Кіріспе
Канадалық-американдық философ (1933 жылы туған)
Леонард Сильван Пейкофф (/p//iː//k//ɒ//f/; 1933 жылғы 15 қазанда туған) – канадалық-американдық философ. Ол объективизмнің жақтаушысы және Айн Рэндтың жақын серігі болды, ол оны өсиетінің мұрагері етіп тағайындады. Бұрынғы философия профессоры және жалпыұлттық радио бағдарламасының жүргізушісі. 1985 жылы Айн Рэнд институтын (ARI) құрған және философия саласында бірнеше кітаптың авторы.
Ерте өмір және мансап
Леонард Пейкофф 1933 жылғы 15 қазанда Канаданың Манитоба провинциясының Виннипег қаласында хирург Сэмюэл Пейкофф пен оның әйелі, музыкалық топ жетекшісі Бесси отбасында дүниеге келген. 1950-1953 жылдары Манитоба университетінде медициналық мамандық бойынша оқыған. Алайда, Рэндпен болған алғашқы әңгімелерінен кейін, ол философияны оқу үшін Нью-Йорк университетіне ауысты, онда 1954, 1957 және 1964 жылдары сәйкесінше философия бакалавры, магистрі және докторы ғылымының дәрежесін алды. Оның докторлық диссертациясының ғылыми жетекшісі белгілі американдық прагматист философ Сидни Хук болды, ал диссертациясы қарама-қайшылық заңының метафизикалық мәртебесіне арналған. Ол көп жыл бойы түрлі колледждерде философия пәнінен сабақ берді. 1958 жылы Брэнден Натаниел Брэнден лекцияларын ұйымдастырды, кейіннен ол Натаниел Брэнден институты (NBI) деп аталды, ол АҚШ бойынша лекциялар мен білім беру семинарлары арқылы объективизмді насихаттады. Пейкофф NBI-дың алғашқы лекторларының бірі болды және философия тарихы бойынша курс оқыды. 1960 жылдардың басында NBI-ның бірнеше қалада өкілдері болды, олар жергілікті тыңдаушыларға жазылған лекцияларды қайта ойнады. 1960 жылдары Пейкофф пен Аллан Готтельфпен болған әңгімелер Рэндті ұғым қалыптастыру туралы кеңейтілген монографияны, яғни «Объективистік эпистемологияға кіріспе» атты еңбекті аяқтауға ынталандырды. Рэнд 1979 жылы кітап түрінде жарияланғанда Пейкоффтың «талдау-синтез дихотомиясы» туралы мақаласын қосты. Пейкофф сонымен қатар Рэндтің 1969-1971 жылдардағы монография бойынша семинарларында және Рэндтің пәтерінде өткен келесі, кішкентай философиялық семинарларда белсенді қатысушы болды. Кейін Пейкофф осы семинарлардың транскрипттерін Гарри Бинсвангермен бірлесіп редакциялаған «Объективистік эпистемологияға кіріспе» кітабының кеңейтілген басылымын жасау үшін пайдаланды. Пейкоффтың алғашқы кітабы «Қауіпті параллельдер» есімді еңбек, Үшінші рейх пен Холокосттың өрлеуіне объективті түсінік берді және Америка тоталитаризмге қарай бет бұруда екенін ескертті, себебі Веймар Республикасы мен қазіргі АҚШ арасындағы философиялық және мәдени параллельдер өте кең таралған. Рэнд кіріспе сөзінде бұл өзінен басқа объективист философтың алғашқы кітабы екенін айтты.
