Джон Ричард Шлезinger: режиссер және актер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

режиссер ағылшын кино және сахна режиссері (1926–2003)

Джон Ричард Шлезингер (/ʃ//l//ɛ//s//ɪ//n//dʒ//ər/ SHLESSinjər; 16 ақпан 1926 – 25 шілде 2003) – ағылшын кино және сахна режиссері және актер. Ол 1960-шы жылдардың басында британдық жаңа толқынның белгілі бір өкілі ретінде көзге түсті, содан кейін Голливудта сәтті мансапқа қадам басты. Ол көбінесе провокациялық тақырыптарды ашық түрде қамтитын фильмдер түсірді, сонымен қатар негізгі кинода жұмыс істейтін ашық гей режиссерлердің санаулы бірі ретінде танылды. Шлезингер мансабын «A Kind of Loving» (1962), «Billy Liar» (1963) және «Far from the Madding Crowd» (1967) британдық драмаларымен бастады. Ол «Ортаңғы каубой» (1969) фильмі үшін «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды және «Дарлинг» (1965) және «Қанды жексенбі» (1971) фильмдері үшін «Оскарға» ұсынылды. «Сарапшылар күні» (1975) және «Марафоншы» (1976) фильмдерімен Голливудта атаққа ие болды. Оның кейінгі фильмдеріне «Мадам Сусацка» (1988) және «Суық жайлылық фермасы» (1995) кіреді. Сонымен қатар ол Корольдік ұлттық театрдың директорының орынбасары қызметін атқарды. Мансабында «Академия» сыйлығы, төрт «BAFTA» сыйлығы және үш «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылған наградаларды алды. 1970 жылы кино саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды, ал 2002 жылы «BAFTA Fellow» болды. Шлезингердің төрт фильмі Британдық кино институтының 100 үздік британдық фильмінің тізіміне енді.

Ерте өмір

Шлезингер Лондонның Хэмпстед қаласында еврей отбасында туып өскен, бес баланың ең үлкені. Оның әкесі, Кембридждегі танымал Эммануэль колледжін бітірген педиатр және дәрігер Бернард Эдвард Шлезингер (1896–1984) Корольдік армияның медициналық корпусында бригадир болып та қызмет еткен. Анасы Виннифред Генриетта – Франкфурттан келген биржалық брокер Германн Регенсбургтың қызы. Ол 14 жасында мектепті тастап, Тринити музыка колледжінде оқыды, содан кейін үш жыл Оксфорд университетінде тілдерді зерттеді. Бернард Шлезингердің әкесі Ричард 1880 жылдары Франкфурттан Англияға көшіп келген. Сент-Эдмунд мектебінен (Хиндхед) және Уппингэм мектебінен (әкесі де оқыған) кейін Шлезингер Екінші дүниежүзілік соғысқа Британ армиясына қатарына қосылды. Патшалық инженерлер құрамында қызмет еткенде ол соғыс майданындағы оқиғаларды фильмге түсірді, сондай-ақ әріптестерін әртүрлі әдемі әрекеттермен көңіл көтеріп отырды. Қызметтен кейін ол қысқаметражды фильмдер түсіруді жалғастырды және Оксфордтың Баллиол колледжінде оқып жүріп, сахналық қойылымдарда ойнады, сонымен қатар Оксфорд университетінің драмалық қоғамының жұмысына белсенді қатысты.

