1999 жылғы Супербоул: «Денвер Бронкос» пен «Атланта Фэлконс» арасындағы финалдық матч

Кіріспе

1999 жылғы Ұлттық футбол лигасының чемпионаты

Super Bowl XXXIII – 1998 жылғы маусымда Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы және XXXII Супер Боулдың қорғаушысы «Денвер Бронкос» пен Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы «Атланта Фолконс» арасында өткізілген американдық футбол ойыны. «Бронкос» командасы «Фолконсты» 34–19 есебімен жеңіп, екінші рет қатарынан Супер Боулды ұтып алды және қатарынан Супер Боул жеңімпаздары мен жеңілістерін тіркеген алғашқы франшиза болды. Ойын 1999 жылдың 31 қаңтарында Флорида штатының Майами қаласындағы (қазір Майами Гарденс маңындағы, 2003 жылы жеке қала болып құрылған) Pro Player Stadium стадионында өтті. Супер Боулдың қорғаушы чемпионы «Бронкос» командасы AFC-нің үздік 14–2 есебімен ойынға қатысты. «Фолконс» командасы, бұрынғы «Денвер» бас бапкері Дэн Ривз басшылығымен, 14–2 маусымдық көрсеткішті жариялағаннан кейін алғашқы Супер Боулға қатысты. Квартербек Джон Элуэйдің 80 ярдтық тачдаун пасын қабылдаған Род Смиттің көмегімен «Денвер» екінші кезеңде 17–3 есебімен көшбасшылыққа ие болды, одан кейін «Атланта» қалпына келе алмады. 1999 жылдың 2 мамырында зейнетке шығуды жариялағанға дейін карьерасының соңғы ойынында Элуэй 29 пастың 18-ін 336 ярдқа аяқтады, бір тачдаун мен бір перехват жасады, сондай-ақ 3 ярдтық тачдаунға ұшты. 38 жасында Элуэй Супер Боулдың ең құнды ойыншысы атанған ең үлкен ойыншы болды, бұл рекорд 2017 жылы 39 жасында Том Брэди «Атлантаға» қарсы ойында оны жаңартқанша сақталды.

Үй-жай таңдау процесі

NFL бастапқыда 1994 жылғы 2 қарашада Иллинойс штатының Роземонт қаласында өткен иелерлер жиналысында Сан-Францискодағы Candlestick Park стадионына Super Bowl XXXIII өткізу құқығын берді, бірақ стадионға жоспарланған жаңартулардың болатыны нақты болмағандықтан, ойынды алып тастады. Содан кейін NFL иелері 1996 жылғы 31 қазанда Нью-Орлеанда өткен жиналыста Майами аймағына Super Bowl XXXIII өткізу құқығын берді. Атланта, Тампа және Лос-Анджелес қалалары да қарастырылып жатты. Иелерлер бастапқыда тек екі қабылдаушы қаланы (XXXIII және XXXIV) таңдауды жоспарлаған, бірақ тиісті делегациялардың күшті өнер көрсетуінен кейін үш қаланы таңдауға шешім қабылдады. Майами, Атланта және Тампа қалалары сәйкесінше XXXIII, XXXIV және XXXV турнирлерін қабылдауға таңдалды. Оңтүстік Флорида аймағында бұл ойын сегізінші рет, ал Pro Player Stadium (бұрынғы Джо Робби стадионы) стадионында үшінші рет өткізілді. Сан-Диегодағы Qualcomm стадионында өткен XXXII Суперкубогынан кейін, XXXIII Суперкубогы ашық ауада өткізілген соңғы ойын болды, Тампадағы Raymond James стадионында өткен XLIII және қазір Hard Rock Stadium деп аталатын Pro Player Stadium-да (бұрын Sun Life Stadium) өткен XLIV Суперкубогына дейін.

