Жан Хэ: Цинь дәуіріндегі әскери қолбасшы, Цао Цаоға қызмет еткен, сарбаздарымен бірге сары басқандар көтерілісін басып, үш патшалықта көзге түскен батыр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоңайлы генерал Цао Цао (қайтыс болды 231) – әскери генерал.
General serving warlord Cao Cao (died 231)
the military general
Чжан Хэ (қайтыс болды 231 жылдың шілдесі немесе тамызы), әдеби есімі Цзюньи, Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде жоңайлы генерал Цао Цаоның қол астында қызмет еткен әскери генерал еді. Ол Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетіне, оның алғашқы екі билеушісі Цао Пи және Цао Руидің басшылығымен, өмірінің соңына дейін қызмет етті. Чжан Хэ 180-ші жылдары Цзи провинциясының губернаторы Хан Фудың қол астында мансабын бастады, сол кезде ол Сары бас киімділер көтерілісін басу үшін Хан императорлық күштеріне қосылды. 191 жылы Юань Шао Хан Фудан Цзи провинциясының губернаторы лауазымын тартып алғаннан кейін, ол Юань Шаоның қол астына кірді. 190-шы жылдары Чжан Хэ Юань Шаоның солтүстік қарсыласы Гунсунь Цаньға қарсы шайқастарға қатысты. 200 жылы Чжан Хэ Гуанду шайқасында Юань Шао тарапынан, Хан орталық үкіметін бақылайтын әскери қолбасшы Цао Цаоға қарсы күресті. Алайда, ол сол жылы Гуанду шайқасында Юань Шао жеңілгеннен кейін Цао Цаоға көшті. Содан бері ол Цао Цаоның туы астында бірнеше соғыстарға қатысты, оның ішінде Юань Шаоның мұрагерлері мен одақтастарына қарсы жорықтар (201–207 жылдар), Қытайдың солтүстік-батысына жасалған жорықтар (211–214 жылдар) және Ханчжун аймағындағы шайқастар (215–219 жылдар). 220 жылы Цао Цао қайтыс болғаннан кейін Чжан Хэ Вэй мемлекетіне қызмет етіп, Вэйдің қарсыластары Шу Хан мен Шығыс Вуға қарсы шайқастарға қатысты. Оның ең танымал жеңісі 228 жылы Цзиэтин шайқасында болды, онда ол Шу генералы Ма Суды жеңіп, жаудың су көзіне қол жеткізуін тоқтатты, содан кейін оларға шабуыл жасады. 231 жылы ол Цзи тауындағы шайқаста Шу әскерлері жасаған шабуылда, қарсыластары шегініп бара жатқанда, ойсырап қаза тапты. Үшінші ғасырдағы тарихи мәтін «Сангуочжи» авторы Чэнь Шоу Чжан Хэні өз заманының бес ең батыл генералының бірі деп атады, олар Ю Цзинь, Юэ Цзинь, Чжан Ляо және Сюй Хуанмен бірге есімдері жазылды.
Zhang He (died July or August 231), courtesy name Junyi, was a military general serving under the warlord Cao Cao in the late Eastern Han dynasty of China. He continued serving in the state of Cao Wei under its first two rulers, Cao Pi and Cao Rui, during the Three Kingdoms period until his death. Zhang He began his career under Han Fu, the governor of Ji Province, in the 180s when he joined the Han imperial forces in suppressing the Yellow Turban Rebellion. He became a subordinate of the warlord Yuan Shao in 191 after Yuan Shao seized the governorship of Ji Province from Han Fu. Throughout the 190s, Zhang He fought in the battles against Yuan Shao's northern rival, Gongsun Zan. In 200, Zhang He initially fought on Yuan Shao's side at the Battle of Guandu against Cao Cao, a warlord who controlled the Han central government. However, he defected to Cao Cao after Yuan Shao's defeat at Guandu in the same year. Since then, he had fought in several wars under Cao Cao's banner, including the campaigns against Yuan Shao's heirs and allies (201–207), the expeditions in northwestern China (211–214), and the battles around Hanzhong (215–219). After Cao Cao's death in 220, Zhang He served in Wei and fought in battles against Wei's rival states, Shu Han and Eastern Wu. His best known victory was at the Battle of Jieting in 228, in which he defeated the Shu general Ma Su by cutting off the enemy's access to water supplies and then attacking them. In 231, he was killed in an ambush laid by Shu forces during the Battle of Mount Qi while he was reluctantly pursuing a retreating enemy force. Chen Shou, who wrote the third century historical text Sanguozhi, named Zhang He as one of the Five Elite Generals of his time, alongside Yu Jin, Yue Jin, Zhang Liao and Xu Huang.