Рэнд қайтыс болғаннан кейін
Рэнд Пейкоффты мұрагері деп атады. Рэндтің өсиетін орындаушы ретінде Пейкофф оның барлық шығармаларының авторлық құқықтарын басқарады, бірақ «Гимн» (Anthem) туындысы қоғамдық доменге өтті. Ол Рэндтің жарық көрмеген бірнеше томдық еңбектерін – хаттарын, философиялық күнделіктерін және өмірінде жарияланбаған көркем әдебиетін редакциялау мен шығаруды қадағалады; сондай-ақ оның көркем туындыларының қазіргі барлық басылымдарына алғы сөздер жазды. Бірнеше жыл бойы ол Рэндтің Бостон қаласындағы Форд Холл форумында жыл сайын дәріс оқу дәстүрін жалғастырды, ал басқа дәрістері Вест-Пойнттағы курсанттар алдындағы сөйлеуі мен грек аралдарындағы саяхаты кезінде өткізілді. 1985 жылы Пейкофф Айн Рэнд институтын құрды. Пейкофф 1976 жылғы Рэндтің идеяларына арналған лекциялық курсын «Объективизм: Айн Рэнд философиясы» деген кітап түрінде қайта жазды, ол 1991 жылы жарық көрді және Объективизмнің толыққанды тұжырымдамасы болды. 1990 жылдардың ортасында Пейкофф Гарри Бинсвангер мен Питер Шварцпен бірге Айн Рэнд институтының Объективистік аспирантура орталығында (2000 жылы Объективистік академиялық орталық деп қайта аталды) курстар оқыды. 1995 жылдан 1999 жылға дейін Пейкофф философия мен мәдениетке арналған ұлттық радио бағдарламасын жүргізді. 2006 жылдың ақпанынан 2007 жылдың маусымына дейін ол электрондық пошта арқылы жіберілген сұрақтар мен жауаптарды онлайн жариялады. Бұл 2007 жылдың 22 қазанында дебют жасаған және 2016 жылдың 31 қазанына дейін жалғасқан подкастпен алмастырылды. Пейкоффтың лекциялары мен кітаптары Айн Рэнд институтымен байланысты жазушылар – Аллан Готтельф, Гарри Бинсвангер, Эндрю Бернштейн және Тара Смит, сондай-ақ Дэвид Келлидің «Сенс дәлелі», Джордж Х. Смиттың «Атеизм: Құдайға қарсы дәлел» және Луис Торрес пен Мишель Мардер Кахмидің «Өнер дегеніміз не: Айн Рэндтің эстетикалық теориясы» сияқты еңбектерде кеңінен қолданылды, тіпті осы авторлардың басқа да пікірлердің айырмашылықтарына қарамастан. Пейкоффтың 1983 жылғы «Объективизмді түсіну» лекциялық курсы Айн Рэнд хаттарының редакторы Майкл Берлинердің сол атпен кітапқа өңделді. Ал физика және философиядағы индукция, сондай-ақ «Индукция арқылы объективизм» лекциялық курстарында алғаш рет ұсынылған Пейкоффтың логикалық индукция теориясы Дэвид Харриманның «Логикалық секіру: физикадағы индукция» кітабында одан әрі дамытылды. 2012 жылы жарық көрген «ДИМ гипотезасы» кітабында Пейкофф танымдық интеграцияның үш тәсілін – дезинтеграция, интеграция және бұрмалауды анықтайды және бұл гипотезаны физика, философия, білім беру, саясат және басқа да салаларға қолданады. Оның мақалалары «Барронс» және «Жаңа схоластика» сияқты әртүрлі басылымдарда жарияланды, ал теледидардағы қатысулары Билл Махердің «Саяси тұрғыдан дұрыс емес» және Билл О’Райлидің «О’Райли факторынан» C-SPAN панельдік талқылауларына дейін жетті. Ол сондай-ақ Майкл Пакстонның «Айн Рэнд: өмір сезімі» атты академиялық сыйлыққа ие болған деректі фильмінде де көрінеді.
Дэвид Келлимен бөлініп кетті
Пейкофф объективизмді тек Рэндтің өзі қалыптастырған философиялық принциптерден тұратын "жабық жүйе" ретінде қарастырады және осы принциптердің кез келгенімен келіспеуді объективизмнен тайып кету деп санайды. Айн Рэнд институты Пейкоффтың объективизмге қатысты көзқарасын қолдайды. "Жабық" және "ашық" мәселесі сол кезде Пейкофф пен АРИ-мен байланысты болған философ Дэвид Келли өзінің "Санкция мәселесі" атты мақаласын жариялағанда, басқа топтармен жұмыс істеуде көбірек ашық пікірге ие болу қажеттігін айтып, ең алдымен көтерілді. Келли объективизмді Рэндтің өзінің жазбалары мен сенімдерінен асып, дами алатын "ашық жүйе" деп есептейді. Пейкофф Келлиге қарсылықтарын "Факт және құндылық" деген мақаласында білдірді, Келлидің ұстанымы Рандтың таным мен бағалау, фактілер мен моральдық құндылықтар арасындағы байланыс туралы түсінігіне қайшы келеді деп дәлелдеді. Пейкофф Келлинің нағыз объективист емес деген қорытындыға келді және Келлимен келісетін әркімді объективистік қозғалыстан кетуге шақырды. Соңында Келли 1990 жылы Объективистік зерттеулер институтын құрып, жауап берді, кейіннен оның атауы Объективистік орталыққа, ал соңында Атлас қоғамына өзгертілді.