Денвер Бронкос

Бронкос командасының өткен маусымдағы XXXII Суперкубоктағы жеңісінен кейін, көптеген адамдар 15 жыл тәжірибелі квотербек Джон Элвей Суперкубокты жеңіп алғаннан кейін зейнетке шыға ма деп ойлады. Бірақ Элвей Денверде қалуға шешім қабылдады және оларды екінші рет қатарынан чемпиондыққа жеткізе алатынын көргісі келді. Бас бапкер Майк Шанаханның басшылығымен, Бронкос 1998 жылы 14–2 есебімен AFC-нің көшбасшысы болды, алғашқы 13 ойынды жеңіп, содан кейін Нью-Йорк Гиантс-қа алғашқы жеңіліске ұшырады, ал келесі аптада Дөлфинс-ке қарсы дүйсенбі кешкі ойында тағы да жеңіліс тапты. Бірақ олар Сіхокс-қа қарсы маусымның соңғы, мағынасы жоқ ойынында жеңіске жетті. Гиантс пен Дөлфинс-ке қарсы жеңіліс Бронкостың плей-оффқа өту мүмкіндігіне кедерес келтірмеді, себебі олар өз дивизионын (және үй алаңындағы басымдығын) қамтамасыз еткен еді. Элвей мен қақпашы Террелл Дэвис басқаратын Бронкос шабуылы тағы бір керемет маусымды өткізді, НФЛ-де 501 ұпаймен екінші орынға, ал жалпы шабуыл бойынша 6,276 ярдпен үшінші орынға шықты. Дэвис НФЛ тарихындағы ең үздік қақпашылардың бірі болды, ол 2,008 ярдқа жүгірді, 217 ярдқа 25 пас ұстады және 23 тачдаун соқты, соның арқасында ол НФЛ-дің ең құнды ойыншысы және НФЛ шабуылшысының ең үздік ойыншысы сыйлықтарын жеңіп алды. Дегенмен, Дэвистің жүгіру көрсеткіштері Элвейдің пас беру өнімділігін төмендетпеді. 38 жастағы квотербек үшінші жыл қатарынан және мансабында 9-шы рет Про Боулға ілікті, ол 2,806 ярдқа 22 тачдаун пас берді, тек 10-ын ұстады. Элвейдің пас берудегі табысының басты себебі – оның екі Про Боулға іліккен кең қабылдаушысы және бір Про Боулға іліккен тығыз қабылдаушысы болды. Кең қабылдаушылар Эд Маккаффри (64 қабылдау, 1,053 ярд және 10 тачдаун) және Род Смит (86 қабылдау, 1,222 ярд, 6 тачдаун және 66 ярдқа жүгіру) командаға керемет терең қауіптер туғызды, ал тығыз қабылдаушы Шэннон Шарп (64 қабылдау, 786 ярд және 10 тачдаун) ортада сенімді нысананы қамтамасыз етті. Бронкос шабуылдық желісінде де үш Про Боулға іліккен ойыншы болды: орталық Том Нален, қорғаушы Марк Шлерет және қанат Тони Джонс. Арнайы командада қақпашы Вон Хеброн 46 рет қақпаны қайтарып, 1,216 ярд пен тачдаун соқты, оның орташа көрсеткіші 26,4 ярдты құрады. Бронкос қорғанысы көбінесе олардың шабуылындай көп назар аудармады, бірақ ол да тиімді болды, қарсыласқа 308 ұпай жіберді (НФЛ-де ең аз ұпай жіберген командалардың арасында 8-ші орын). Желінің алдында қорғаныста Маа Тануваса мен Тревор Прайс тұрды, олардың әрқайсысы 8,5 қап жинады. Олардың артында Про Боулға іліккен желілік қорғаушы Билл Романовски 55 tackle, 7,5 қап, 3 допты қайтарып алу және 2 перехват жасады. Екінші деңгейде Про Боулға іліккен Стив Атвотер мен Дарриен Гордон жетекшілік етті, Гордон командада 4 перехватпен көшбасшы болды, ол оларды 125 ярдқа және тачдаунға қайтарды. Гордон сондай-ақ керемет пантты қайтарушы болды, ол 34 пантты 379 ярдқа қайтарды.

Following the Broncos' victory during Super Bowl XXXII the previous season, many wondered if 15 year veteran quarterback John Elway would retire after finally winning a Super Bowl. But Elway decided to stay with Denver and see if he could lead them to a second consecutive championship. Under the leadership of head coach Mike Shanahan, the Broncos stormed to the top of the AFC with a 14–2 regular record in 1998, winning their first 13 games before suffering their first loss to the New York Giants and would lose again the very next week against the Dolphins on Monday night, only to win a meaningless season finale against the Seahawks. The losses to the Giants and Dolphins didn't hurt the Broncos playoff chances as they already had their division (and home field advantage) locked up. The Broncos' offense, under the leadership of Elway and running back Terrell Davis, had another outstanding regular season, ranking second in the NFL with 501 points and third in total offense with 6,276 yards. Davis had one of the greatest seasons of any running back in NFL history, rushing for 2,008 yards, catching 25 passes for 217 yards, and scoring 23 touchdowns to earn him both the NFL Most Valuable Player Award and the NFL Offensive Player of the Year Award. Nevertheless, Davis' rushing numbers did not reduce Elway's passing production. The 38 year old quarterback made the Pro Bowl for the 3rd year in a row and the 9th time in his career, throwing for 2,806 yards and 22 touchdowns, with only 10 interceptions. A big reason for Elway's passing success was that he had two Pro Bowl wide receivers and a Pro Bowl tight end to throw to. Wide receivers Ed McCaffrey (64 receptions, 1,053 yards and 10 touchdowns) and Rod Smith (86 receptions, 1,222 yards, 6 touchdowns, and 66 rushing yards) provided the team with outstanding deep threats, while tight end Shannon Sharpe (64 receptions, 786 yards and 10 touchdowns) provided a sure handed target over the middle. The Broncos also had three Pro Bowlers anchoring their offensive line: center Tom Nalen, guard Mark Schlereth, and tackle Tony Jones. On special teams, running back Vaughn Hebron returned 46 kickoffs for 1,216 yards and a touchdown, giving him a 26.4 yards per return average. The Broncos' defense typically did not get as much attention as their offense, but it was still effective, giving up 308 points (8th fewest in the NFL). Up front, the line was anchored by defensive tackles Maa Tanuvasa and Trevor Pryce, who each recorded 8.5 sacks. Behind them, Pro Bowl linebacker Bill Romanowski recorded 55 tackles, 7.5 sacks, 3 fumble recoveries, and 2 interceptions. The secondary was led by Pro Bowler Steve Atwater and Darrien Gordon, who led the team with 4 interceptions, which he returned for 125 yards and a touchdown. Gordon was also a great punt returner, returning 34 punts for 379 yards.