Хан Фу мен Юань Шаоның қол астында қызмет ету
Чжан Хэ Хэжян штатының Мао округінде (縣) туған. Шығыс Хан әулетінің соңында, Сары басқандар көтерілісі басталғанда, ол Хан үкіметінің армияға қатысуға еріктілерді шақыруына жауап беріп, көтерілісті басуға көмектесті. Ол майор (司馬) шеніне ие болды және Джи провинциясының инспекторы Хан Фуға (қазіргі Оңтүстік Хэбэй) бағынышты болды. 191 жылы Хан Фу Джи провинциясын Юань Шаоға өткізгеннен кейін, Чжан Хэ Юань Шаоға қызмет етіп, полковник (校尉) шеніне көтерілді. 191 және 199 жылдар аралығында Чжан Хэ Юань Шао мен оның қарсыласы Гонсун Цзань арасындағы соғыста Юань Шао жағынан күресті. 199 жылы Юань Шао Ицзинь шайқасында Гонсун Цзаньды жеңгеннен кейін, Чжан Хэ шайқастағы ерліктері үшін Мемлекетке бейбітшілік әкелетін үй шаруашылығы генералы (寧國中郎將) атағын алды.
Zhang He was from Mao County (鄚縣), Hejian State (河閒國), which is in present day Maozhou, Hebei. Towards the end of the Eastern Han dynasty, when the Yellow Turban Rebellion broke out, he responded to the Han government's call for volunteers to serve in the army and help to suppress the revolt. He was commissioned as a Major (司馬) and placed under the command of Han Fu, the Inspector of Ji Province (present day southern Hebei). In 191, after Han Fu relinquished his control of Ji Province to the warlord Yuan Shao, Zhang He came to serve Yuan Shao and was promoted to the rank of Colonel (校尉). Between 191 and 199, Zhang He fought on Yuan Shao's side in the war between Yuan Shao and his rival Gongsun Zan. In 199, after Yuan Shao had eliminated Gongsun Zan at the Battle of Yijing, Zhang He was further promoted to General of the Household Who Brings Peace to the State (寧國中郎將) for his achievements in battle.
Гуанду шайқасы
200 жылы Юань Шао Цао Цаомен, Хан орталық үкіметін және император Сяньді бақылайтын әскербасшымен Гуанду шайқасын өткізді. Юань Шаоның жорықтың бастапқы кезеңдерінде, мысалы, әлдеқайда үлкен армиясы болғандықтан, Чжан Хэ Цао Цаомен тікелей шайқаспауды, керісінше, жеңіл атқыштар тобын оңтүстікке жіберіп, Цао Цао лагерінің тылына шабуыл жасауды ұсынды. Бірақ Юань Шао Чжан Хэнің кеңесіне құлақ қоймай, жаудың басты күштеріне шабуыл жасады. Жорықтың алғашқы шайқастарында Цао Цаоның әскері бірнеше жеңіске жетті, соның салдарынан Юань Шаоның екі генералы Ян Лян мен Вэнь Чоу қаза тапты, ал Цао Цаоның қорғанысын бұзуға ешқандай үлкен қадам жасалмады.
In the year 200, Yuan Shao fought the Battle of Guandu with Cao Cao, a warlord who controlled the Han central government and the figurehead Emperor Xian. When Yuan Shao having a few advantages like a far larger army in the initial stages of the campaign, Zhang He suggested that he avoid direct confrontation with Cao Cao and instead send a light cavalry force south to attack the rear of Cao Cao's camp. Yuan Shao did not heed Zhang He's suggestion and attacked his foe's main force instead. In the first few battles of the campaign, Cao Cao's forces won several victories in which two of Yuan Shao's generals, Yan Liang and Wen Chou, were killed and no progress was made in overrunning Cao Cao's defenses.
Учаоға шабуыл
Юань Шао өзінің генералы Чуньюй Цюнды армиясының Учаодағы (烏巢; қазіргі Яньцзинь округі, Хэнань) жабдықтау қоймасын күзетуге жіберген еді. Бір түні Цао Цао Юань Шаоның жабдығын жою үшін Учаоға шабуыл жасады. Учаоға шабуыл туралы хабар Юань Шао лагеріне жеткенде, Чжан Хэ Юань Шаоға: "Цао Цаоның әскері жақсы жаттығудан өткен, сондықтан олар Чуньюй Цюнды міндетті түрде жеңеді. Егер Чуньюй Цюн жеңілсе, генерал, сіз үшін бәрі бітіп қалды. Сіз дереу Учаоға күштер жіберуіңіз керек" деді. Юань Шаоның кеңесшісі Гуо Ту Чжан Хэпен келіспеді: "Чжан Хэнің пікірі дұрыс емес. Неге біз Цао Цаоның негізгі лагеріне шабуыл жасамағанбыз? Ол әскерін қорғау үшін міндетті түрде қайта оралады. Осылайша біз Учаоға күштер жібермей-ақ шабуылды тоқтатуға болады". Чжан Хэ: "Цао Цаоның лагері жақсы қорғалған, оны оңай басып алу мүмкін емес. Егер Чуньюй Цюн тұтқынға алынса, біздің бәріміз соғыс тұтқындарына айналамыз". Юань Шао Учаоны нығайту үшін жеңіл атқыштар отрядын жіберді және Цао Цаоның негізгі лагеріне шабуыл жасау үшін қарулы күштерді жіберді. Цао Цао Юань Шаоның Учаодағы жабдығын жоюға жетті, ал оның негізгі лагері Юань Шаоның шабуылдарына сәтті қарсы тұрды. Цао Цао осы шайқаста Юань Шаоға қарсы толыққанды шешуші жеңіске жетті.
