсеткіш. Фримен сонымен қатар Суперкубокта үш тачдаун соққан ойыншылардың арасында екінші орынды иеленді, Линн Сванн, Джон Сталлворт және Клифф Бранчпен бірге, тек Райстың сегіз тачдаунынан кейін. Ол сондай-ақ Райс пен Сталлвортқа қосылып, екі Суперкубок ойынының қатарынан 100 ярдтан астам қабылдаған үшінші ойыншы атанды. «Денвер» бұрынғы 0–2 Суперкубок рекорды бар алғашқы жеңімпаз команда болды (олардың рекорды 0–4 болған). «Бронкос» командасының жеңісі Суперкубоктағы 13 ойыннан тұратын жеңіс тізбегін үзді. «Бронкос» Лос-Анджелес «Рейдерс» XVIII Суперкубокта «Вашингтон Редскинс» командасын жеңгеннен бері NFL чемпионатын жеңген алғашқы AFC командасы болды. «Денвер» сонымен қатар Суперкубокта төрт рет 1 ярдтан тачдаун соққан алғашқы команда атанды. «Пакерс» командасы Суперкубокты жеңіп алғаннан кейін жеңілген үшінші чемпион команда болды, бұрынғы жеңімпаздар «Даллас Каубойс» (1977–78: Суперкубок XII жеңді, Суперкубок XIII-де жеңілді) және «Вашингтон Редскинс» (1982–83: Суперкубок XVII жеңді, Суперкубок XVIII-де жеңілді) қатарына қосылды, кейін «Сиэтл Сихокс» (2013–14: Суперкубок XLVIII жеңді, Суперкубок XLIX-де жеңілді), «Нью-Ингланд Патриотс» (2016–17: Суперкубок LI жеңді, Суперкубок LII-де жеңілді) және «Канзас Сити Чайфс» (2019–20: Суперкубок LIV жеңді, Суперкубок LV-де жеңілді) қосылды.

Соңғы статистика

Көздер: NFL.com Суперкубок XXXII, Суперкубок XXXII ойын іздеушісі Den, Суперкубок XXXII ойын іздеушісі GB

Статистикалық салыстыру

СтатистикаГрин-Бэй ПэкерсДенвер БронкосБірінші топтама2121Бірінші топтама жүгіру арқылы414Бірінші топтама пастың көмегімен145Бірінші топтама пенальти бойынша32Үшінші топтама тиімділігі5/145/10Төртінші топтама тиімділігі0/10/0Жалпы жүгіру көрсеткіші95179Жүгіру әрекеттері2039Жүгіруге кеткен орташа уақыт4.84.6Пас – Аяқталған/әрекеттер25/4212/22Сәке айтылған жалпы саны1–10–0Перехватталған доптар саны11Жалпы пас көрсеткіші255123Жалпы көрсеткіш350302Панттарды қайтарудың жалпы көрсеткіші0–00–0Кик-оффты қайтарудың жалпы көрсеткіші6–1045–95Перехватталған доптардың жалпы қайтару көрсеткіші1–171–0Панттардың орташа ұзақтығы4–35.54–36.5Жоғалған доптар саны2–21–1Пенальти бойынша жалпы көрсеткіш9–597–65Ойын уақыты27:3532:25Қателіктер32