Атланта соколдары

"Фалконс" командасы тарихында алғаш рет Суперкубокқа жолдама алды. "Бронкос" сияқты, олар да 1998 жылғы тұрақты маусымды 14–2 есебімен аяқтады, соның ішінде соңғы тоғыз ойында жеңіске жетті. "Бронкос" командасынан ерекшелігі, "Атлантаның" 1998 жылғы жетістігі көптеген адамдарға күтпеген болып келді, себебі олардың алдыңғы маусымдағы көрсеткіші 7–9, ал одан бұрынғы жылы – 3–13 болған еді. Шындығында, франшиза 1998 жылға дейінгі он тоғыз жылда тек төрт рет жеңіліссіз маусымды өткізді, ал соңғы он бес жылда – бар болғаны екі рет. 1997 жылы Дэн Ривз бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін "Фалконс" командасының жағдайы жақсара бастады. Ривздің "Атлантадағы" алғашқы маусымында, олар 1–7 есебімен бастағаннан кейін 6–2 есебімен аяқтады, жалпы есеп бойынша 7–9 көрсеткішін жинады. Ривз 1981 жылдан 1992 жылға дейін "Денвердің" бас бапкері болды, ол Элвей басқаратын "Бронкос" командасын XXI, XXII және XXIV Суперкубоктерге жеткізді. Алайда, Элвей мен "Бронкос" үш рет те жеңіліске ұшырады, соның ішінде Сан-Франциско 49ers командасына қарсы өткен XXIV Суперкубокте 55–10 есебімен жеңілді. Ривз келесі үш маусымда жаттықтырушылар құрамымен және кейбір ойыншыларымен үнемі қақтығыстарға түсті. 1993 жылы "Денверден" кетіп, "Фалконс" командасына ауысудан бұрын "Нью-Йорк Джайентс" клубының бас бапкері болып төрт маусым жұмыс істеді. Pro Bowl квотербегі Крис Чандлер "Атлантаның" шабуылын өте жақсы жүргізді, 3,154 ярдқа 25 тачдаун жасады, тек 12 допты ұстап алды, сонымен қатар 121 ярдқа жүгіріп, 2 тачдаун соқты. Екінші квотербек Стив Деберг (Ривздің 1995 және 1996 жылдары "Джайентс" командасындағы квотербектерге жаттықтырушысы болған) 5 жылдық үзілістен кейін зейнеткерліктен қайтып, 25 қазан күні "Нью-Йорк Джетс" командасына қарсы өткен ойында жарақат алған Чандлердің орнына шықты. Кең қабылдаушылар Тони Мартин мен Теренс Мэтис командаға керемет терең қауіп төндірді, әрқайсысы 60-тан астам допты қабылдап, 1,100-ден астам ярдқа ие болды, сонымен қатар 17 тачдаунға қатысты. Тайм-энд О.Джей Сантьяго 27 рет допты қабылдап, 428 ярдқа және 5 тачдаунға ие болды. Алайда, шабуылдағы ең үлкен қауіп Pro Bowl-ға жүгіріп келген Джамал Андерсон болды, ол 1,846 ярдқа жүгіріп, 27 паспен 319 ярдқа ие болды және 16 тачдаун соқты. Жаңадан келген уайд-рисивер Тим Дуайт командаға арнайы командалар бойынша керемет шабуыл жасады, жалпы сомасы 1,236 ярдқа жетті және кик-офф пен пант ретернінде тачдаун соқты. "Фалконс" командасының қорғанысы лигада ең аз жүгіру ярдтарына (1,203) екінші орынды, ең аз жалпы ярдтарына (5,009) сегізінші орынды және ең аз ұпайға (–) төртінші орынды иеленді. Қорғаушы желішілер Лестер Арчамбо (10 сак, 2 фамблді қалпына келтірді, 5 мәжбүрлі фамбл), Чак Смит (8.5 сак, 4 фамблді қалпына келтірді, 3 мәжбүрлі фамбл) және Шейн Дронет (6.5 сак, 4 мәжбүрлі фамбл) квотербектерге қысым жасап, жүгіруді тоқтатуда өте жақсы өнер көрсетті. Олардың артында "Атлантаның" екі үздік лайнебегі болды, Pro Bowl ойыншысы Джесси Таггл (65 такл, 3 сак, 1 фамблді қалпына келтірді) және Корнелиус Беннетт (69 такл, 1 сак, 2 фамблді қалпына келтірді). Беннетт "Буффало Биллс" командасымен XXV, XXVI, XXVII және XXVIII Суперкубоктерде төрт рет жеңіліске ұшыраған кезде ойнаған, сондықтан ол бұрынғыдай чемпиондық жүзікке қол жеткізуге бекінді. "Атлантаның" екінші деңгейін Pro Bowl корнербек Рей Буканан (7 ұстап алу, 102 ярдқа қайтару) және Pro Bowl сейфти Юджин Робинсон (4 ұстап алу) басқарды, ол XXXI және XXXII Суперкубоктерге қатысқан "Грин-Бэй Пэккерс" командасының құрамында болған. Маусымды Ривз 14-ші аптадан кейін жедел коронарлық айналып өту операциясы жасады. Дәрігерлер оның "бірнеше сағаттан кейін жүрек талмасына ұшырауы мүмкін" екенін айтты. Ол кем дегенде алты апта демалуға шақырылса да, Ривз 17-ші аптада алаңға қайта оралды. Содан кейін қорғаныс үйлестірушісі Рич Брукс 15 және 16 апталарда Ривздің орнына бас бапкер болып жұмыс істеді және екі ойында да жеңіске жетті. "Фалконс" командасы 2016 жылға дейін Суперкубокқа оралмады, ол кезде олар Суперкубок LI-де "Нью-Ингленд Пэтриотс" командасына қосымша уақытта 34–28 есебімен жеңіліске ұшырады.