Yuan Shao had sent his general Chunyu Qiong to guard his army's supply depot at Wuchao (烏巢; southeast of present day Yanjin County, Henan). One night, Cao Cao led a raid on Wuchao to destroy Yuan Shao's supplies. When news of the attack on Wuchao reached Yuan Shao's camp, Zhang He advised Yuan Shao: "Cao Cao's forces are well trained so they will definitely defeat Chunyu Qiong. If Chunyu Qiong is defeated, all is lost for you, General. You should immediately dispatch forces to reinforce Wuchao." Yuan Shao's adviser Guo Tu disagreed with Zhang He: "Zhang He's idea isn't right. Why don't we attack Cao Cao's main camp instead? He will definitely head back to defend his camp. In this way, we can stop the attack on Wuchao without having to send reinforcements there." Zhang He replied: "Cao Cao's camp is well defended and can't be conquered easily. If Chunyu Qiong is taken captive, we will all become prisoners of war." Yuan Shao dispatched a detachment of light cavalry to reinforce Wuchao and sent heavily armed forces to attack Cao Cao's main camp. Cao Cao succeeded in destroying Yuan Shao's supplies at Wuchao, while his main camp successfully resisted Yuan Shao's attacks. Cao Cao scored an overall decisive victory over Yuan Shao in the battle.
Сао Саоға қосылды
Гуо Ту өзінің ұсынысы Юань Шаоның жеңілісіне себеп болғанын көргеннен кейін ұялды, сондықтан ол назарын өзінен аудару үшін Жаң Хені жеңіліс туралы білгеннен кейін зорлық көңілімен қуанғаны үшін айыптады. Бұл туралы естіген Жаң Хе қорқып, Цао Цаоға қосылды. Цао Цао Жаң Хенің өзіне қосылуына өте қуанды және оған былай деді: "Бұрын Ву Цзиксу жағдайды дұрыс түсінбегендіктен құлдырады. Егер ол Вейзи сияқты Иньді тастап, Хан Син сияқты Ханға өткенде не болар еді?" Бесінші ғасырдың тарихшысы Пэй Сончжи, Жаң Хенің өмірбаяны мен Цао Цао мен Юань Шаоның өмірбаяндары арасында Жаң Хенің Цао Цао жағына өткен уақыты туралы қарама-қайшылықты атап көрсетті. Цао Цао мен Юань Шаоның өмірбаяндарына сәйкес, Юань Шао Гуо Тудың ұсынысымен Жаң Хе мен Гао Ланды (高覽) Цао Цаоның басты лагеріне шабуылға жіберді. Олар Вучаоның жоғалғанын білген кезде Цао Цаоға ауысты, олардың ауысуы Юань Шаоның жеңілісіне әкелді. Осы екі дерекке сүйенсек, Жаң Хе Гуанду шайқасында Юань Шао жеңілгенге дейін Цао Цаоға ауысты. Ал Жаң Хенің өмірбаянында Жаң Хе Юань Шао Гуандуда жеңілгеннен кейін және Гуо Ту оны жамандағаннан кейін Цао Цаоға ауысқандығы айтылған.
Guo Tu felt embarrassed after seeing that his suggestion had resulted in Yuan Shao's defeat, so he attempted to divert attention away from himself by accusing Zhang He of displaying schadenfreude upon learning of their defeat. Zhang He became afraid when he heard about this, so he defected to Cao Cao's side. Cao Cao was very pleased when Zhang He came to join him and he told Zhang He: "In the past, Wu Zixu failed to understand the situation and met his downfall. What if he had abandoned Yin like Weizi and defected to Han like Han Xin?" The fifth century historian Pei Songzhi pointed out a discrepancy between Zhang He's biography and the biographies of Cao Cao and Yuan Shao about the time when Zhang He defected to Cao Cao's side. According to Cao Cao and Yuan Shao's biographies, Yuan Shao sent Zhang He and Gao Lan (高覽) to attack Cao Cao's main camp per Guo Tu's suggestion. They defected to Cao Cao when they learnt that Wuchao was lost, and their defection resulted in Yuan Shao's defeat. Based on these two accounts, Zhang He defected to Cao Cao before Yuan Shao's defeat at the Battle of Guandu. On the other hand, Zhang He's biography mentioned that Zhang He defected to Cao Cao after Yuan Shao's defeat at Guandu and after Guo Tu slandered him.
Цао Цао тұсында қызмет ету
Өзінің қарсыласуынан кейін Чжан Хе Хан императорлық соты (Као Каоның бақылауындағы) генерал-лейтенант (偏將軍) қызметіне тағайындалды және бас ауылдың маркизі (都亭侯) атағы берілді. 200-207 жылдар аралығында ол Цао Цао тарапынан Юань Шаоның мұрагерлері мен одақтастарына қарсы Е (204), Бохай (205) және Люченг (207) шайқастарында күш сынасты. Оның еңбегі үшін "Ди-ді тыныштық сыйлайтын" (平狄將軍) генералы болып тағайындалды. 206 жылы Чжан Хе Дулай округінде (東萊郡; қазіргі Шандоң провинциясының Янтай және Вэйхай аймақтары) Гуан Ченг (管承) басқарған қарақшыларға қарсы жорыққа қатысты. 209 жылы Қызыл Шатыр шайқасынан кейін Чэнь Лан (陳蘭) мен Мэй Чен (梅成) Лу округінде (六縣; қазіргі Луань, Анхуэй) көтеріліс ұйымдастырды. Цао Цао Чжан Ляоға көтерілісті басу үшін әскер басқаруды тапсырды. Чжан Хе және Ню Гэй (牛蓋) Чжан Ляоның орынбасарлары ретінде қызмет етті және көтерілісшілерді талқан етуге жетістікке қол жеткізді.
