Кіріспе

Киммеридж (Киммеридж) – Англияның Дорсет графтығындағы Пурбек аралында орналасқан шағын ауыл және азаматтық приход. Ол Уорхэмнен оңтүстікке қарай 4,5 миль (7 км) және Сванэйджден батысқа қарай 7 миль (11 км) жерде жатыр. 2013 жылы азаматтық приходтың халқы шамамен 90 адамды құрады. Киммеридж – жағалаудағы приход, оның жағалауы Юра жағалауының бөлігі болып табылады, бұл ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Жағалау сонымен қатар ғылыми маңызы бар ерекше қорғалатын аумақ болып табылады, ал бүкіл приход Дорсеттің табиғи сұлулығы жоғары аймағының құрамына кіреді. Киммеридж – Кимерридж сазының типтік орны, бұл геологиялық құрылым приходтың көп бөлігін жабады. Саздың ішінде битумды тақтатастың қабаттары бар, және ауыл тарихында өнеркәсіптік орталық құруға бірнеше рет әрекет жасалған. Киммеридж шығанағының жағалауында 1959 жылдан бері мұнай ұңғымасы жұмыс істеп келеді. Ауылдың аты Кеймеридж кезеңінің атауын берген. Шамамен жартылай дөңгелек Киммеридж шығанағы Киммеридж ауылының оңтүстік-батысында орналасқан. Оны Киммеридж сазынан тұратын төмен жартастар қорғайды, ал жартастардың астында үлкен толқынмен ойылған платформа және тасты жағалау, оның ішінде тас бассейндер мен оларға байланысты экологиялық жүйе бар. Киммеридж шығанағы серфинг пен суға секіру спортына қолайлы аймақ.

Тарих

Темір дәуірінде және Римдік басқыншылық кезінде әшекейлер мен басқа да заттар Киммеридж еншісінің көп бөлігін жабатын Киммеридж балшығының қабаттарында кездесетін қара битумдық тақтадан жасалды. Білекке тағатын әшекейлер тақтадан токарь станогы арқылы өңделді, нәтижесінде қатты қара дискілер қалдық ретінде пайда болды; олар бірнеше жерде табылған, ал 18 ғасырдың антикварлары оларды монеталар деп ойлап, «көмір ақшасы» деп атады. Римдіктер де осы тақтаны теңіз суын қайнатып тұз алу үшін отын ретінде пайдаланды. Клавэлл порт үшін салған пирс уақыт өте тозығып, 1745 жылы дауылдан қирады. Клавэлл Киммеридж ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай шамалы бір миль жерде Смедмор үйін салдырды; оны өзінің «жаңа шағын үйі» деп атап, 1632 жылы құрылысы аяқталған соң оған көшіп кірді. Бұрын Клавэлл көршілес Черч Ноул ауылының жанындағы Барнстон Манорында тұрған. 1959 жылы Киммеридж шығанағына көрінетін Голтер-Гаптың батысындағы жартастың үстінде мұнай ұңғымасы орнатылды. Ол бірнеше жүз метр тереңдіктен шикі мұнайды көтеретін «басқаратын мұнай сорғысынан» тұрады, алғашқы жылдары аптасына 100 000 галлоннан астам мұнай сорды, 1961 мен 1974 жылдар аралығында барлығы 200 000 тонна өндірді. Сайлау мақсатында округте 24 сайлау округі бар; Киммеридж Крич-Барроу округіне кіреді. Жергілікті басқаруда Киммериджді жоғары деңгейде Дорсет кеңесі, ал төменгі деңгейде Киммеридж приходтық жиналысы басқарады. 2019 жылы Англиядағы жергілікті басқарудың құрылымдық өзгерістерінен кейін Киммеридж Оңтүстік-Шығыс Пурбек округінің бір бөлігі болып табылады, ол Дорсет кеңесіне 1 өкіл сайлайды. Аудандық кеңес сайлауында Киммеридж Пурбек Хиллз сайлау бөлімінің құрамында болды, ол Дорсет округтік кеңесіне кеңесшілер сайлайтын 42 бөлімнің бірі.

География

Киммеридж ауылы шағын өзеннің жанында, шамамен оңтүстік-батысқа қарайтын еңісте, ағылшын арнасының жағалауынан 1 мильден (2 км) артық емес қашықтықта, солтүстік-шығысқа қарай еңіс тіктеп тұрған төбелер мен орталыққа қарай қисық жолмен орналасқан. Тікелей өлшенгенде, ол Сванадж қаласынан батысқа қарай 7 миль (11 км), Уорхэмнен оңтүстікке қарай 4.5 миль (7 км) және Уэймуттан шығысқа қарай 15 миль (24 км) қашықтықта жатыр. Киммеридж азаматтық округі Киммеридж ауылының оңтүстігінде және шығысындағы жерді қамтиды; оның шекаралары ауылдық өзенмен, солтүстік-батыстағы Жоғары және Төменгі Стоунхипс тоғайларымен, солтүстік-шығыстағы Смедмор төбесі мен Свайр Хед шыңымен, оңтүстік-шығыста Суолланд шаруашылығының сыртындағы егістік алқаптарымен және оңтүстік-батыста Роп-Лейк-Хед пен Гоултер-Гэп арасындағы жағалаумен белгіленген. Іргелес округтер – оңтүстік-шығыста Корф қамалы, шығыста Черч Ноул және солтүстікте Стипл; осы округтің соңғысы Киммеридж шығанағының батыс жартысын және Киммеридж ауылына өте жақын жерді қамтиды. Киммеридж жағалауы Оңтүстік Дорсет жағалауының ғылыми тұрғыдан ерекше қызығушылық тудыратын аймағының бір бөлігі болып табылады. Киммеридж округінің барлық аумағы Дорсеттің табиғи сұлулығы ерекше аймағына кіреді, бұл ландшафттың көрнектілігі мен сұлулығына қатысты ең жоғары деңгейдегі қорғауды білдіретін ұлттық мәртебе. Киммеридж ауылындағы барлық ғимараттар Киммеридж қорғалатын аймағының шегінде орналасқан, ол 1975 жылы жергілікті жоспарлау органы ауылдың тарихи және сәулеттік маңызын ескере отырып құрылған. Киммеридж шығанағының жағалауы мен су асты мекенінің бір бөлігі Пурбек теңіз жануарлар қорығы деп белгіленген, бұл Ұлыбританиядағы ең көне ерікті теңіз табиғат қорығы; ол жануарлар дүниесін заңды түрде қорғамаса да, Киммеридж шығанағының жанында келушілерге арналған орталық бар.