The Falcons advanced to their first Super Bowl in franchise history. Like the Broncos, they finished the 1998 regular season with a 14–2 record, including wins in each of their last nine games. Unlike the Broncos, Atlanta's success in 1998 was very surprising to many because they had a 7–9 record in the previous season and a 3–13 record the year before that. In fact, the franchise recorded just four non losing seasons in the nineteen years prior to 1998, and just two in its previous fifteen. The Falcons' fortunes began to improve after Dan Reeves became their head coach in 1997. During Reeves' first season with Atlanta, they finished the season 6–2, after starting out 1–7, to compile a 7–9 record overall. Reeves was Denver's head coach from 1981 to 1992, leading the Elway led Broncos to Super Bowls XXI, XXII, and XXIV. However Elway and the Broncos lost all three, including a 55–10 loss to the San Francisco 49ers in Super Bowl XXIV. Reeves was in constant conflict with his coaching staff and some of his players for the three ensuing seasons. He left Denver in 1993 and spent four seasons as the head coach of the New York Giants before joining the Falcons. Pro Bowl quarterback Chris Chandler led Atlanta's offense extremely well, throwing for 3,154 yards and 25 touchdowns with just 12 interceptions, while also rushing for 121 yards and 2 touchdowns. Backup quarterback Steve DeBerg (who was Reeves' quarterbacks coach with the Giants in 1995 and 1996) had come out of retirement as a player after 5 years and played in place of an injured Chandler in the October 25 game against the New York Jets. Wide receivers Tony Martin and Terance Mathis provided the team with a superb deep threat, each recording over 60 receptions and 1,100 receiving yards, while also combining for 17 touchdowns. Tight end O. J. Santiago added 27 receptions for 428 yards and 5 scores. However, the biggest threat on offense was Pro Bowl running back Jamal Anderson, who rushed for 1,846 yards, caught 27 passes for 319 yards, and scored 16 total touchdowns. Rookie wide receiver Tim Dwight gave the team a great special teams attack, gaining a total of 1,236 yards and scoring a touchdown on kickoff and punt returns. The Falcons' defense ranked second in the league for fewest rushing yards allowed (1,203), eighth for fewest total yards allowed (5,009), and fourth for fewest points allowed. Defensive linemen Lester Archambeau (10 sacks, 2 fumble recoveries, 5 forced fumbles), Chuck Smith (8.5 sacks, 4 fumble recoveries, 3 forced fumbles) and Shane Dronett (6.5 sacks, 4 force fumbles) excelled at pressuring quarterbacks and stopping the run. Behind them, Atlanta had two outstanding linebackers, Pro Bowler Jessie Tuggle (65 tackles, 3 sacks, 1 fumble recovery) and Cornelius Bennett (69 tackles, 1 sack, 2 fumble recoveries). Bennett played with the Buffalo Bills when they suffered their four consecutive defeats in Super Bowls XXV, XXVI, XXVII, and XXVIII; and thus was determined to finally get a championship ring that had eluded him in the past. Atlanta's secondary was led by Pro Bowl cornerback Ray Buchanan, who recorded 7 interceptions and 102 return yards, and Pro Bowl safety Eugene Robinson (4 interceptions), who was with the Green Bay Packers when they appeared in Super Bowls XXXI and XXXII. The season was punctuated by Reeves receiving emergency coronary bypass surgery after Week 14. Doctors said he could have been "within hours of a catastrophic heart attack." Although asked to rest for at least six weeks, Reeves returned to the sidelines for Week 17. Then defensive coordinator Rich Brooks substituted for Reeves as head coach in Weeks 15 and 16, and won both games. The Falcons did not return to the Super Bowl until 2016, when they lost 34–28 in overtime to the New England Patriots in Super Bowl LI.

Плей-офф

Бронкос Маями Дельфиндерін 38-3 есебімен ойсырата жеңіп, плей-оффта Нью-Йорк Джетс командасын 23-10 есебімен жеңді. Ал «Фальконс» Сан-Франциско 49ers командасымен 20-18 есебімен жеңіске жетті, содан кейін күшті саналатын 15-1 есебімен «Миннесота Викингс» командасын өз алаңында емес, сырт алаңда 30-27 есебімен қосымша уақытта жеңіп алды. Бұл тарихында екі команданың екі жеңілісі немесе одан аз жеңілісі бар үшінші Супер Боул және 16 ойындық кесте енгізілгеннен бергі екіншісі болды. Екі команда да плей-оффтан кейін 16-2 есебімен ойынға шықты. Алғашқысы – 12-2 есебімен «Даллас Каубоиз» және «Денвер Бронкос» командаларының қатысқан XII Супер Боул. Жақсы көрсеткіштерге ие болған Супер Боул – XIX Супер Боул, онда Сан-Франциско 49ers 17-1, ал Майами Дельфиндері 16-2 есебімен өнер көрсетті.

Суперкубок ойындары алдындағы жаңалықтар

Ойын алдындағы қызу пікірталас көбінесе Джон Элвейдің бұрынғы бапкері Ривске қарсы тұруына байланысты болды. Денвердің бас бапкері Майк Шанахан, Ривстің ойын алдында Шанахан мен Элвейдің оны Денверде жұмыстан шығару үшін сөз байласыпты деген мәлімдемесінен қатты ренжіді және ашуланды. Бұқаралық ақпарат құралдарының назары да Элвейдің маусым соңында зейнетке шығу мүмкіндігіне аударды (соңында ол зейнетке шықты). Элвей бес Супер Боулда бастаған алғашқы квотербек болды; ол бұрын XXI, XXII, XXIV және XXXII Супер Боулдарда ойнаған. «Бронкос» командасының қорғаушысы Майк Лодиш Супер Боулға рекордтық алтыншы рет қатысып жатты. Ол «Буффало» командасымен төрт Супер Боулда жеңіліске ұшырады (XXV-ден XXVIII-ге дейін) және бір жыл бұрын «Денвердің» алғашқы Супер Боул жеңісіне қатысты. Супер Боулға бір күн бұрын «Фэлконс» командасының қорғаушысы Юджин Робинсон проституцияға ұсыныс жасағаны үшін ұсталды. Ол жалға алған көлікпен Майами қаласының орталық көшелерімен келе жатып, жасырын полицей офицеріне, проститутка рөліндегі әйелге жақындап, ауыздық жыныстық қатынас үшін 40 доллар ұсынды. Ол түрмеден босатылып, ойынға қатысуға рұқсат алғанымен, бұл оқиға үшін баспасөз және жанкүйерлер тарапынан кеңінен сынға ұшырады. Қызығы, Робинсон ұсталған күні таңертең «жоғары моральдық қасиеттері» үшін Барт Старр сыйлығын алды. AFC және NFC командаларының жылдық айналысы бойынша үй командасы ретінде «Фэлконс» күміс шалбармен қара үй формасын киюді шешті, ал «Бронкос» командасы жолға ақ форма мен шалбар таңдады.