After his defection, Zhang He was appointed by the Han imperial court (under Cao Cao's control) as a Lieutenant General (偏將軍) and enfeoffed as a Marquis of a Chief Village (都亭侯). Between 200 and 207, he fought on Cao Cao's side against Yuan Shao's heirs and allies at the battles of Ye (204), Bohai (205) and Liucheng (207). He was promoted to General Who Pacifies the Di (平狄將軍) for his contributions. In 206, Zhang He participated in the campaign against pirate forces led by Guan Cheng (管承) in Donglai Commandery (東萊郡; around present day Yantai and Weihai, Shandong). In 209, after the Battle of Red Cliffs, Chen Lan (陳蘭) and Mei Cheng (梅成) started a rebellion in Lu County (六縣; in present day Lu'an, Anhui). Cao Cao ordered Zhang Liao to lead a force to suppress the revolt. Zhang He and Niu Gai (牛蓋) served as Zhang Liao's deputies and succeeded in eliminating the rebels.
Қытайдың солтүстік-батысындағы науқандар
211 жылы Чжан Хэ Вэйнань шайқасына қатысып, Ма Чао мен Хан Суй басшылығымен Гуанчжун аймағындағы соғыс иелерінің одағына қарсы күресті. Цао Цао осы шайқаста соғыс иелерін жеңгеннен кейін одақ тарап кетті. Цао Цао Чжан Хені Андинг әкімшілігіне (安定郡; қазіргі Нинся және Гансу облыстарының бөліктерін қамтиды) Ян Цюға қарсы шабуыл жасау үшін жіберді, және Чжан Ян Цюны қарсыласудан бас тартып, бағынуға мәжбүр етті. 212 жылы Чжан Хэ Сяо Юаньмен бірге Лян Син (梁興) және Вуду әкімшілігіндегі (武都郡; қазіргі Луннань, Гансу) Ди тайпаларына қарсы жорыққа қатысты. 214 жылы Сяо Юань мен Чжан Хэ Гуанчжуннан қуылғаннан кейін Ханчжун әкімшілігіндегі Чжан Лудан әскер сұраған Ма Чаоны жеңді. Олар сондай-ақ Сонг Цзянь (宋建) басқарған көтерілісшілерді де таңсық етті.
In 211, Zhang He participated in the Battle of Weinan against a coalition of warlords from the Guanzhong region led by Ma Chao and Han Sui. The coalition broke up after Cao Cao defeated the warlords in the battle. Cao Cao sent Zhang He to lead a force to attack one of the warlords, Yang Qiu, at Anding Commandery (安定郡; covering parts of present day Ningxia and Gansu), and Zhang succeeded in forcing Yang Qiu to surrender. In 212, Zhang He accompanied Xiahou Yuan on a campaign against another of the warlords, Liang Xing (梁興), and the Di tribes in Wudu Commandery (武都郡; in present day Longnan, Gansu). In 214, Xiahou Yuan and Zhang He defeated Ma Chao, who had borrowed troops from the warlord Zhang Lu in Hanzhong Commandery after being driven out of Guanzhong. They also eliminated rebel forces led by Song Jian (宋建).
