Кіріспе

Сунь Куань (қазақша: 孫權) (шамамен 220 жылы қайтыс болған) – әскери сардар.

Ган Нин (шамамен 170-ші жылдардың басында – 220 жылға дейін), әдеби аты Синба, Шығыс Хань әулетінің соңғы кезеңінде Сунь Куаньдың қол астында қызмет еткен қытай әскери генералы. Бастапқыда жаман атқа ие қарақшы болған ол 190-шы жылдардың соңында қарақшылық өмірден бас тартып, қазіргі Шығыс Орталық Хубэйдегі әкімшілік округінің басшысы Хуан Цзының бағынысына кірді. Хуан Цзының салқын қабақтылығына көңілі толмаған Ган Нин ақырында Хуаннан кетіп, Ву жеріне (қазіргі Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Қытай) жол тартты, онда ол өзінің тағдырын тауып, Сунь Куаньдың әскери қолбасшысының офицері болды. Сунь Куаньға қызмет еткен жылдарынан бастап, өмірінің соңына дейін Ган Нин өзінің әміршісі үшін көптеген шайқастарда күресті, оның ішінде Цзянся (208), Қызыл Шатырлар (208–209), Сяояо Форд (214–215) және Жусу (217) шайқастары болды.

Ерте өмір

Ган Нин Линцзян округінің (臨江縣), Ба Комендариясының (巴郡) тұрғыны болды, қазіргі Чжун округі, Чунцин қаласында орналасқан. Оның ата-бабалары түпнұсқада Наньян, Хэнаньда болған; олар Ба Комендариясына көшіп келіп, онда қоныстанған. Жас кезінде ол жергілікті командирлік кеңседе есепшінің көмекшісі болып қызмет етуге келісті. Бірақ қысқа ғана уақыт қызмет еткен соң, қызметтен кетіп үйіне оралды. Жастық шағында Ган Нин өте жанданып, батырларша әрекет етуге құштар болған. Ол өзінің жетекшілігімен тонаумен айналысатын, тәртіпсіз жастардан топ жинады. Олар садақ-жабдылармен қаруланып, бас киімдеріне қауырсын тағып, денелеріне қоңырау байлады. Қоңыраулардың дыбысы Ган Нин мен оның бандасының жақындап келе жатқанын хабарлап тұратын. Ган Ниннің тонаушылығы мен кісі өлтіруі Ба Комендариясының барлық жерінде оның жаман атын шығарды. Құрлықта ол және оның бандасы атқа немесе соғыс арбасына мініп, белгілі бір ретпен саяхаттайтын; суда – бір-біріне байланған жеңіл кемелермен жүзе берді. Олар назар аудару үшін әсем және жарқын киімдер киетін. Белгілі бір жерге тоқтағанда, қайықтарын жағаға жібек арқанмен байлап қоятын, ал кететін кезде жібекті кесіп, ысырапшылдықтарын көрсету үшін тастап кететін. Ган Нинпен байланысы барлардың арасында жергілікті шенеуніктер де болды. Олар Ган Нинге жомарттықпен қарады. Ол олармен достық қарым-қатынас жасап, шынайы сезімдерін білдірді. Ал оған жамандық жасағандар оның және оның бандасының тонауына ұшырады. Тіпті мемлекеттік қызметкерлер де аман қалмады. Ган Нин 20 жасқа дейін қарақшылықпен өмір сүрді. 194 жылы И провинциясының (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтитын) әкімі Лю Ян қайтыс болғаннан кейін, Ган Нин оның ұлы және мұрагері Лю Чжанға қарсы бүлік көтерді. Ол көршілес Цзинь провинциясының (қазіргі Хубэй мен Хунаньды қамтитын) шенеунігі Лю Хэ (劉闔) және Лю Чжанның бағыныштылары Шэнь Ми (沈彌) мен Лу Фа (婁發) тарапынан қолдау алды. Бірақ олар жеңіліп, Цзинь провинциясына қашуға мәжбүр болды.