Хабар тарату

Ойынды АҚШ-та Fox телеарнасы көрсетті, оны ойын комментаторы Пэт Саммералл және түсіндіруші Джон Мэдденнің командасы түсіндірді. Джеймс Браун барлық шараларды сол кездегі Fox NFL Sunday командасының мүшелері Терри Брэдшоу, Хоуи Лонг және Крис Коллинзуорттың көмегімен жүргізді. Бастапқы құрамдар виртуалды теледидар арқылы көрсетілді. Теледидар көрермендеріне аяқаймақ ашылып, жерден алып теледидар көтерілгендей сезім тудырды. Виртуалды теледидар бастапқы құрамды жариялайтын бейнеролик көрсетті. Бұл виртуалды теледидар эффектісін PVI Virtual Media Services компаниясы өздерінің L VIS виртуалды графикалық жүйесін қолдана отырып жасады. Супер Боулға арналған алдын ала бағдарламалар ретінде Fox алғаш рет Family Guy сериалының "Өлімнің көлеңкесі" атты пилоттық эпизодын көрсетті. Family Guy сол кезде Супер Боулдан кейін премьераға шыққан төртінші сериал болды және кейіннен өте сәтті, ұзаққа созылған жобаға айналды. Супер Боулдан кейін премьераға шыққан тағы үш сәтті сериал: Супер Боул XVII-ден кейін "A командасы", Супер Боул XXII-ден кейін "Ғажайып жылдар" және Супер Боул XXVII-ден кейін "Қылмыс: көшедегі өмір". Содан кейін "Симпсон" сериалының "Жексенбі, жаман жексенбі" атты эпизоды көрсетілді.

Қарсы бағдарламалау

Үзіліс кезінде USA Network арнасы WWF Sunday Night Heat бағдарламасының Halftime Heat деп аталатын арнайы нұсқасын көрсетті, онда The Rock пен Mankind арасындағы WWF чемпионаты үшін бос аренада өткен матч болды. Бұл матч Аризона штатында түсірілді және бес күн бұрын жазылған еді. Mankind титулды жеңіп алды, бұл Royal Rumble турнирінде The Rock-қа ұтылғаннан кейін жеті күн өткен соң болды. FoxSports.com сайты да онлайн-ғана интернеттегі үзіліс шоуын өткізді, ол Оңтүстік Бич Майамиден тікелей эфирде көрсетілді және сол кездегі Fox Sports Net жаңалыс оқырманы Кит Олберман жүргізді. Бұл шоуға Victoria's Secret демеушілік етті және ол тек Windows Media Player арқылы қолжетімді болды. Көрермендерден сұрақтар FoxSports.com сайты арқылы қабылданып тұрды.

Ойын алдындағы рәсімдер

Ойын алдындағы шоуда актриса Тори Спеллинг баяндаған, Кариб теңізі круизінің мерекелі атқарылысынан бастап экзотикалық аралдарға дейінгі саяхаты көрсетілді. Шоуда KISS тобының өнер көрсетуі болды, олар әдеттегідей әсем костюмдермен және сахналық пиротехникамен тамашалады. Кейін Шер АҚШ-тың мемлекеттік әнұранын орындады. 1958 жылғы NFL чемпионатының 40 жылдығын мерекелеу үшін, сондай-ақ "Ең ұлы ойын" деп белгілі болған сол матчтың қатысушылары монетаны лақтыру рәсімінде болды: Реймонд Берри, Ленни Мур, Джим Паркер, Арт Донован, Джино Маркетти, Фрэнк Гиффорд, Рузвельт Браун, Дон Мейнард, Сэм Хафф және Нью-Йорк Гиантс командасының қорғаныс үйлестірушісі Том Лэндри. Сол ойында Балтимор Колтс командасының бас жаттықтырушысы Уиб Эвбанк та қатысуы жоспарланған еді, бірақ ол 1998 жылдың 17 қарашасында қайтыс болды.

Тақырыбы:

Тақырыбы "Соул, сальса және свинг мерекесі" болған қойылымда Big Bad Voodoo Daddy, Stevie Wonder және Gloria Estefan өнер көрсетті.