Ханжундағы шайқастар
215 жылы Цао Цао Ханчжун аймағында Чжан Луға қарсы жорық бастағанда, алдымен Чжан Хеді әскерді жіберіп, Лиан Син (梁興) мен Ди тайпасының патшасы Ду Маоға (竇茂) шабуыл жасауға бұйрық берді. Чжан Хеге Сан асуы (散關; қазіргі Баоцзи, Шэньсиден оңтүстік-батысқа қарай) арқылы Ханчжунға кірген соң, жолды тазартатын 5000 жаяу әскерді бастап баруын тапсырды. Чжан Луның бағынуын қабылдағаннан кейін, Цао Цао кері қайтып, Сяо Юань, Чжан Хэ және басқа да генералдарды өзінің қарсыласы Лю Бэйден Ханчжунды қорғау үшін қалдырды. Лю Бэй Ханчжунның оңтүстігіндегі И провинциясын (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтиды) бақылап тұрды. Сол жылы Чжан Хэ Ба халқының Ханчжунға көшірілуін ұйымдастыруға тырысты. Бірақ Дангку (宕渠; қазіргі Сычуань провинциясының Ку округінде) Лю Бэйдің генералы Чжан Фэйден жеңіліске ұшырады, атын тастап, бірнеше серігімен бірге қысқа жолмен жаяу қашып құтылды. Қалған әскерімен Наньцзэнь округіне қайтып келді. Кейін ол «Бандиттерді жеңуші генерал» (盪寇將軍) атағын алды. 218 жылы Лю Бэй Цао Цаоның әскерінен Ханчжунды басып алу үшін жорық бастады. Өз әскерін Янпин асуында (陽平關; қазіргі Шэньси провинциясының Нинцзян округінде) орналастырды, ал Чжан Хэ Гуаншиде (廣石) бекінді. Лю Бэй мыңдаған элиталық сарбаздарын он топқа бөліп, түнде Чжан Хе позициясына шабуыл жасауға бұйрық берді. Чжан Хэ жеке өзі әскерлерін басқарып, Лю Бэйдің күштеріне қарсы тұрып, жауды тоқтатуға жетті. Осы уақытта Лю Бэй Зума аңғарындағы (走馬谷) Чжан Хэ лагерінің қоршауларын өртеп жіберді. Сяо Юань бірнеше сарбазды өртті сөндіруге жіберді, жолда Лю Бэйдің күштеріне кездесіп, шайқасқа түсті. Сяо Юань шайқаста қаза тапты, ал Чжан Хэ шегінді. Вейлюеде айтылғандай, Лю Бэй Сяо Юаньның орнын Чжан Хе басады деп қорқып, Ханчжундағы Цао Цао әскерлерінің қолбасшысы болады деп ойлады. Шайқаста Сяо Юань емес, Чжан Хэ қаза тапқанын білгеннен кейін көңілі қалды. Ханчжундағы Цао Цао әскерлері қолбасшысының қазасы туралы естіп, қорқып, Лю Бэй жағдайды пайдаланып шабуылға көшеді деп уайымдады. Сяо Юаньның қол астында қызмет еткен майор Гуо Хуай, Чжан Хені жаңа қолбасшы етіп тағайындауды қолдады. Ол: «Жан (Хе) генерал – империядағы атақты генерал. Тіпті Лю Бэй де одан қорқады. Осы қиын кезде тұрақтылықты қалпына келтіре алатын жалғыз адам ол» деді. Чжан Хэ бұл рөлді қабылдап, әскерін қайта ұйымдастырды. Басқа офицерлер де оның басшылығына бағынуға дайын болды. Тұрақтылық қайта орнатылды. Цао Цао, сол кезде Чанъанда болған, Чжан Хенің тағайындалуын бекіту үшін Ханчжунға елші жіберді. Келесі жылы ол жеке өзі әскерді Ханчжунға Чжан Хеге көмектесу үшін бастап келді. Лю Бэй өз әскерлеріне таулы аймақтардағы позицияларын сақтап, Цао Цаомен шайқасуға тыйым салды. Цао Цао ақырында Ханчжуннан бас тартып, әскерін шығарды. Чжан Хе Чэньчанға (陳倉; қазіргі Баоцзи, Шэньси провинциясының Чэньчан ауданы) гарнизондық бекініске көшірілді.
In 215, when Cao Cao launched a campaign against Zhang Lu in Hanzhong Commandery, he first sent Zhang He to lead an army ahead to attack Liang Xing (梁興) and the Di tribal king, Dou Mao (竇茂). He ordered Zhang He to lead 5,000 infantry to clear the path after entering Hanzhong via San Pass (散關; southwest of present day Baoji, Shaanxi). After receiving Zhang Lu's surrender, Cao Cao headed back and left behind Xiahou Yuan, Zhang He and other generals to defend Hanzhong from his rival Liu Bei, who controlled Yi Province (covering present day Sichuan and Chongqing) directly south of Hanzhong. Later that year, Zhang He tried to relocate the residents of Ba to Hanzhong. He was defeated by Liu Bei's general Zhang Fei at Dangqu (宕渠; in present day Qu County, Sichuan) and abandoned his horse and escaped on foot via a shortcut with only a few of his men. He retreated back to Nanzheng County with his remaining troops. He was promoted to General Who Defeats Bandits (盪寇將軍) later. In 218, Liu Bei launched a campaign to seize control of Hanzhong from Cao Cao's forces. He garrisoned his forces at Yangping Pass (陽平關; in present day Ningqiang County, Shaanxi) while Zhang He stationed his troops at Guangshi (廣石). Liu Bei divided his thousands of elite soldiers into ten groups and ordered them to attack Zhang He's position at night. Zhang He personally led his men to resist Liu Bei's forces and succeeded in holding off the enemy. In the meantime, Liu Bei set fire to the fences at Zhang He's camp in Zouma Valley (走馬谷). Xiahou Yuan led some soldiers to put out the fire and encountered Liu Bei's force along the way and engaged the enemy. Xiahou Yuan was killed in action while Zhang He retreated. According to the Weilüe, Liu Bei was fearful that Xiahou Yuan would be replaced by Zhang He as the commander of Cao Cao's forces in Hanzhong. He also expressed disappointment after learning that it was Xiahou Yuan, and not Zhang He, who was killed in battle. Cao Cao's forces in Hanzhong were shocked when they learnt of their commander's death and became worried that Liu Bei might take advantage of the situation to press on the attack. Guo Huai, a Major who served under Xiahou Yuan, expressed support for Zhang He to be the new commander. He said: "General Zhang (He) is a famous general in the Empire. Even Liu Bei is afraid of him. He is the only person capable of restoring stability in this hour of peril." Zhang He assumed the role and reorganised his forces. The other officers were all willing to submit to his command. Stability was restored. Cao Cao, who was then in Chang'an, sent a messenger to Hanzhong to approve Zhang He's command. In the following year, he personally led an army to Hanzhong to reinforce Zhang He. Liu Bei ordered his forces to remain in their positions in the mountainous regions and refused to engage Cao Cao in battle. Cao Cao eventually gave up on Hanzhong and led his forces out. Zhang He was relocated to a garrison at Chencang (陳倉; present day Chencang District, Baoji, Shaanxi).
