Джон Вебстер: Англия драматургі, өмірі мен шығармалары
John Webster
Джон Вебстер (1580-1632) – ағылшын драматургі, «Ақ әйел» және «Мальфи герцогинясы» трагедияларымен танымал. Өмірі мен шығармашылығы Шекспирмен қатар өтті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
(шамамен 1580 – шамамен 1632) – ағылшын драматургі.
English playwright (c. 1580 – c. 1632)
Джон Вебстер (шамамен 1578 – 1632) – ағылшын Жакоб драматургі, ең белгілі туындылары – «Ақ шайтан» және «Мальфи герцогинясы» трагедиялары. Бұл трагедиялар 17 ғасырдың басындағы ағылшын сахнасының шедеврлері саналады. Оның өмірі мен мансабы Шекспирдің өмірімен бірге өтті.
John Webster (c. 1578 – c. 1632) was an English Jacobean dramatist best known for his tragedies The White Devil and The Duchess of Malfi, which are often seen as masterpieces of the early 17th century English stage. His life and career overlapped with Shakespeare's.
Өмірбаян
Вебстердің өмірі жұмбақ, оның туған және қайтыс болған күндері белгісіз. Оның әкесі, карета жасаушы Джон Вебстер, 1577 жылдың 4 қарашасында Элизабет Коутс есімді ұстаның қызымен үйленді және Вебстер Лондон немесе оның жанында көп ұзамай дүниеге келген болуы мүмкін. Олар Сент-Сепульхр приходінде тұрды. Оның әкесі Джон мен ағасы Эдвард, Торговцев-портных гильдиясының мүшелері болды, ал Вебстер Лондонның Саффолк-Лейндегі Торговцев-портных мектебінде оқыды. 1598 жылдың 1 тамызында «Жаңа Инннен» Джон Вебстер, сот үйлерінің бірі – Орталық Храмға қабылданды; оның драмалық шығармаларындағы құқықтық қызығушылықтарын ескере отырып, бұл драматург болуы мүмкін. Вебстер 17 жасар Сара Пеньяллға 1605 жылдың 18 наурызында Ислингтондағы Сент-Мария шіркеуінде үйленді. Сара жеті айлық жүкті болғандықтан, ораза айында үйленуге арнайы рұқсат қажет болды. Олардың тұңғыш ұлы Джон Вебстер III, 1606 жылдың 8 наурызында Батыс Сент-Данстан приходінде крещениеден өтті. 1617 жылы қайтыс болған көршісінің өсиеті басқа балаларының да болғанын көрсетеді. Ол туралы басқа белгілі мәліметтердің көп бөлігі оның театрлық қызметімен байланысты. Вебстер 1620-жылдардың ортасына дейін пьесалар жазып тұрды, бірақ Томас Хейвудтың «Бақытты періштелердің иерархиясы» (1634 жылдың 7 қарашасында лицензияланды) оны өткен шақта айтады, яғни ол сол кезде қайтыс болған. Вебстердің ешқандай портреті белгілі емес.
Webster's life is obscure and the dates of his birth and death are not known. His father, a carriage maker also named John Webster, married a blacksmith's daughter named Elizabeth Coates on 4 November 1577 and it is likely that Webster was born not long after, in or near London. The family lived in St Sepulchre's parish. His father John and uncle Edward were Freemen of the Merchant Taylors' Company and Webster attended Merchant Taylors' School in Suffolk Lane, London. On 1 August 1598, "John Webster, lately of the New Inn" was admitted to the Middle Temple, one of the Inns of Court; in view of the legal interests evident in his dramatic work, this may be the playwright. Webster married 17 year old Sara Peniall on 18 March 1605 at St Mary's Church, Islington. A special licence was needed to permit a wedding in Lent, as Sara was seven months pregnant. Their first child, John Webster III, was baptised at the parish of St Dunstan in the West on 8 March 1606. Bequests in the will of a neighbour who died in 1617, indicate that other children were born to him. Most of what is otherwise known of him relates to his theatrical activities. Webster was still writing plays in the mid 1620s, but Thomas Heywood's Hierarchie of the Blessed Angels (licensed 7 November 1634) speaks of him in the past tense, implying he was then dead. There is no known portrait of Webster.
Ертедегі ынтымақтастық
1602 жылға қарай Вебстер драматургтер тобымен тарихи пьесалардың үстінде жұмыс істеді, олардың көпшілігі жарық көрген жоқ. Олардың арасында трагедия – «Цезарьдың құлауы» (Майкл Дрейтон, Томас Деккер, Томас Миддлтон және Энтони Мундеймен бірлесіп жазылған) және Деккермен бірлескен «Рождество жылына бір рет келеді» (1602) пьесасы болды. Деккермен бірге ол «Сэр Томас Уайат» пьесасын да жазды, ол 1607 жылы басылып, шамамен 1602 жылы алғаш рет сахнаға қойылған. Ол 1604 жылы «Батысқа қарай!» және 1605 жылы «Солтүстікке қарай!» атты екі қалалық комедияда Деккермен қайта жұмыс істеді. Сондай-ақ 1604 жылы ол Джон Марстонның «Наласы» пьесасын Корольдің актерлері үшін сахнаға қоюға бейімдеді.
By 1602, Webster was working with teams of playwrights on history plays, most of which were never printed. They included a tragedy, Caesar's Fall (written with Michael Drayton, Thomas Dekker, Thomas Middleton and Anthony Munday), and a collaboration with Dekker, Christmas Comes but Once a Year (1602). With Dekker he also wrote Sir Thomas Wyatt, which was printed in 1607 and had probably been first performed in 1602. He worked with Dekker again on two city comedies, Westward Ho in 1604 and Northward Ho in 1605. Also in 1604, he adapted John Marston's The Malcontent for staging by the King's Men.
