Кіріспе

Босерон – Орталық Францияның жазықтарында пайда болған мал өріп жүретін ит тұқымы. Босерон сонымен қатар Бержер де Босе (Босе аймағынан шыққан қойшы иті) немесе Бас Руж (қызыл дернәсіл) деп те аталады.

Сыртқы келбеті

Бұл тұқымның бойы 61-ден 70 см-ге (24-тен 27,5 дюймға) дейін, ал салмағы 30-дан 45 кг-ға (66-дан 100 фунтқа) дейін жетеді. Босеронның қатты сыртқы түгі және суық ауа райында қалыңдайтын, әсіресе ит сыртта ұйықтаса, жұмсақ ішкі түгі болады. Оның стандартты түсі – қара және қоңыр (соңғысы француз тілінде «rouge ecureuil», яғни «қызыл қоян» деп аталады) немесе, сирек кездесетін, сұр, қара және қоңыр түсті «арлекин». Бұрын көп кездесетін сары, сұр немесе сұр/қара сияқты басқа түстер енді тұқым стандартында тыйым салынған. «Арлекин» түсіндегі түк қара түстің басым болуы керек, ал ақ түс болмауы тиіс. Қара және қоңыр түсті иттерде қоңыр белгілер көздің үстінде екі нүкте ретінде, мұрынның екі жағында, еңселерге дейін таралып, бірақ құлақтың астына жетпейді. Сондай-ақ, мойынға, құйрықтың астына, аяқтар мен кеудеге де таралады. Кеудедегі қоңыр белгілер екі дақ түрінде болуы керек, бірақ кеуделік бөлік те қабылданады. Көптеген елдерде құлақ кесуге рұқсат етілмейді. Босеронның ерекшелігі – қос тырнағының болуы. Көрмеге қатысу үшін Босеронның артқы аяқтарында тырнақтары бар, жақсы дамыған екі қос тырнағы болуы керек; одан кем болса, ит көрмеден шығарылады. Босеронның қос тырнағы сүйекпен байланысқан (көптеген тұқымдардан өзгеше), ал кейбір иттер тіпті оларды жеке-жеке иіп ала алады. Босеронның тұқымдық денсаулық проблемалары жоқ.

Сипаттамалары

Босерон Францияда күзетші ит, шаруа қожалығында көмекші (қой немесе мал бағу) және/немесе спорттық ит (көбінесе қорғануға үйретіледі) ретінде танымал. Бұл сергекті, дені сау және ұзақ өмір сүретін тұқым ақылды, сабырлы, мейірімді және батыл болу үшін селекцияланған. Ересектер әдетте жат адамдарға күдікпен қарап, табиғи күзетшілердің өте жақсы үлгісі. Жақсы жаттықтырылмаса, агрессивті болуы мүмкін. Олар отбасымен бірге өскенде жақсырақ, бірақ күзетшілік қызметін тиімді атқару үшін сыртта да ұйықтай алады (ауа райына төзімді жүнінің арқасында ең суық қыста да керемет жағдайға ие). Олардың қысқа, екі қабатты тегіс жүні бар. Олар оқуға құштар және жоғары деңгейде жаттықтыруға қабілетті. Дегенмен, олардың физикалық және психикалық дамуы басқа ұқсас тұқымдарға (мысалы, неміс және басқа ірі шопандарға) қарағанда баяу: олар шамамен үш жасқа дейін толыққанды жетілмейді, сондықтан жаттықтыруды асықтырудың қажеті жоқ. Ерте жылдары күніне бірнеше бес-он минуттық ойнақы жаттығулар, ұзақ немесе қатаң жаттығулардан гөрі жақсы нәтижелер береді.

Тарих

Бұл тұқым Францияда мал өріп жүрген ит ретінде пайда болған. Ол алғаш рет 1587 жылы еске алынған, ал 1809 жылы "Бержер де Бос" деп аталған. Алғашқы тұқымдық клуб 1911 жылы құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол әскери ит ретінде пайдаланылды. Қазіргі Францияда ол күзетші немесе полиция иті ретінде қолданылады, ал 1989 жылы әлі де танымал қойшы иті болып келді.