Цао Пидің тұсында қызмет ету
220 жылы наурыз айында Цао Цао қайтыс болды, оның орнын ұлы Цао Пи Вэй (魏) патшасы болды. Цао Пи Чжан Хені сол жақ генерал (左將軍) етіп тағайындады және оның маркиздік дәрежесін бас округ маркизіне (都鄉侯) көтерді. Сол жылы Цао Пи Цзянь императорының тағын басып алып, Шығыс Хан әулетін құлатты және өзін жаңа император етіп Цао Вэй мемлекетін құрды. Таққа отырғаннан кейін ол Чжан Хені "Мао маркизі" (鄚侯) атағымен округ маркизіне көтерді. 221 жылы Цао Пи Чжан Хе мен Цао Чжэнге Андинг қолбасшылығындағы (安定郡; қазіргі Нинся және Гансу провинцияларының бір бөлігін қамтитын) Лушуй және Шығыс Цян тайпаларына қарсы күштерді басқаруды тапсырды.
Cao Cao died in March 220 and was succeeded by his son Cao Pi as the King of Wei (魏王). Cao Pi promoted Zhang He to General of the Left (左將軍) and increased his marquis rank to Marquis of a Chief District (都鄉侯). Later that year, Cao Pi usurped the throne from Emperor Xian, ended the Eastern Han dynasty and established the state of Cao Wei with himself as the new emperor. After his coronation, he promoted Zhang He from a district marquis to a county marquis under the title "Marquis of Mao" (鄚侯). In 221, Cao Pi ordered Zhang He and Cao Zhen to lead forces to attack the Lushui and Eastern Qiang tribes in Anding Commandery (安定郡; covering parts of present day Ningxia and Gansu).
Цзянлинг шайқасы
222 жылы Цао Пи Чжан Хе мен Цао Чжэнді Вэй астанасы Луоянға қабылдауға шақырды, сосын оларға, Сяо Шанға және басқа да генералдарға Вэйдің қарсыласы Шығыс У мемлекеті бақылап отырған Цзянлинге шабуыл жасау үшін әскерлерді басқаруды бұйырды. Шайқас барысында Чжан Хэ Вэй әскерінің Янцзы өзеніндегі аралды басып алуын және онда шағын қамал салуды бастауын қадағалады. Вэй әскері айқын нәтижеге қол жеткізбей өздігінен кері шегінгендіктен, шайқастың жалпы нәтижесі шешілмеді.
In 222, Cao Pi summoned Zhang He and Cao Zhen for an audience with him in the Wei capital Luoyang, and then ordered them, Xiahou Shang and other generals to lead armies to attack Jiangling County, which was controlled by Wei's rival state, Eastern Wu. During the battle, Zhang He supervised the Wei forces as they captured an island on the Yangtze River and started constructing a small castle on it. The battle had an inconclusive overall result because the Wei forces withdrew on their own without making any significant gains.
Цао Руиның қол астында қызмет ету
226 жылы Цао Пи қайтыс болды, оның орнын ұлы Цао Руи Вэй императоры ретінде иеленді. Цао Руи Чжан Хеге Вэйдің оңтүстік шекарасын Шығыс Вудан қорғау үшін Цзин провинциясына гарнизон орнатуға бұйрық берді. Кейін Чжан Хэ мен Сима И Лю Е (劉阿) басқаратын Ву әскеріне шабуыл жасап, оларды Цикоу (祁口) қаласында жеңіске жеткізді.
Cao Pi died in 226 and was succeeded by his son Cao Rui as the emperor of Wei. Cao Rui ordered Zhang He to garrison in Jing Province to defend Wei's southern border from Eastern Wu. Later on, Zhang He and Sima Yi led troops to attack Wu forces commanded by Liu E (劉阿) and defeated them at Qikou (祁口).
Шудың алғашқы шабуылын қайтару
228 жылы Вэйдің қарсыласы Шу ханның регенті Чжугэ Лян Вэйге шабуыл жасау үшін Шу әскерлерін алғашқы жорыққа бастады. Чжан Хе Цзинь провинциясынан Гуанчжун аймағындағы (қазіргі Ганьсу және Шэньси аймақтарындағы) Вэйдің батыс шекараларын Шу әскерлерінен қорғау үшін қайта шақырылды. Сол жылы ол Цзиэтин шайқасында Шу генералы Ма Суды жеңіп, ең алдымен жаудың су көзін кесіп, содан кейін оларға шабуыл жасады. Осы жылдың басында Вэйге бағынышты үш округ – Наньань (南安; қазіргі Динси, Ганьсу), Тяньшуй және Андинг (安定; қазіргі Нинся және Ганьсу аймақтарының бір бөлігін қамтиды) – Чжугэ Лянның шақыруына жауап беріп, Шуға кетіп қалды. Чжан Хе сол үш округке шабуыл жасап, оларды Вэйге қайтарып алды. Цао Руи Чжан Хеге Шу шабуылын тойтарудағы табысы үшін мақтау жарлық шығарып, оның маркиздігіне 1000 салық төлейтін үй шаруашылығын қосып сыйлады. Чжан Хе маркиздігіндегі үй шаруашылықтарының саны 4300-ге жетті.