Бірінші тоқсан

"Фальконс" командасының қабылдаушысы Тим Дуайт бастапқы тепкіні 31 ярдқа қайтарып, Атлантаның 37 ярдтық сызығына жеткізді. "Бронкос" командасының қорғаушысы Стив Атвотерге қарсы 25 ярдтық қателік және Джамал Андерсонның 31 ярдтық жүгірісінің арқасында "Фальконс" командасы "Бронкос" командасының 8 ярдтық сызығына жетті. Бірақ "Бронкос" командасының желісіндегі Билл Романовски үшінші мүмкіндікте Крис Чандлерді 7 ярдқа кері итеріп, "Атланта" командасын Мортен Андерсеннің 32 ярдтық тепкісімен ғана мақтан тұтуға мәжбүр етті, осылайша есеп 3-0 болды. "Бронкос" командасы 80 ярдтық шабуылмен жауап берді. Квартербек Джон Элвейдің кең қабылдаушы Род Смитқа жасаған 41 ярдтық пас және тайт-энд Шэннон Шарптың екі қабылдауы, жалпы 26 ярдтық пайда алып келді, соның нәтижесінде фуллбэк Ховард Гриффит 1 ярдтық тачдаун жасады. Алайда, Денвер үшін өкініштісі, Шарп сол шабуыл кезінде жарақат алды. Ол келесі шабуылда ойнады, бірақ одан кейін ойыннан шығарылды. Бірінші тоқсанның соңында "Фальконс" командасының қорғаушысы Ронни Брэдфорд Элвейден (Шарптан секіріп келген) пас ұстап алып, "Бронкос" командасының 35 ярдтық сызығына қайтарды.

Екінші тоқсан

Денвердің қорғанысы екінші тоқсанның алғашқы минуттарында керемет қарсылық көрсетті, Андерсонды 3-ші және 1-ші мүмкіндікте еш пайда әкелмей ұстап, содан кейін 4-ші мүмкіндікте 2 ярдтық шығынға тоқтатып қойды. Бронкос шабуылшысы Террелл Дэвис 4 рет 28 ярдқа шабуылдады, ал Род Смит 18 ярдтық пас қабылдады, нәтижесінде Бронкос 11 ойын ішінде 63 ярдтық қашықтықты жүріп өтіп, Джейсон Эламның 26 ярдтық соққысымен есепті 10–3-ке көтерді. Содан кейін "Фалконс" келесі шабуылында Денвердің 8 ярдтық сызығына жетті, бірақ Андерсеннің 26 ярдтық соққысы оң жаққа қате кеткендіктен ұпай жинауға қол жеткізе алмады. Бронкос допты қайтарып алғаннан кейін, Смит "Фалконс" қорғаушысы Юджин Робинсоннан озып, Элвейден пас қабылдап, 80 ярдтық тачдаунға ұшып, Денверге 17–3 есебімен басымдық берді (Super Bowl тарихында 80 ярдтан астам тачдаун пас берген төртінші жағдай). Теледидар көрермендері осы эпизодтың көп бөлігін көре алмады, себебі Fox сол сәтте "Матрица" фильмінің жарнамасын көрсетіп жатқан еді. Двайттың 42 ярдтық соққысының арқасында допты 49 ярдтық сызыққа жеткізген "Фалконс", Денвердің 11 ярдтық сызығына дейін шабуылдап, Андерсеннің 28 ярдтық соққысымен гол соғып, есепті 17–6-ға дейін қысқартты.

Үшінші тоқсан

Бронкос екінші жартыны 74 ярдты жүріп, Атлантаның 20 ярдтық сызығына жетті, бірақ Эламның 38 ярдтық далалық гол әрекеті оң жаққа қарай қалып, ешқандай ұпай жинамады. Чандлер келесі екі ойында 29 ярдтық пасты қабылдағыш Тони Мартинге жеткізіп, содан кейін 12 ярдтық шашыраумен допты Денвердің 41 ярдтық сызығына жеткізді. Бірақ, желі қорғаушысы Джон Мобли бірден Чандлерді 6 ярдтық шығынмен тоқтатып, бұрыш қорғаушысы Дарриус Джонсон Чандлердің келесі пасын ұстап алып, 28 ярдқа кері, Фолконстың 42 ярдтық сызығына қайтарды. Денвер 29 ярдтық сызыққа дейін жетті, бірақ Элам тағы бір далалық голдан мүлтіді, бұл жолы 47 ярдтан. Сәттілік болмағаннан кейін, Фолконс Андерсонның 13 ярдтық жүгіруімен, қанатты шабуылшы Теренс Матистің 13 ярдтық қабылдауымен және Андерсонның 15 ярдтық жүгіруімен Денвердің 21 ярдтық сызығына жетті, бұл оларға еселігін бір тачдаунға дейін азайтуға мүмкіндік берді. Алайда, Бронкостың қорғаушысы Дариен Гордон Чандлерден пас ұстап, 58 ярдқа Атлантаның 24 ярдтық сызығына қайтарды. Екі ойыннан соң, 3-ші және 6-шы мүмкіндікте Эльвейдің Эд МакКэффриге 15 ярдтық пасы Денверге 5 ярдтық сызықтан гол соғуға мүмкіндік берді.