Геология

Киммеридж азаматтық округінің геологиясы Жоғарғы Юра кезеңінде қалыптасқан тау жыныстарынан тұрады, көптеген жерлерде үстінен төртіншілік кен орындарымен жабылған. Негізгі тау жынысы Киммеридж сазы, бірақ Смедмор төбесінің жоғарғы бөлігі мен Свайр басқа дейінгі бөлігі Портленд тасынан тұрады. Бұл екі тау жынысының арасында, төбенің етегінен шығып тұратын, Портленд құмының жұқа қабаты бар. Портленд тасынан құлаған жер сілкінісі таулардың оңтүстік-батысқа қараған тік беткейлерінің көп бөлігін жабады. Киммеридж сазының ішінде битумды шифер мен доломит қабаттары бар, олар Киммеридж шығанағында жабын су кезінде көрінетін жалпақ жартастарды құрайды. Киммеридж өз атын Киммеридж кезеңіне берген, ол Юра периодының осы бөлігінде қалыптасқан, оның себебі – жартастардың сапасы және олардан табылған қазба жәндіктер. Киммеридж сонымен қатар Юра дәуіріндегі Киммеридж сазы формациясының типтік орны болып табылады, ол Оңтүстік Англияда кең таралған және Уэссекс және Солтүстік теңіз бассейндерінде табылған көмірсутектердің бастапқы тау жыныстарының бірі болып есептеледі. Киммеридж мұнай кен орны Киммеридж шығанағының солтүстік-батысында орналасқан. Ауылдың батысындағы жартаста Perenco компаниясына тиесілі "бас қимылдайтын" мұнай сорғысы орналасқан, ол 1950 жылдардың соңынан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді, бұл Ұлыбританиядағы ең көне жұмыс істеп тұрған мұнай сорғысы. Қазіргі уақытта бұл құдық шамамен 351 метр тереңдікте орналасқан Орта Юра қабаттарынан мұнай шығарады. Бұл құдық осы уақытқа дейін жұмыс істеуіне себеп – байланысқан қорлар желісіне қосылуы, бірақ өнімділік жыл сайын азайып барады. Мұнай танкермен Wytch Farm-дағы Perenco алаңына тасымалданады, ал содан кейін Southampton Water-дегі негізгі мұнай өңдеу зауытына құбыр арқылы жіберіледі. 2001 жылғы халық санауы бойынша Киммеридж округінде 55 тұрғын үй және 110 адам тұрды. 2011 жылғы халық санауының нәтижелері Киммеридж округінің көршілес Стипл және Тайнехам округтерімен біріктіріліп жарияланды; бұл біріктірілген ауданда 101 тұрғын үй және 87 шаңырау болды, оларда 206 адам тұрды.

Белгілі ғимараттар

Киммеридж еншісінде тарихи немесе сәулеттік маңызы барлығы үшін Англия тарихи қоры тізімдеген жиырма бес нысан бар. Ешқайсысы I санатқа жатпаса да, Смедмор үйі II* санатында. Киммеридж шығанағының шығысына қарай, Хен Клифтің үстінде орналасқан Клавэлл мұнарасы – П.Д. Джеймстің "Қара мұнара" романына шабыт берген ескерткіш. Бұрын мұнараның құлап кету қаупі болғандықтан, жақында оны бөлшектеп, жартастан 35 метр артқа жылжытып қайта құрастырды. Мұнара демалыс үшін жалға беріледі. Ауылдық шіркеу көбінесе 1872 жылы қайта салынған, бірақ оның тамыры 12 ғасырға дейін жетеді; оңтүстік есігі мен кеме қабырғасының батыс бөлігі әлі де түпнұсқа күйінде сақталған. Оңтүстік кіреберісі 13 ғасырдың басында, ал қоңырау мұнарасы 15 ғасырда салынған.

Серфинг

Киммеридж шығанағы – Атлантика мұхитының толқындарына толыққанды ұшырамауы себепті сирек толқындататын серфинг аймағы, бірақ қолайлы жағдайда судың үлкен қабырғаларын тудырады. Шығысқа қарайғы жартастың астында 'The Ledges' орналасқан, онда баяу сол және оң жақты толқындар пайда болады; оң жақты толқындар шығанаққа қарай немесе одан да ұзақ спиральмен жүзе алады. Батысында Қорғаныс министрлігінің оқ ату полигонындағы 'Broad Bench' орналасқан, ол полигон халыққа ашық болған кезде ғана қолжетімді.