In 228, Zhuge Liang, the regent of Wei's rival state Shu Han, led the Shu forces on the first of a series of campaigns to attack Wei. Zhang He was recalled back from Jing Province to defend Wei's western borders in the Guanzhong region (covering areas in present day Gansu and Shaanxi) from the Shu armies. Later that year, he defeated the Shu general Ma Su at the Battle of Jieting by first cutting off the enemy's access to water supplies and then attacking them. Earlier that year, three Wei controlled commanderies – Nan'an (南安; in present day Dingxi, Gansu), Tianshui and Anding (安定; covering parts of present day Ningxia and Gansu) – had responded to Zhuge Liang's call and defected to Shu. Zhang He attacked the three commanderies and took them back for Wei. Cao Rui issued an imperial decree to praise Zhang He for his success in repelling the Shu invasion and reward him by adding 1,000 taxable households to his marquisate. Zhang He had 4,300 households in his marquisate after the increment.
У-ға қарсы тоқтатылған науқан
Сол шақта Вэй генералы Сима И Цзинь провинциясында теңіз күштерін дайындап жатқанда, Хан өзені арқылы Уға жорық жасауды жоспарлады, өйткені Хан өзені Янцзы өзенімен байланысты. Цао Руи Чжан Хеге Гуанчжун аймағынан күштерді Сима Иге көмектесу үшін Цзинь провинциясына жіберуді бұйырды. Бірақ олар Цзинь провинциясына келген кезде қыс басталған еді, сондықтан үлкен кемелерге жүзуге қолайсыз жағдай болды, ал жорық тоқтатылды. Чжан Хе содан кейін Фанченг округіне (方城縣; қазіргі Гуань округі, Хубэй) қайтып орналасты.
Around the time, the Wei general Sima Yi, who was training naval forces in Jing Province, planned for an invasion of Wu via the Han River, which links to the Yangtze River. Cao Rui ordered Zhang He to lead forces from the Guanzhong region to Jing Province to support Sima Yi. However, when they arrived in Jing Province, it was already in winter and the waters were unsuitable for the larger ships to sail on, hence the campaign was aborted. Zhang He then returned to his garrison at Fangcheng County (方城縣; present day Gu'an County, Hubei).
Чэньчан қоршауының нәтижесін болжау
228 жылдың соңында Чжугэ Лян Вэйге қарсы екінші жорық бастады және Хао Чжао қорғаған Чэньчан бекінісін қоршап алды (陳倉; қазіргі Чэньчан ауданы, Баоцзи, Шэньси). Цао Руи Чжан Хені Шу шабуылына қарсы жоспарларды талқылау үшін Луоян астанасына шақырды, бірақ олар Хэнаньде кездесті. Цао Руи Чжан Хеге 30 000 сарбазды басқаруды тапсырды және императорлық гвардияның бір бөлігін Чжанның жеке күзетшілері ретінде бекітті. Ол Чжан Хеден: "Егер сіз кешіксеңіз, Чжугэ Лян Чэньчанды басып алған болар ма?" деп сұрады. Чжан Хе Чжугэ Лянның күштері Чэньчанды ұзақ қоршай алмайтынын болжады, себебі олардың жеткілікті азық-түлігі болмады. Ол: "Мен Чэньчанға жеткенше Чжугэ Лян кетіп қалады. Менің ойымша, оның 10 күнге жететін азығы бар" деді. Содан кейін ол әскерін Наньчжэн округіне қарай күндіз-түні жылдамдықпен жетеледі. Шу әскерлері шегінді. Цао Руи Чжан Хені Луоянға қайта шақырып, оны Батысқа шабуылдайтын күймелі-атты әскер генералы (征西車騎將軍) етіп тағайындады.
In late 228, Zhuge Liang launched a second campaign against Wei and besieged the Wei fortress at Chencang (陳倉; present day Chencang District, Baoji, Shaanxi), which was defended by Hao Zhao. Cao Rui summoned Zhang He back to the capital Luoyang to discuss plans to counter the Shu invasion but they met in Henan instead. Cao Rui placed Zhang He in command of 30,000 troops and reassigned some of the Imperial Guards to serve as Zhang's bodyguards. He asked Zhang He: "General, if you're late, will Zhuge Liang have already captured Chencang?" Zhang He predicted that Zhuge Liang's forces could not maintain the siege on Chencang for long because they lacked supplies. He replied: "Zhuge Liang will have already left before I even reach Chencang. I estimate he has less than 10 days worth of supplies." He then led his troops towards Nanzheng County, travelling day and night. The Shu forces retreated. Cao Rui summoned Zhang He back to Luoyang and commissioned him as General of Chariots and Cavalry Who Attacks the West (征西車騎將軍).
