Кіріспе

Қозғалатын нысанға әсер ететін жел.

Сол жел – қозғалатын нысанға сезілетін жел.

Желдің анықтамасы

Көрінетін жел – қозғалыстағы бақылаушы сезінетін жел, ол бақылаушыға қатысты желдің салыстырмалы жылдамдығы болып табылады. Көрінетін желдің жылдамдығы – бұл қарсы желдің (қозғалатын нысан тыныш ауада сезінерлік жылдамдық) және нағыз желдің жылдамдықтарының векторлық қосындысы. Қарсы жел нысан жылдамдығына кері бағытталған шама; демек, көрінетін желдің жылдамдығын нағыз желдің жылдамдығынан нысан жылдамдығын азайту арқылы да анықтауға болады.

Құралдар

Кемедегі желдің көрінетін жылдамдығы көбінесе желдің жылдамдығын тораптармен және желдің бағытын қайықтың бағытына қатысты градустармен өлшейтін анемометр мен жел желісін қамтитын мачтадағы датчикпен өлшенген жылдамдық ретінде айтылады. Қазіргі заманғы құралдар көрінетін желдің жылдамдығы, қайықтың жылдамдығы және бағыты енгізілген кезде нағыз желдің жылдамдығын есептей алады.

Кеме қатынасы жылдамдығына әсері

Желкенді қайықтарда, әсіресе жылдамдықпен жүзуде, көзге көрінетін жел маңызды фактор болып табылады, қайықтардың тиімді түрде қандай бағытта жүзе алатынын анықтауда. Басым желге қатысты жылдамдығы артатын кеме, желкенді қоздыратын желмен азаятын бұрышпен және артатын жылдамдықпен кездеседі. Соңында, желкеннің өте төмен бұрыштардағы тиімділігінің төмендеуі және артқан қарсылық күші үдеу күшін жоғалтуға әкеледі. Бұл жел қуатымен жүретін кемелер мен көліктердің жылдамдығының негізгі шектеуін құрайды. Желсерферлер және кейбір қайық түрлері нақты желден жылдам жүзе алады. Оларға жылдам көп корпусты және кейбір глиссирлік монокорпусты кемелер жатады. Мұз үстіндегі және құрлықтағы желкенділер де көбінесе осы санатқа жатады, себебі олардың салыстырмалы түрде аз қарсылық күші немесе үйкелісі болады. Америка кубогында қолданылатын AC72 фольгалы катамарандары осы құбылыстың мысалы болып табылады, өйткені қайықтар қоршаған ортаның жел жылдамдығынан екі есеге дейін жылдамдықпен су арқылы өтеді. Бұл эффекті "желге қарсы" бағытта жүзгенде көзге көрінетін желдің бағытын күрт өзгертеді. Бұл қайықтарда алға жылдамдық соншалық, көзге көрінетін жел әрқашан желкенге 2-ден 4 градусқа дейін бұрышпен соғады. Бұл AC72 қайықтары желге қарсы бағытта жүзуге ұқсас, бірақ әдеттегі 45 градустық бұрыштан үлкен бұрышпен, әдетте 50-ден 70 градусқа дейін.

Басқа да маңызды салалар

Белгілі бір қанатты ұшақтарда сезілетін жел – борттағы жел, ол ұшып-қону үшін қажетті жылдамдықтарды анықтайды. Әуе кемелері көбінесе максималды жылдамдықпен желге қарсы жүзеді, осылайша сезілетін желдің жылдамдығын арттырып, ұшып-қону жылдамдығын төмендетуге болады. Құрлықтағы әуежайлардағы қозғалыс, сондай-ақ көптеген орташа және ірі құстар да осы себепті желге қарсы бағытта ұшып-қонады.