Төртінші тоқсан

Гриффит екі рет қатарынан жүгіріп, екі рет бір ярдтық қашықтықты басып өтіп, Денвердің көшбасшылығын 24-6 есебімен арттырды. «Фэлконс» командасы «Бронкос» командасының 26 ярдтық сызығына жетті, бірақ Гордон тағы бір паспен қарсы тұрып, допты 50 ярдқа қайтарып, «Атланта» командасының 48 ярдтық сызығына жеткізді. Келесі ойында Элвей қысқа паспен жүгіріп келе жатқан Террелл Дэвиске допты жіберіп, ол 39 ярдтық қашықтықты жүріп өтті. Екі ойыннан кейін Элвей 3 ярдтық қашықтықты жүгіріп өтіп, тачдаун соқты, осылайша «Бронкос» командасының есебі 31-6 болды. Эльвей, бұрынғы Супер Боул XXI, XXIV және XXXII ойындарында да тачдаун соққан болатын, Төрман Томаспен қатар төрт түрлі Супер Боулда тачдаун соққан екінші ойыншы атанды. Дуайт «Атланта» командасының есебін 31-13 есебіне жеткізу үшін 94 ярдқа жүгіріп, тачдаун соқты, бірақ «Бронкос» командасы келесі соққыны қабылдап алды. Үш ойыннан кейін Элвейден МакКэффриге жіберілген 25 ярдтық пас Эламның 37 ярдтық алаңға соққысын жасауға мүмкіндік берді, төртінші ширек ойынның соңына 7 минуттан астам уақыт қалғанда. «Фэлконс» командасы үшінші рет қатарынан Денвердің 30 ярдтық сызығына жетті, Чандлер 67 ярдқа 14 пасқа 8 рет аяқтады және 6 ярдқа жүгірді, содан кейін Чандлерден Матиске жіберілген 3 ярдтық пас тачдаунға айналды. Матистің тачдауны есепті 34-19 көрсетті (Чандлердің екі ұпайлық әрекетке жасаған пасы толыққан жоқ), бірақ ойынның соңына 2 минут 4 секунд қалғанда бұл орын алды. «Атланта» командасы соққыны қайтара алмады, бірақ Денвердің төртінші қадамға баруға тырысқаннан кейін өздерінің 30 ярдтық сызығында 1 минут 34 секунд қалғанда допты қайта алды. Алайда Андерсон «Бронкос» командасының 33 ярдтық сызығында допты жоғалтып алды, ал «Бронкос» командасының қорғаныс шебіндегі Тирон Бракстон допты қайтарып алып, «Денвер» командасына уақытты аяқтауға және ойынды жеңуге мүмкіндік берді. «Бронкос» командасы 17 ұпай, ал «Фэлконс» командасы 13 ұпай жинап, Супер Боулдың рекордтық 30 ұпайлық көрсеткішін жасады. «Фэлконс» командасының шабуылдық көрсеткіші барлығы 337 ярдқа жетті, бірде-бір рет ескерту алмады және Денвердің 30 ярдтық сызығына жеті рет кірді. Дегенмен, «Атланта» командасы тек 13 ұпай жинап, төрт допты жоғалтты. Ал «Бронкос» командасы барлығы 457 ярдқа жетіп, 34 ұпай жинады. «Бронкос» командасынан Дэвис 102 ярдқа жүгіріп, 50 ярдқа 2 пас ұстады. Дэвистің Супер Боулдағы 102 ярдтық жүгірісі оған жеті қатарынан өткен плей-офф ойындарында 100 ярдтан астам жүгіруге мүмкіндік берді (сондай-ақ ол Супер Боулдың екі ойынында қатарынан 100 ярдқа жүгірген үшінші ойыншы болды, басқалары Ларри Цонка Супер Боул VII және VIII, және Эмит Смит Супер Боул XXVII және XXVIII). Дэвис NFL-дің ең құнды ойыншысы атанғаннан кейін және лигадағы жылдамдық бойынша бірінші орынға шыққаннан кейін Супер Боулдың жеңімпаз командасының құрамында болған екінші ойыншы атанды. Эмит Смит бірінші болды, сонымен қатар сол жылы Супер Боул XXVIII-дің ең құнды ойыншысы атанды. Маркус Аллен - мансабында осы үш құрметті де жеңіп алған жалғыз ойыншы. Аллен 1985 жылы NFL MVP сыйлығын жеңіп алды және 1983 жылғы маусымның соңында Супер Боул XVIII MVP атағын алды. Смит 152 ярдқа 5 пас ұстап, бір тачдаун соқты, орташа есеппен 30,4 ярдқа жете алды. Гордон 2 допты ұстап алып, Супер Боулдың рекордтық көрсеткіші бойынша 108 ярдқа қайтарды. «Фэлконс» командасынан Джамал Андерсон 96 ярдқа жүгіріп, 3 паспен 16 ярдқа ұшты. Дуайт 5 соққыны 210 ярдқа қайтарды, бұл Супер Боул тарихындағы екінші ең көп көрсеткіш және Супер Боул карьерасының қайтарым орташа көрсеткіші (42,0) болды. Матис «Атланта» командасының көшбасшысы болды, ол 7 допты ұстап, 85 ярдқа жетті. Чандлер ойынды 35 реттен 19-ын 219 ярдқа және тачдаунға аяқтады, бірақ 3 рет допты жоғалтты. Дэн Ривз төрт Супер Боулдан жеңілген төртінші бас бапкер болды, ол Бад Грант, Дон Шула және Марв Левиге қосылды. Ривз «Бронкос» командасының жаттықтырушысы болған кезде XXI, XXII және XXIV Супер Боулда жеңіліске ұшырады. Бұрын айтылғандай, бұл Джон Элвейдің ойыншы ретінде соңғы ойыны болды, сонымен қатар бұл «Бронкос» командасының қауіпсіз ойыншысы Стив Атуотер үшін де соңғы ойын болды, ол маусымнан кейін «Джетс» командасына сатылды.