Өлім
231 жылы Чжугэ Лян Вэйге төртінші шабуылын жасағанда, Цао Руй Сима И мен Чжан Хэге Вэй әскерін батысқа жіберіп, шабуылға қарсы тұруды бұйырды. Чжан Хэ әскері Люэян округіне жеткенде, Чжугэ Лян өз орнын қорғау үшін Цы тауына (қазіргі Ли округінің маңындағы таулы аймақтар, Ганьсу) шегінді. Сима И Чжан Хэге жауды қууға бұйрық бергенде, Чжан Хэ бас тартты және классикалық әскери доктрина бойынша, олар өз базасына қайтып келе жатқан жау әскерін қумайтындықтарын айтты. Сима И талап еткендіктен, Чжан Хэ шұбардың шегінуін қуудан басқа амалы қалмады. Ол Мумен жолында (木門道; қазіргі Мумен ауылы, Мудан қаласы, Циньчжоу ауданы, Тянсу, Ганьсу) тұзаққа түсіп, жаралы жебе жамбасына тиіп қаза тапты. Цао Руй оған «Чжуан маркизі» (壯侯) деген құрметті атақ берді, бұл атаудың мағынасы – «батыл маркиз».
In 231, when Zhuge Liang launched his fourth invasion of Wei, Cao Rui ordered Sima Yi and Zhang He to lead Wei forces west to counter the invasion. When Zhang He's army arrived in Lueyang County, Zhuge Liang retreated to Mount Qi (the mountainous regions around present day Li County, Gansu) to defend his position. When Sima Yi ordered Zhang He to pursue the enemy, Zhang He refused and said that according to classical military doctrine, they should not pursue an enemy force returning to its base. Sima Yi insisted, so Zhang He had no choice but to pursue the retreating Shu forces. He fell into an ambush at Mumen Trail (木門道; near present day Mumen Village, Mudan Town, Qinzhou District, Tianshui, Gansu) and died after a stray arrow hit him in the thigh. Cao Rui granted him the posthumous title "Marquis Zhuang" (壯侯), which literally means "robust marquis".
Отбасы
Чжан Хедің төрт ұлы болды, олардың бәрі Цао Руймен Вэйге атқарған қызметтері үшін мойындалып, маркиздік дәрежесіне көтерілді. Ең үлкені, Чжан Сюнь (張雄), әкесінің атағын мұраға алып, Мао маркизі (侯) атанды. Есімі белгісіз кіші ұлы екінші дәрежелі маркиз (關內侯) атағын алды.
Zhang He had four sons, who were all enfeoffed as marquises by Cao Rui in recognition of their father's contributions to Wei. The eldest, Zhang Xiong (張雄), inherited his father's title and became the next Marquis of Mao (鄚侯). The youngest son, whose name is unknown, received the peerage of a Secondary Marquis (關內侯).
Бағалау
Жан Хе – епті және білікті әскери басшы болып сипатталған, ол географияны жақсы білген және соғыс жағдайларын дәл болжауға қабілетті болған, тіпті Чжуге Лян да одан сақтанған. Әскери қызметте болса да, ол Конфуций ғалымдарын жоғары бағалаған. Бірде ол жақсы мінез-құлқымен танылған және оның туған қаласынан шыққан Бей Чжанды (卑湛) Вэй үкіметінде қызмет етуге ұсынған. Цао Руй Жан Хедің ұсынысын қабылдап, Бей Чжанды академик (博士) қылып тағайындады. Ол сондай-ақ Жан Хеге Вэйдің шекарасын қорғағандық үшін ғана емес, сонымен қатар Вэйдің ішкі тұрақтылығын сақтауға қамқорлық танытқандығы үшін мақтау жарлық шығарды.
Zhang He was described to be a resourceful and proficient military leader who was well versed in geography and capable of making accurate predictions about war situations, to the point where even Zhuge Liang was wary of him. Even though he served in the military, he highly respected Confucian scholars. He once recommended Bei Zhan (卑湛), a learned scholar who was known for his good moral conduct and who was from the same hometown as him, to serve in the Wei government. Cao Rui accepted Zhang He's suggestion and appointed Bei Zhan as an Academician (博士). He also issued an imperial decree to praise Zhang He for not only defending Wei's borders, but also showing concern for the internal preservation of Wei.
Танымал мәдениетте
Чжан Хэ – Koei компаниясының Dynasty Warriors және Warriors Orochi бейне ойындары сериясындағы ойналатын кейіпкер. Ол сонымен қатар Koei-дың Romance of the Three Kingdoms стратегиялық ойындарының барлық бөлімдерінде де кездеседі. Magic: The Gathering коллекциялық карта ойынында "Чжан Хэ, Вэй генералы" деген карта Portal Three Kingdoms жиынтығында бар.
Zhang He is a playable character in Koei's Dynasty Warriors and Warriors Orochi video game series. He also appears in all instalments of Koei's Romance of the Three Kingdoms strategy game series. In the collectible card game Magic: The Gathering there is a card named "Zhang He, Wei General" in the Portal Three Kingdoms set.