Конгресс кітапханасы даусы
Пейкоф Рэндтің көптеген қолжазбаларын мұра етті. Өмірінде Рэнд өзінің қолжазбаларын Конгресс кітапханасына мұра етіп қалдыратынын айтқан болатын. Бірақ кейін ол шешімінен қайтып, мұра Рэндтің өсиетіне енбеді. Дегенмен, ол қайтыс болғаннан кейін Конгресс кітапханасы қолжазбаларды сұрады. 1991 жылдың шілдесінде Пейкофф Рэндтің романдарының қолжазбаларын, «Шығанақтың» бірінші және соңғы беттерін қоспағанда, көмекшісі арқылы жеткізді, ол оларды рамаға орнатып қойған еді. Олардың орнына, қолжазбалар «толық» болу үшін, ол сол беттердің фотокөшірмесін жасады. 1998 жылдың 16 тамызында «Лос-Анджелес Таймс» газеті Пейкофф туралы мақала жариялады, онда ол Конгресс кітапханасынан беттерді «ұрлағаны» туралы әзіл айтқан. Кітапхана бұл беттерді АҚШ мемлекеттік мүлігі деп сап, оларды дереу тапсыруды талап етті. 2000 жылдың қазан айында АҚШ Әділет министрлігі Пейкофф беттерді қайтармаса, миллион доллардан астам залап төлеуге шақырды. Заңгермен кеңескеннен кейін Пейкофф беттерді Конгресс кітапханасының өкіліне тапсырды.
Эпистемология
Физик Дэвид Харриманмен бірге жазған "Логикалық секіру: физикадағы индукция" атты кітабында Пейкофф индукция мәселесінің жоқ екенін айтады, себебі философияның өзі индуктивті ғылым болып табылады. Сондықтан, индукцияның дұрыстығын жоққа шығаруға тырысу, индукцияның дұрыстығын жасырау арқылы өзіне-өзі қайшы келеді. Пейкофф пен Харриман сондай-ақ, индукция арқылы расталған ғылыми тұжырымдар, жаңа деректер оларды өзгертуді немесе толықтыру қажет еткенше, шындық деп есептелуі керек екенін айтады, өйткені индукциядан алынған ғылыми білім жағдайдана (контексттік) болады. Яғни, нақты дәлелдерге сүйене отырып ғылым туралы индуктивті ғылыми тұжырымдар жасаған адамдар, олардың тұжырымдары ешқандай өзгеріске ұшырамайды деп мәлімдей алмайды, бірақ қолда бар дәлелдерге сүйене отырып, сенуге болатын жалғыз ақылға қонымды тұжырымдар осылар екенін айта алады. Олар индукцияның бірдей процесі кез келген ақылға қонымды сала үшін (математикадан басқа) қажетті екенін және осының нәтижесінде, мұндай кез келген саладағы шындық физикадағыдай объективтілікке ие екенін тұжырымдайды.