Griffith took the ball to the end zone from there with two consecutive running plays, the second a 1 yard run to increase Denver's lead to 24–6. The Falcons reached the Broncos 26 yard line on their ensuing drive, but Gordon intercepted another pass and returned this one 50 yards to the Atlanta 48 yard line. On the next play, Elway completed a short pass to running back Terrell Davis, who turned it into a 39 yard gain. Two plays later, Elway finished the drive with a 3 yard touchdown run, giving the Broncos a 31–6 lead. Elway, who previously ran for scores before in Super Bowls XXI, XXIV, and XXXII, became the second player after Thurman Thomas to score a touchdown in four different Super Bowls. Dwight returned the ensuing kickoff 94 yards for a touchdown to cut Atlanta's deficit to 31–13, but the Broncos recovered the ensuing onside kick attempt. Three plays later, a 25 yard completion from Elway to McCaffrey set up Elam's 37 yard field goal with just over 7 minutes left in the 4th quarter. The Falcons' offense advanced inside the Denver 30 yard line for the third consecutive time, with Chandler completing 8 of 14 passes for 67 yards and rushing for 6 yards, and finally scored this time on a 3 yard touchdown pass from Chandler to Mathis. Mathis' touchdown made the score 34–19 (Chandler's pass on the two point conversion attempt was incomplete), but by then there was only 2:04 left in the game. Atlanta failed to recover the onside kick but got the ball back on their own 30 yard line with 1:34 left after Denver failed to go for it on 4th down. However, Anderson fumbled at the Broncos 33 yard line, and Broncos defensive back Tyrone Braxton recovered the ball, allowing Denver to run out the clock and win the game. The Broncos' 17 and the Falcons' 13 combined for a Super Bowl record 30 aggregate fourth quarter points. The Falcons' offense gained a total of 337 yards, were not penalized once, and drove inside Denver's 30 yard line seven times. Nevertheless, Atlanta's offense scored only 13 points and committed four turnovers. Meanwhile, the Broncos gained a total of 457 yards and scored 34 points. For the Broncos, Davis rushed for 102 yards and caught 2 passes for 50 yards. Davis's 102 rushing yards in the Super Bowl gave him over 100 rushing yards for the seventh consecutive postseason game (and he was the third player to run for 100 yards in back to back Super Bowls, the others being Larry Csonka in Super Bowls VII and VIII, and Emmitt Smith in Super Bowls XXVII and XXVIII). Davis became just the second player to be on a Super Bowl winning team after being named the NFL Most Valuable Player and leading the league in rushing. Emmitt Smith was the first one, but also was named Super Bowl MVP for Super Bowl XXVIII during that year. Marcus Allen is the only other player to win all three of these honors during his career. Allen won the 1985 NFL MVP Award and rushing title while being named Super Bowl XVIII MVP at the conclusion of the 1983 season. Smith caught 5 passes for 152 yards and a touchdown, an average of 30.4 yards per catch. Gordon recorded 2 interceptions and returned them for a Super Bowl record 108 yards. For the Falcons, Jamal Anderson rushed for 96 yards and caught 3 passes for 16 yards. Dwight returned 5 kickoffs for 210 yards, the second most in Super Bowl history, and the highest Super Bowl career yards per return average (42.0). Mathis led Atlanta with 7 receptions for 85 yards. Chandler finished the game with 19 out of 35 completions for 219 yards and a touchdown but was intercepted 3 times. Dan Reeves became the fourth head coach to lose four Super Bowls, joining Bud Grant, Don Shula, and Marv Levy. Reeves lost Super Bowls XXI, XXII, and XXIV while coaching the Broncos. As previously mentioned, this was John Elway's final game as a player, and this was also the final game in a Broncos uniform for safety Steve Atwater who was traded in the offseason to the Jets.

Соңғы статистика

Көздер: NFL.com Суперкубок XXXIII, Суперкубок XXXIII Ойын іздеуші Ден, Суперкубок XXXIII Ойын іздеуші Атл, USA Today Суперкубок XXXIII Ойын барысы

Статистикалық салыстыру

СтатистикаДенвер БронкосАтланта ФолконсБірінші топтар2221Бірінші топтар жүгіру88Бірінші топтар пастың арқасында1412Бірінші топтар пенальти бойынша01Үшінші топтар тиімділігі6/135/11Төртінші топтар тиімділігі0/11/2Жалпы жүгіру көлемі121131Жүгіру әрекеттері3623Жүгіруге арналған орташа көлем3.45.7Пас – Аяқталулар/әрекеттер18/2919/35Сәке айдаудың жалпы көлемі0–02–13Тасталған доптар саны13Жалпы пас көлемі336206Жалпы көлем457337Пантты қайтарудың жалпы көлемі0–00–0Кик-оффты қайтарудың жалпы көлемі3–447–227Доптарды ұстаудың жалпы көлемі3–1361–1Панттардың орташа көлемі1–35.01–39.0Жоғалған доптар0–01–1Пенальтилердің жалпы көлемі4–610–0Ойын уақыты31:2328:37Допты жоғалту14

Жеке статистика

Бронкос Пастың C/ATTYdsTDINTРейтингіJohn Elway18/293361199.2Бронкос Жүгіру CarYdsTDLGжүгіруге кеткен орташа қашықтықTerrell Davis251020154.08Howard Griffith49242.25Derek Loville28064.00John Elway32130.67Rod Smith11011.00Bubby Brister1–10–1–1.00Бронкос ҚабылдауRecYdsTDLGТаргетіRod Smith51521807Ed McCaffrey5720257Byron Chamberlain3290134Terrell Davis2500393Shannon Sharpe2260144Howard Griffith17071Dwayne Carswell00001Willie Green00001

Фолконс Пастың C/ATTYdsTDINTРейтингіChris Chandler19/352191347.2Фолконс Жүгіру CarYdsTDLGжүгіруге кеткен орташа қашықтықJamal Anderson18960155.33Chris Chandler4300127.50Tim Dwight15055.00Фолконс ҚабылдауRecYdsTDLGТаргетіTerance Mathis7851308Tony Martin5790238Jamal Anderson316094Ronnie Harris2210133O. J. Santiago1130134Brian Kozlowski15051Tim Dwight00005Harold Green00001