Мансап

Шлезингердің актерлық мансабы 1950 жылдары басталды және ол «Бөлінген жүрек» және «О, Розалинда!» сияқты британдық фильмдерде эпизодтық рөлдерді ойнады, сондай-ақ BBC Sunday Night Theatre, «Робин Гудтың оқиғалары» және The Vise сияқты британдық телехикаяларда жұмыс істеді. Ол 1956 жылы Лондонның Хайд-паркі туралы «Сенбідегі күн» атты қысқаметражды деректі фильммен режиссерлік карьерасын бастады. 1958 жылы Шлезингер BBC Monitor бағдарламасы үшін Бенджамин Бриттен және Альдебург фестивалі туралы деректі фильм жасады, онда балалар операсы «Нойдың су тасқыны» репетициялары да көрсетілді, онда жас Майкл Кроуфорд та қатысты. 1959 жылы Шлезингер «Төрт адал адам» телесериалының 23 эпизодында және «Қауіпті адам» сериалының 30 минуттық төрт эпизодында экстерьер немесе екінші режиссер ретінде жұмыс істеді. Ол 1956 жылы «Скотланд-Ярд» фильмінде «Голланд аспазы» рөлінде ойнады («Өлім және басқа маймыл»). 1960 жылдары ол режиссерлік мансабына толыққанды көшу үшін актерліктен бас тартты. Оның ерте режиссерлік жұмыстарының бірі – Британдық Транспорт Фильмдерінің «Терминал» (1961) деректі фильмі Венеция кинофестивалінде «Алтын арыстан» және Британдық академия сыйлығын жеңіп алды. Оның алғашқы көркем фильмдері – «Сүйкімді махаббат» (1962) және «Билли жалғаншы» (1963) Англияның солтүстігінде түсірілді. «Сүйкімді махаббат» 1962 жылы 12-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде «Алтын аю» сыйлығын жеңіп алды. Оның үшінші толық метражды фильмі «Дарлинг» (1965) Лондондағы қазіргі заманғы өмір салтын өткір сипаттады және «Лондонның жаңа толқыны» туралы алғашқы фильмдердің бірі болды. Шлезингердің келесі фильмі – «Қызыл құмдардан алыс» (1967), Томас Хардидің танымал романының бейімделуі, ағылшыл ортасының әдемі көріністерімен ерекшеленді. Екі фильмде де (және «Билли жалғаншыда») Джули Кристи басты рөлде ойнады. Шлезингердің келесі фильмі «Түндегі каубой» (1969) халықаралық деңгейде мойынға алды. Нью-Йорк қаласының жаман жағында өмір сүретін екі алаяқ туралы бұл фильм Шлезингердің АҚШ-та түсірген алғашқы фильмі болды және ол «Үздік режиссер» және «Үздік фильм» номинацияларында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильм гомосексуалдық қатынастарды ашық түрде көрсеткен алғашқы американдық фильмдердің бірі болып есептеледі және квир киноның маңызды туындысы саналады. 1970 жылдары ол жалғыздық, жеңіліске ұшыраған және қоғамнан тыс қалған адамдар туралы көптеген фильмдер түсірді, мысалы, «Қанды жексенбі» (1971), «Құмдағы жәндіктер» (1975), «Марафоншы» (1976) және «Америкалықтар» (1979). Кейін «Хонки Тонк Фривей» (1981) фильмі кассада сәтсіздікке ұшырады, содан кейін жұртшылықтан аралас пікірлер алған және табысы төмен фильмдер шықты, бірақ «Тұлпар мен қарқұм» (1985) ақша тапты, ал «Тынық мұхиты» (1990) кассалық хитке айналды. Ұлыбританияда ол «Мадам Сусацка» (1988) және «Салқын жайлылық фермасы» (1995) сияқты фильмдермен жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Оның кейінгі жұмыстарына теледидарға қойылған Алан Беннеттің сценарийлеріне негіделген «Шет елдегі ағылшын» (1983) және «Авторлық мәселе» (1991) спектакльдері, сондай-ақ «Күдікті» (1993) және «Ең жақсы нәрсе» (2000) фильмдері кіреді. Шлезингер сахнада Корольдік Шекспир компаниясы үшін «Афинаның Тимоны» (1965) және Лондонның Пикадилли театрында «Мен және Альберт» (1972) мюзиклін қойды. 1973 жылдан бастап ол Корольдік Ұлттық театрының директорының көмекшісі болды, онда Джордж Бернард Шоудың «Жүрек сыны» (1975) қойылымын шығарды. Ол «Hoffmann ертегілері» (1980) және «Рауза кавалері» (1984) сияқты бірнеше операны қойды, екеуі де Ковент-Гарденде өтті. Шлезингер 1992 жылғы жалпы сайлауда Консервативтік партия үшін партиялық саяси ролик жасады, онда премьер-министр Джон Мейджор оңтүстік Лондонның Брикстон ауданына оралды, осылайша Мейджордың қарапайым өсіп-өнген ортасын көрсетті, бұл сол кездегі консервативтік саясаткер үшін ерекше жағдай еді. Шлезингер Ұлыбританиядағы үш негізгі саяси партияға да бірде бір уақытта дауыс бергенін айтты.