Лю Бяо мен Хуан Цзының басқаруындағы қызмет

Ақырында Ган Нин тонау мен қарақшылықты тоқтатуға шешім қабылдады. Ол бірнеше кітап оқып, жүз мектептің идеяларын бойына сіңірді. Кейіннен ол 800 адамды алып, Цзин провинциясының губернаторы Лю Бяоға (қазіргі Хубэй мен Хунаньды қамтиды) қосылды және Наньян округінде орналасты. Лю Бяоның ғылыми білімі мол болғандықтан, әскери істерде шебер емес еді. Сол шақта Қытайдың түкпір-түкпірінде шатақ-парақ болды, таласқан әмірлер аумақтарды басып алу және империя билігі үшін күресті. Гань Нин Лю Бяоның сәтсіздікке ұшырағанын және бұл оған да әсер ететінінен қаушады, сондықтан ол және оның ізбасарлары шығысқа қарай У (немесе Цзяндун) аймағына баруды жоспарлады, ол соғыс әміршісі Сун Цэ, кейіннен Сунь Куанның бақылауында болды. Олар шығыс Цзин провинциясындағы Цзянся округіне (江夏郡; қазіргі күнгі шығыс Хубэй) жеткенде, Сунь Куан Лю Бяомен соғысып жатқандықтан, Ву аумағына шекарадан өте алмады. Сөйтіп, Ган Нин Цзянсяда қалып, округ әкімшісі Хуан Цзының бағынысына ішті, ол оның қабілетін танымай, үш жыл бойы салқын қабақтан қарады. 203 жылы Сунь Куан өз күштерін Хуан Цзыға қарсы шабуылға жіберіп, Сиакоу шайқасында жеңді. Шебер садақшы Гань Нин Хуан Цзыға көмек ретінде әскерлер жасағын бастап келді. Ол Сунь Куанның полковнигі Линг Цаоны өлтіретін жебені атып, Хуан Цзының өмірін сақтап қалды. Бірақ Хуан Цзы осыдан кейін де Гань Нинге деген көзқарасын өзгертпеді. Хуан Цзының аймақтық қолбасшысы Су Фэй (蘇飛) Ган Нинді талантты деп ұсынды, бірақ Хуан Цзы оған құлақ қоймады. Хуан Цзы тіпті Ган Ниннің ізбасарларын оның басшысын тастап, өзіне келуге итермеледі, олардың кейбіреулері келісті. Гань Нин Хуан Цзыға қатты ренжіді және одан кетуге тырысты, бірақ Хуан Цзы рұқсат бермейді деп қаушады, сондықтан қатты күйзелді. Су Фэй Гань Ниннің жағдайын түсінгендіктен, оны сусынға шақырып: "Мен сені Хуан Цзыға бірнеше рет ұсындым, бірақ ол сіздің қабілетіңізді дұрыс пайдаланғысы келмейді. Күн өткен сайын адам қартаяды. Өзіңнің болашағыңды ойлап, талантыңды бағалайтын адамды табуың керек", - деді. Гань Нин бір сәт ойланып: "Мен де соны ойлап жүрмін, бірақ менің кетуіме сылтау таба алмаймын", - деп жауап берді. Сонда Су Фэй: "Мен Хуан Цзыға сізді Чжу округінің (邾縣; қазіргі Хуангангтың солтүстік-батысында, Хубэй) басшысы етіп тағайындауды ұсынамын. Бастапқыда қиын болса да, кейіннен қайда баруға болатынын шешу оңай болады", - деді. Хуан Цзы Су Фэйдің ұсынысын мақұлдағаннан кейін, Ган Нин өзіне еріп, Чжу округіне қарай бет алған бірнеше жүз адамды жинады. Содан кейін олар шекарадан өтіп, Цзяндун аймағына кірді.

Цзянся шайқасы

Гань Нин өзінің ізбасарларын Цзяндунға әкелгенде, Чжоу Ю және Лю Мэн оны әміршісі Сунь Куанға талант ретінде ұсынды. Сунь Куан Гань Нинді ерекше адам деп санап, оған ескі дос сияқты қарады. Гань Нин ұсынды:

Сунь Куан Гань Ниннің жоспарын орындағысы келді, бірақ оның кеңесшісі Чжан Чжао қатты қарсылық білдірді: "Удағы аймақтар әлі толыққанды бейбіттендірілмеген. Егер біз осы жорыққа кіріссек, мен хаос болады деп қорқамын". Гань Нин Чжан Чжаоға: "Біздің әміршіңіз сізге Сяо Хэдей жауапкершіліктерді сеніп тапсырды. Егер сіз өзіңіздің басқаруыңыз астында хаос болмайды деп сенімді бола алмасаңыз, қалайша Сяо Хэдей бола аласыз?" Сол кезде Сунь Куан Гань Нинге тостаған көтеріп: "Синба, мен саған осы сусынды ұсынғандай, осы жылғы жорықтың басшысы етіп тағайындаймын. Хуан Цзыны жеңу үшін стратегия ойлап табуға тырысыңыз. Өзіңді дәлелдеген соң, Чжан Чжаоның сөздерін еске алудың қажеті жоқ". 208 жылдың көктемінде Сунь Куан әскерін батысқа Хуан Цзыға шабуыл жасау үшін Цзянся округына (江夏郡; қазіргі Синьчжоу ауданы, Ухань, Хубэй) бастап барды және Хуан Цзыны жеңіп, оны тірі ұстап, оның әскерін бақылауға алды. Гань Нинге бірнеше сарбаздың басшылығы берілді және Дангкоуға (當口) гарнизон ретінде орналасуға бұйрық берілді. 200-ші жылдардың соңы мен 210-шы жылдардың басында Гань Нин жаңадан билікке келген Лю Чжанға қарсы кейбір шенеуніктер ұйымдастырған көтеріліске қатысты. Лю Чжан өз әкесінің сенімді серігі Чжао Вэйді (趙韙) көтерілісшілерге қарсы жорық жасауға жіберді және көтерілісшілерді басып тастап, оларды шығысқа, Цзинчжоуға (荊州) қашуға мәжбүр етті.

Су Фэйді құтқару

Сол кезде Сунь Куан Хуан Цзы мен Су Фэйдің (蘇飛) басын сақтау үшін екі қорап дайындаған еді. Шайқастан кейін, тұтқынға түскен Су Фэй бірден Гань Нинге хабарласуды өтінді. Гань Нин: "Егер Су Фэй өзінен ештеңе айтпаса, мен оны ұмытып кеткен болар едім" деді. Кейін, Сунь Куан мен оның офицерлері жеңісті тойлап жатқанда, Гань Нин орнынан тұрып, Сунь Куан алдында тізе бүгіп, сағаттады. Ол бетін қанға малып иіліп, көздерінен жас ағызып, Сунь Куанға: "Мен Су Фэйге өмірімді қарыздымын. Егер ол болмағанда, мен қаза болып, денеме ешкім көңіл бөлмес еді, шатқалға тасталып кетер едім. Сіздің қызметіңізде болуға мүмкіндік алмас едім. Су Фэйдің іс-әрекеттері өлім жазасын лайық болса да, оны кешіре аласыз деп үміттенемін" деді. Сунь Куанның жүрегі елжіреп: "Егер мен оның өмірін сақтап қалсам, ол қашып кетсе не істеймін?" - деп сұрады. Гань Нин: "Су Фэй өлімнен құтылса, өте риза болады. Сіз оны қуғанның өзінде ол кетпейді. Неге ол тағы да өз басына қауіп тудырады? Егер ол шынымен де солай істесе, мен қораптағы оның басының орнына өз басымды беруге дайынмын" деді. Сосын Сунь Куан Су Фэйді кешірді.

Қызыл жарлар науқаны

208-209 жылдардың қысында Ган Нин Чжоу Юдің басшылығымен Цао Цао әскерлеріне қарсы Қызыл жарлар шайқасында күресіп, Вулин (烏林) жерінде жауды жеңді. Ол сондай-ақ Цзянлинг шайқасына қатысты. Чжоу Ю бастаған Сунь Куан әскерлері Цао Цаоның генералы Цао Ренге Нан округінде (南郡; қазіргі Хубэй провинциясының Цзянлинг ауданы) шабуыл жасады, бірақ қаланы бағындыра алмады. Гань Нин Илингті (夷陵; қазіргі Ичан, Хубэй) жаулап алу үшін жеке күштерді басқаруды ұсынды. Ол Илингке келгенде, оның қасында бірнеше жүз ғана сарбазы болды, бірақ ол аймақтағы адамдарды жинағаннан кейін әскерінің саны шамамен 1000-ға жетті. Цао Рен Гань Нинді Илингте қоршауға алу үшін 5000-6000 әскер жіберді. Цао Реннің әскері биік мұнаралар салып, олардан Илингке жебелер атып, шабуылдады. Гань Ниннің әскері қорқып кетті, бірақ олардың қолбасшысы сабырлы болды. Ол Чжоу Юден көмек сұрап елші жіберді, ол Лю Менгтің жоспарына құлақ асып, Лин Тонгты өздерінің орнын қорғауға қалдырып, Гань Нинге күштерді жіберді. Чжоу Ю, Лю Менг және басқалары Илингтегі қоршауды бұзуға қол жеткізді, ал Лин Тонг сол уақыт ішінде өз орнын берік ұстады. Ақырында, Цао Ренге Нан округін тастап кетуге бұйрық берілді, себебі соғыстың ұзаққа созуы Цао Цао тарапынан көптеген адам күштерін және ресурстарды сарқып жіберді, нәтижесінде Сунь Куан әскерлері округті басып алды.