Саясат
Пейкофф лейс-фейр капитализмін қолдайды, қоғамдағы үкіметтің рөлі адамдарды күш қолдану мен алаяқтықтан қорғауға шектелуі керек деп санайды, бұл түнгі күзетші мемлекетінің қағидаларымен үйлесуі тиіс. Ол салық салуға, мемлекеттік білім беруге, әлеуметтік жәрдемақыға және бизнес регламенттеріне қарсы. Сондай-ақ ол порнографияны, эвтаназияны немесе шешек жасушаларын зерттеуді реттейтін заңдарға да қарсы. Ол аборт құқығын қолдайды, бірақ абортты қорғайтындарды "pro choice" деп атауын сынап, бұл термин мәселенің терең философиялық қырларын елемейтінін айтады. Ол келісімі алынбаған балаға сүндет жасау қылмыс болуы керек және оны жамандық деп санайды. Ол Рэндтің либертариандыққа қарсы тұруын жалғастырады, объективистік саяси философияны "либертариандық" деп сипаттауға және көптеген либертариандық топтармен ынтымақтастыққа қатысты қарсылығын сақтайды. Ол американдық сыртқы саясатты сынап, неоконсервативтік және либертариандық көзқарастарды өзіне-өзі құрбандыққа салу деп есептейді. Ол өзінің сыртқы саясат көзқарасын сипаттау үшін "оқшауланған" немесе "араласушы" терминдерін қолдануға қарсы, АҚШ-тың жалғыз "араласуы" соғыс және "тек және қана өзін қорғау үшін" болуы керек деп мәлімдейді.
Элиан Гонсалес
Пейкофф Елиан Гонзалес Кубаға әкесіне қайтып бармай, Флоридада қалу құқығы үшін күресті, былай деді: "Баланы Куба түрмесінде, оның денсаулығы үшін шіріуге жіберу – қылмыстық екіжүзділік. Оны әкесінің құқықтарын сақтау үшін жіберу – абсурд, себебі Кубада ата-аналық немесе басқа да ешқандай құқық жоқ. "Оған әке керек, қандай жағдай болса да" деген сөз – мағынасыз сөйлем ғана. Оған баласының санасының бұзылып, денесі аштан қиналуын көруге мәжбүр болатын әке керек пе?"
Палестиналықтар мен Израиль
Пейкофф Палестина халқы Израиль мемлекеті құрылғанға дейін тек "көшпелі тайпалардың жерді шарлап жүргенінен" тұрды деп мәлімдейді, ал "арабтардың" бүгінгі күні меншік құқығы туралы түсінігі жоқ; тіпті олардың мұндай құқықтарға деген "алғашқы" қарсылығы араб терроризмінің түп себебі екенін айтады. Ол Израильдің моральдық нұрғақ екенін және арабтарға ешқандай аумақты қайтаруға немесе тіпті олармен келіссөздер жүргізуге болмайды деп санайды.
Иран және ядролық қару
Пейкофф 1951 жылы Ираннан бастап Батыс корпорациялары салған Таяу Шығыс мұнай кен орындарын мемлекеттендіруді халықаралық құқыққа қайшы деп есептейді және мұндай әрекеттерді "тартып алу" деп атайды, сондай-ақ оларды кері қайтару үшін жасырын шаралар қолдауды жақтайды. Ол өзі "терроршы мемлекеттер" деп атағандарды жоюға шақырады және Ирандағы билікті "қанша тез болса, соғұрлым жақсы, және АҚШ-тың ең аз шығынмен, тіпті атыс-шабысқа іліккен көптеген бейкүнә адамдардың қазасына қарамастан" ауыстыруды үнемі қолдайды. Ядролық қару қолдану мүмкіндігін жоққа шығармай, бейкүнә адамдардың өліміне моральдық жауапкершілік АҚШ-та емес, олардың үкіметтерінде екенін айтады.