Schlesinger's acting career began in the 1950s and consisted of supporting roles in British films such as The Divided Heart and Oh Rosalinda! !, and British television productions such as BBC Sunday Night Theatre, The Adventures of Robin Hood and The Vise. He began his directorial career in 1956 with the short documentary Sunday in the Park about London's Hyde Park. In 1958, Schlesinger created a documentary on Benjamin Britten and the Aldeburgh Festival for the BBC's Monitor TV programme, including rehearsals of the children's opera Noye's Fludde featuring a young Michael Crawford. In 1959, Schlesinger was credited as exterior or second unit director on 23 episodes of the TV series The Four Just Men and four 30 minute episodes of the series Danger Man. He also appeared in Col March of Scotland Yard as "Dutch cook" in "Death and the Other Monkey" 1956. By the 1960s, he had virtually given up acting to concentrate on a directing career, and another of his earlier directorial efforts, the British Transport Films' documentary Terminus (1961), gained a Venice Film Festival Gold Lion and a British Academy Award. His first two fiction films, A Kind of Loving (1962) and Billy Liar (1963) were set in the North of England. A Kind of Loving won the Golden Bear award at the 12th Berlin International Film Festival in 1962. His third feature film, Darling (1965), tartly described the modern way of life in London and was one of the first films about 'swinging London'. Schlesinger's next film was the period drama Far from the Madding Crowd (1967), an adaptation of Thomas Hardy's popular novel accentuated by beautiful English country locations. Both films (and Billy Liar) featured Julie Christie as the female lead. Schlesinger's next film, Midnight Cowboy (1969), was internationally acclaimed. A story of two hustlers living on the fringe in the bad side of New York City, it was Schlesinger's first film shot in the US, and it won Oscars for Best Director and Best Picture. The film was one of the earliest mainstream American films to deal explicitly in a homosexual relationship, and is considered a groundbreaking work of queer cinema. During the 1970s, he made an array of films that were mainly about loners, losers and people outside the mainstream world, such as Sunday Bloody Sunday (1971), The Day of the Locust (1975), Marathon Man (1976) and Yanks (1979). Later, came the major box office and critical failure of Honky Tonk Freeway (1981), followed by films that attracted mixed responses from the public, and low returns, although The Falcon and the Snowman (1985) made money and Pacific Heights (1990) was a box office hit. In Britain, he did better with films like Madame Sousatzka (1988) and Cold Comfort Farm (1995). Other later works include plays for television An Englishman Abroad (1983) and A Question of Attribution (1991), both with scripts by Alan Bennett, The Innocent (1993) and The Next Best Thing (2000). Schlesinger directed on stage Timon of Athens (1965) for the Royal Shakespeare Company and the musical I and Albert (1972) at London's Piccadilly Theatre. From 1973, he was an associate director of the Royal National Theatre, where he produced George Bernard Shaw's Heartbreak House (1975). He directed several operas, including Les contes d'Hoffmann (1980) and Der Rosenkavalier (1984), both at Covent Garden. Schlesinger directed a party political broadcast for the Conservative Party in the general election of 1992, which featured Prime Minister John Major returning to Brixton in south London, thus highlighting Major's humble background, something atypical for a Conservative politician at that time. Schlesinger said he had voted for all three main political parties in the UK at one time or another.

Кейінгі өмір және өлім

1991 жылы Шлезингер қысқа ғана уақытқа актерлікке оралып, Би-Би-Си үшін "Жарғалардың жоғалған тілі" телесериалында гомосексуал кейіпкер "Дерек" рөлін ойнады. Шлезингер "Түн ортасында" фильмі түсірілімі кезінде өзінің гомосексуалдығын жариялаған еді. 1970 жылы туған күніне орай кино өнеріне қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. 2003 жылдың қаңтар айында Палм-Спрингс жұлдыздар аллеясында оған Алтын пальма жұлдызы орнатылды, бұл оның соңғы ресми іс-шарасы болды. 1998 жылы Шлезингерге төрттік жүрек айналма операциясы жасалды, ал 2001 жылғы Жаңа жыл күні инсульт болды, осының салдарынан денсаулығы күрт нашарлады. 2003 жылдың 25 шілдесінде таңертең 77 жасында Палм-Спрингс қаласындағы Desert Regional Medical Center ауруханасында дүние салды. Оның денесі кремацияланды, күлінің көп бөлігі ата-анасының қасына жерленді, ал қалған бөлігі Чайлдерспен бірге жерленуі үшін қалдырылды.