Гуан Юдің жағалауы

215 жылы Сунь Куан өзінің одақтасы Лю Беймен оңтүстік Цзинь провинциясын олардың биліктері арасында бөлісу мәселесінде дауласты. Сунь Куан Лю Мэнь мен Линг Тонгты Чанша (長沙), Линлин (零陵; қазіргі Йонгчжоу, Хунань) және Гуйян (桂陽; қазіргі Чэньчжоу, Хунань) үш округін Лю Бейден тартып алуға жіберді, содан кейін Лю Суға Лю Бейдің оңтүстік Цзинь провинциясындағы иелігіндегі аумақтарды басқаратын генерал Гуан Юдың кез келген қарсы шараларына қарсы сақтандыру үшін Иянға орналасуға бұйрық берді. Сунь Куан Гань Ниннің жетістігіне өте риза болғандықтан, оны Силинг округінің әкімі (太守) етіп тағайындады және Янсин (陽新) және Сяцзи (下雉; қазіргі Янсин округінің шығысы, Хубэй) округтерін қадағалауға рұхсат берді.

Сяояо бұрмасындағы шайқас

215 жылдың басында Ган Нин Ван округінде (皖縣; қазіргі Цяньшань округі, Аньхой) Цао Цао гарнизонына жасалған шабуылға қатысты және қамалдың қабырғаларын бағындыруға тағайындалған жасаққа жетекшілік етті. Ол тізбекпен қаруланып, қабырғаға бірінші болып көтерілді, ал оның әскері Ван округінің қорғаушы қолбасшысы Чжу Гуанды (朱光) тұтқындады. Лу Мэн ең көп еңбегі үшін марапатталды, ал Ган Нин жеңісте екінші орын алды. Ган Нин «Бұзу және шабуылдау генералы» (折衝將軍) атағына ие болды. Кейін сол жылы Ган Нин Сунь Куанның Хефэйді басып алу жорығына қатысты, оны Цао Цаоның генералы Чжан Ляо қорғады. Сунь Куан қаланы бірнеше күн қоршағаннан кейін, алғашқы шайқастарда жеңіліске ұшырады және әскерінде оба басталып, күштерін кері тартты. Сунь Куанның басқа бөлімдері бірінші болып шегінді, ал Сунь Куан өзі Xiaoyao Ford (逍遙津) -да шамамен 1000 әскермен және бірнеше офицерлермен (Лу Мэн, Цзян Цин, Линг Тонг және Ган Нин сияқты) қалды. Чжан Ляо мұны пайдаланып, жауды шатастырып, күшті қарсы шабуыл жасады. Ган Нин садақшылар тобын басқарып, жауға жебе атты, ал Линг Тонг және басқалары өз әміршілерін қорғау үшін қаһармандықпен шайқасты. Ган Нин әскерге соғыс барабандарын соғып, дауыс беру құралдарын қатты үрлеуге бұйрық берді, осылайша әскердің рухын көтерді. Сунь Куан қашып құтылуға қол жеткізді, бірақ оның әскері ауыр шығынға ұшырады. Шабуылдан кейін ол Ган Ниннің батылдығы үшін мақтады.