Президенттің мақұлдауы
1992 жылдың сәуір айында Пейкофф өз партиясынан президенттікке ұсынылған кез келген демократты қолдады, президент Джордж Буштің «нағыз арсыз» рекордын, атап айтқанда салықты көтеруді, жаңадан жұмысқа орналасқандарды қорғауға қолдау көрсетуді, оның сыртқы сауда саясатын, Ресейге көрсетілген шетелдік көмекті, Израильге деген ықтимал жаушылдығын, Персы шығанағы соғысын, абортқа қарсы және әдепсіздікке қарсы көзқарастарын, сондай-ақ «Сайтандық аяттар» даулары кезінде Салман Рушдидің сөз бостандығын қорғамағанын атап өтті. 2004 жылы Пейкофф Джон Керриді (Керриді «өте нашар» кандидат деп есептегеніне қарамастан) Джордж Бушқа қарсы қолдады (оны «апокалиптикалық жаман» деп атады), Буштың дінге құштарлығы және оның, әсіресе Иранды, ислами режимдерді жоюдан бас тартуы, сонымен қатар оның «құрылысы қиын» экономикалық саясаты себеп болды. 2006 жылғы сайлауға дейін Пейкофф тек демократтарға дауыс беруді ұсынды, діншіл оңшылдардың ықпалының күшеюіне жол бермеу үшін. 2008 жылғы АҚШ президенттік сайлауы туралы Пейкофф: «Мен дауыс беру туралы тіпті ойламаймын», – деді, республикашылдарды діншіл оңшылдармен байланыс үшін «толыққанды жоюға» немесе «қатаң жазалауға» тиіс екенін айтты. Бұдан әрі, ол Барак Обаманы «Америкаға қарсы» және «өтірікші» деп сипаттады, оның ислам және пастор Джеремия Райтпен байланыстары бар екенін айтты. Обаманың вице-президенттікке үміткері Джо Байденді «керемет әзілші» деп атады, ал олардың қарсыластары Джон Маккейн мен Сара Пэйлинге сәйкесінше «шаршаған ақымақ» және «әрекетшіл» деген сипаттама берді. 2010 жылғы подкаста Пейкофф қазіргі әлеуметтік мемлекет аясында иммиграцияны шектеуді неге қолдайтынын және бұл Объективизмнің иммиграцияны шектеуді жалпы түрде қабылдамауына қайшы келмейтінін түсіндірді. Тағы бір 2010 жылғы подкаста Пейкофф Нью-Йорктегі «Граунд Зеро» маңында мешіт салуға қарсы екенін түсіндірді, ол меншік құқығының әрқашан жағдайда қарастырылатынын және құрылыстың алдын алу соғыс уақытындағы қажеттілік екенін айтты. Сондай-ақ, ол француздықтардың буркаға тыйым салуын қолдады. 2012 жылдың қыркүйегінде Пейкофф президент Обаманың нигилизм, салық саясаты, экономикалық және энергетикалық саясаты, «Обамакер» және оның жарлықтарын келтіре отырып, президент Митт Ромниді қолдады. Алайда, Пейкофф Ромниді қолдауға аса құлшынбады, оны «ұсыныс жасайтын, бағытсыз» кандидат деп атады, оның «саяси нанымы жоқ» және ол уақытты сатып алу үшін пайдалы болар еді. Осы себепті ол Конгресске республикалық кандидаттарды да қолдады. Кейін ол Обаманың қайта сайлануын «апат» деп атады, «бұл континент тарихындағы ең нашар саяси оқиға» және «азамат соғысынан да жаман» деді.
Of the 2008 United States presidential election, Peikoff said, "I wouldn't dream of voting", saying that the Republicans should be "wiped out" or "severely punished" for their association with the religious right. Furthermore, he characterized Barack Obama as "anti American" and a "lying phoney" with troubling connections to both Islam and Reverend Jeremiah Wright. He labelled Obama's running mate Joe Biden an "enjoyably hilarious windbag", and their Republican opponents John McCain and Sarah Palin as a "tired moron" and an "opportunist", respectively. In a 2010 podcast, Peikoff explained why he supports immigration restrictions in the current context of the welfare state, and why he does not see this as a contradiction to Objectivism's general rejection of immigration restrictions. In another 2010 podcast, Peikoff explained that he does not support the building of a mosque near Ground Zero in New York City, arguing that property rights are always contextual and that preventing the construction is a wartime necessity. Similarly, he supported the French ban on the burqa. In September 2012, Peikoff endorsed Mitt Romney for the Presidency, citing President Obama's alleged nihilism, taxation, economic and energy policies, Obamacare, and his use of executive orders. However, Peikoff was not enthusiastic in his endorsement of Romney, calling him an "appeasing, directionless" candidate with "no political convictions" who would be useful for buying time. For the same reason, he endorsed the Republican Congressional nominees. Afterwards, he called Obama's re election a "catastrophe", "the worst political event ever to occur in the history of this continent" and "worse than the Civil War".
Жеке өмір
Пейкофф үш рет үйленген және үш рет ажырасқан. Екінші әйелі Синтиядан Пейкофтың Кира Пейкофф есімді қызы бар, ол романда жазады. Оның үшінші бұрынғы әйелі – объективист философ Эми Линн Пейкофф.