Руксу шайқасы

Екі жылдан кейін 217 жылы Цао Цао 400 000 сарбаздық әскерді жетектеп, Сунь Куанның Русудағы гарнизонына шабуыл жасады. Сунь Куан 70 000 шамасындағы әскерді қарсы шабуылға жіберді. Гань Нин 3000 сарбаздық алғы шепті басқарды. Сунь Куан Гань Нинге түн құпиясында жауға шабуыл жасауды бұйырды, сондықтан Гань Нин 100 таңдаулы жауынгерді іріктеді. Сунь Куан Гань Нин мен оның әскеріне тағам мен шарап жіберді. Тойдан кейін Гань Нин күміс тостағанға шарап құйып, екі тостаған ішіп, сосын офицерге ұсынды. Офицер тізе бүгіп, тостағанды алуға батылы келмеді. Сонда Гань Нин қылышын суырып, тізесіне қойып: "Сен біздің билеушімізге құрмет көрсетесің, ал маған емес пе? Мен өлімнен қорқа алмаймын. Сен неліктен қорқасың?" деді. Офицер Гань Ниннің қаталдығын көріп, тостақты ішіп, әрбір сарбазға бір тостаған шарап ішуді бұйырды. Түн ортасына таяғанда Гань Нин 100 адамымен Цао Цао лагеріне шабуыл жасап, қорғаныс құрылыстарын қиратты және ондаған жау әскерін өлтірді. Цао Цао әскері үлкен қорқынышқа ұшырап, дабыл қағып, бүкіл лагерьті машталдармен жарыққа шығарды. Осы кезде Гань Нин мен оның жауынгерлері өз лагеріне аман-есен оралды, барабан соғып, сыбызғы шертіп, «уансуй!» деп шулады. Кейін сол түні Гань Нин қуанған Сунь Куанға барды. Сунь Куан оған: «Сенің ісің оны (Цао Цао) қорқытуға жетті ме? Мен сенің батырлығыңа куә болдым» деді. Сунь Куан Гань Нинге 1000 орамал жібек және 100 қылыш сыйлады. Сондай-ақ: «Мэнде (Цао Цао) Чжан Ляоға ие, ал мен Сингбаға иемін. Мен оған тең бола аламын» деді. Цао Цао бір айдан астам соң Русудан әскерін шығарды. Гань Нин Сунь Куан әскерлері арасында одан да зор құрметке ие болды және оның қол астындағы әскер саны 2000-ға артты.

Өлім

Гань Нин қайтыс болғанда, Сунь Куан оның өліміне терең қайғырды. Сангуожидегі өмірбаянында Гань Ниннің қалай қайтыс болғаны туралы қосымша мәліметтер берілмеген. Дегенмен, Цзяньканг Шилу Гань Ниннің 215-216 жылдардың қысында қайтыс болғанын жазса, австралиялық синолог Рафе де Креспиньи оның шамамен 220 жылы қайтыс болғанын есептейді.

Отбасы

Ган Нингтің атасы – Қаң Мао (甘茂), Соғысқан Штаттар дәуірінде Цинь мемлекетінің қазынашысы болған. Ган Нингтің ұлы, Ган Гуй (甘瓌), қылмыс жасағаны үшін Куайджиге (қазіргі Шаосин, Чжэцзян) жер аударылып, көп ұзамай қайтыс болды. Ган Нингтің тағы бір ұлы, Ган Шу (甘述), Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінде Жазу шебері (尚書) қызметін атқарды. Ган Шудың ұлы, Ган Чан (甘昌), У мемлекетінде Мұрагер ханзаданың тәрбиешісі (太子太傅) болды. Ган Чанның ұлы – Ган Чжуо (甘卓) болды, оның әдепті есімі Цзиси (季思) еді. Ган Чжуо Цзинь дәуірінде Оңтүстікті қорғаудың аға генералы (鎮南大將軍) және Цзин провинциясының (荊州) әкімі болды.

Бағалау

Гань Нин қатыгез және зорлыққа бейім адам еді, тіпті ол кісі өлтіруден ләззаттанатын. Бірақ, ол көңілді, әлеуметтік және стратегия қолдануға қабілетті де еді. Ол адал, ізгі адамдарды құрметтейтін және ақшаға аса мән бермейтін. Ол өзінің әскерлеріне жақсы қарады, олар да оған өмірімен адал болуға дайын тұрды.

Лин Тонгпен қақтығыс

Линг Тонг (Линг Цаоның ұлы) 203 жылы Сиакоу шайқасында әкесін Гань Нин өлтіргенін ешқашан кешірмеді. Гань Нин Линг Тонгқа қарсы әрқашан қорғаныс күйінде болды және онымен кездесуден қасақана жалтарды. Сунь Куан Линг Тонгқа Гань Нинге кек қайтармауды бұйырды. Бірде Лю Мэннің үйінде өткен тойда Гань Нин мен Линг Тонг екеуі де болды. Линг Тонг қонақтарды көңілдіру үшін қылышпен би билеген кезде, Гань Нин тұрып: "Мен де өзімнің "жи"іммен би көрсете аламын", - деді. Лю Мэн Гань Нинге: "Сен биде жақсы болсаң да, мендей шебер емессің" деді. Сосын ол қылышын суырып алып, қалқанмен бірге Линг Тонг пен Гань Ниннің арасына тұрып, екеуін бөліп тастады. Сунь Куан осы жайтты естіген соң, Гань Нинді Банчжоу (半州) гарнизонына жіберді.

Лю Менгпен айтыс

Гань Ниннің қызметшілерінің бірі жазадан қорқып, Лю Менгке бас сауғалап қайтты. Лю Менг Гань Ниннің қызметшіні өлтірер деп қорыққандықтан, оны жібермеді. Кейіннен Ган Нин Лю Менгтің үйіне келіп, оның анасына сыйлық әкелгенде, Лю қызметшіні Ганьмен кездесуге алып келді, ал Гань қызметшіні құтқаруға уәде берді. Алайда, Ган Нин кейіннен қызметшісін ағашқа байлап, оған жебелер атып өлтірген. Содан кейін ол қайығына оралып, өз адамдарына терілерді ұзартуды бұйырды, ал ол киімін шешіп, кабинада демалды. Лү Мэн Гань Ниннің қызметшісін өлтіргенін естігенде қатты ашуланды. Ол өз адамдарын жинап, Ганьмен күресуге дайындалды. Гань Нин Лью Менгтің жақындағанын естігенде, тынығып тұрды. Лю Мэннің анасы үйден жалаң аяқ шығып, ұлын былай деп сөгісті: "Әмірші (Сун Куан) сені өз отбасы ретінде көріп, саған маңызды міндеттерді жүктеді. Қалай Ган Нинді өлтіре аласың, тек онымен жеке араларыңдағы араздық үшін? Егер Ган Нин қайтыс болса, тіпті егер ол оқиғаға қатысты тергеу жүргізбесе де, сен өз рөліңнен асып түсесің". Лю Мэннің анасына құлақ асқаннан кейін ашуы басылды. Содан кейін ол Ган Ниннің қайығына барып, күліп: "Синба, менің анам сені тамаққа шақырып жатыр. Тез көтеріліңіз! Гань Нин жылап: "Мен сені алдадым", - деп жауап берді. Ол Лю Мэнге апасымен кездесуге еріп, күні бойы тойлады.

Үш патшалықтың романсында

Гань Нин 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романында кейіпкер ретінде бейнеленеді, ол Үш патшалық кезеңіне дейінгі және оның ағымындағы тарихи оқиғаларды көркемдеп суреттейді. Оның өміріндегі нақты оқиғалардың кейбіреулері романдықта асыра сипатталған немесе драматизацияланған. Роман бойынша Рюсю шайқасында Ган Ниннің Цао Цао лагеріне жасаған түнгі шабуылының сипаттамасы, оның өмірбаянында айтылған нәрсемен салыстырғанда әлдеқайда айқын. Шабуылға дейін Лин Тонг 3000 әскерді бастап, жаумен шайқасады және Чжан Ляомен жекпе-жекке түседі, содан кейін ол кері шегіну туралы бұйрық алады. Гань Нин мұны көрген соң Сунь Куанға: «Бүгін түнде мен Цао Цао лагеріне шабуыл жасау үшін тек 100 адамды алып келемін. Егер мен бір ғана жауынгерді жоғалтсам, бұл менің еңбегім деп есептелмейді» дейді. Сол түні ол 100 атты әскерді бастап Цао Цао лагеріне шабуыл жасайды және олардың барлығы жауға ауыр зиян келтіріп, жарақаттар сыйғаннан кейін тірі қайтып оралады. Гань Нин 203 жылы Сиакоу шайқасында Лин Тонгтың әкесі Лин Цаоды өлтіреді. Осыдан бастап, Гань Нин Сунь Куанға қызметке келгеннен кейін де Лин Тонг оған ашкындық сақтап келеді. Олардың қақтығысы романның 67-68 тарауларында драматизацияланады және ақырында Гань Нин Лин Тонгтың өмірін құтқарып, осы мәселе шешіледі. Гань Ниннің өлімі 83-тарауда сипатталған. Ол Сяотин шайқасында Лю Бэйдің одақтасы, тайпалық патша Шамоке тарапынан қаза табады.

Қазіргі заман суреттері

Гань Нин Koei компаниясының Dynasty Warriors және Warriors Orochi бейне ойындары сериясында ойналатын кейіпкер ретінде ұсынылған.

Чен Шоу

Чен, Шоу (3-ғасыр). Үш патшалық тарихы (Сангуочжи).

Пей Сонгжи

Пей, Сунчжи (5 ғасыр). Үш патшалық тарихына түсіндірмелер (Сангуочжи чжу).