Үлкен қайғылы оқиғалар
Комедия жазу қабілетіне қарамастан, Вебстер ең көп танымал екі мұңды ағылшын трагедиясымен, олар итальяндық дереккөздерге негізделген. "Ақ шайтан" – 28 жасында қаны қызыл аққан итальяндық әйел Виттория Акорамбонидің қастандықтарын қайта баяндайтын туынды, 1612 жылы "Ред Булл" театрында сахналанып (сол жылы жарияланды), тым ерекше және ойлы болғандықтан көрермендерге ұнамады. "Мальфи герцогинясы", алғаш рет шамамен 1614 жылы "Корольдің адамы" тобы қойған және тоғыз жылдан кейін жарық көрген, одан сәтті шықты. Ол сонымен қатар француз тарихына негізделген "Гиза" атты пьеса жазды, оның мәтіні сақталмағандықтан одан басқа ештеңе белгілі емес.
Despite his ability to write comedy, Webster is best known for two brooding English tragedies based on Italian sources. The White Devil, a retelling of the intrigues involving Vittoria Accoramboni, an Italian woman assassinated at the age of 28, was a failure when staged at the Red Bull Theatre in 1612 (published the same year) being too unusual and intellectual for its audience. The Duchess of Malfi, first performed by the King's Men about 1614 and published nine years later, was more successful. He also wrote a play called Guise, based on French history, of which little else is known, as no text has survived.
Вебстер басқа шығармаларда
18-ғасырдағы Льюис Теобальдтың "Құпия сыр" пьесасы "Мальфи герцогинясының" жаңа өңделуі болып табылады, ол Аристотельдің "бірліктері" мен сюжеттің қуанты аяқталуын енгізеді. Ф. Л. Лукастың "Күнге оранған әйел" (1937) кітабындағы "Падуадағы Рождество" әңгімесі 1585 жылдың желтоқсан айында Виттория Акоррамбонидің (Вебстердің "Ақ шайтан" пьесасының прототипі) соңғы сағаттарын баяндайды, оқиғаны оның өзінің көзқарасынан көрсетеді. 1982 жылғы П. Д. Джеймстің "The Skull Beneath the Skin" детективтік романы Виктория дәуіріндегі сарай театрында Вебстердің "Мальфи герцогинясы" пьесасын қоюды жоспарлаған қартайған актрисаны бейнелейді. Романның атауы Т. С. Элиоттың "Өлместіктің сыбырлары" поэмасындағы Вебстердің туындыларын атаудың мәшһүр жолынан алынған. Роберт Дэвид Макдональдтың "Вебстер" пьесасы 1984 жылы Глазго қаласындағы Азаматтар театрында жазылып, тұңғыш рет қойылды. Джо Робертс сомдаған жас Джон Вебстер 1998 жылғы "Шекспирге ғашық" фильмінде пайда болады. Уилл Шекспирмен сөйлескенде ол оған: "Мен пьеса жазсам, ол Титтей болады – қанға толы, міне, жазудың жалғыз жолы" дейді. Бұл көрініс шынайы Джон Вебстердің қараңғы туындыларына сілтеме жасайды. Ол сондай-ақ Виола мен Шекспирдің театрда махаббаттасуын көргеннен кейін Виоланың киім ауыстыруын ашады. "Мальфи герцогинясы" пьесасының төртінші актісінің екінші көрінісінен алынған фрагмент 1987 жылғы BBC телефильмінде Агата Кристидің "Ұйықтасқан қырқыны" детективтік романына түсірілді. Вебстердің "Оның бетін жап, көздерім қызарады: ол жас қайтыс болды" деген сөзі Энн Райстың "Қанға толы патшайым" романында және "Ұйықтасқан қырқыны" романында қолданылады. Майк Фиггистің 2001 жылғы "Отель" фильмінде "Мальфи герцогинясы" пьесасынан көріністер бар. Пол Джонстонның "Өлім тізімі" және "Рухтарды жинаушы" романдарының антагонистері кейіпкерлердің аттары мен іс-әрекеттері арқылы "Ақ шайтанға" еліктейді. HBO телеарнасының "Boardwalk Empire" сериалының 2-маусымының 11-бөлімінде Джимми Дармодидің өткеніне қатысты сахнада Принстон университетінің аудиториясында "Ақ шайтан" талқыланады. Сахнаның соңында оқытушы "Біз кедей болғандықтан, жаман боламыз ба?" деген сөзді келтіреді, ал Джимми оған: "Мені галереяға немесе дарға асудан қалай сақтай аласың?" деп жауап береді. Кейіннен оқытушы Джиммидің өмірін Якоб дәуірі деп сипаттайды. Вебстер және оның "Ақ шайтан" мен "Мальфи герцогинясы" туындылары Echo & The Bunnymen тобының "My White Devil" әнінің мәтінінде айтылады, ол 1983 жылғы "Porcupine" альбомына енген.
The 18th century play The Fatal Secret by Lewis Theobald is a reworking of The Duchess of Malfi, imposing Aristotle's 'unities' and a happy ending on the plot. The short story 'A Christmas in Padua' in F. L. Lucas's The Woman Clothed with the Sun (1937) retells the final hours in December 1585 of Vittoria Accoramboni (the original of Webster's White Devil), slanting the narrative from her perspective. The 1982 detective novel The Skull Beneath the Skin by P. D. James centres on an ageing actress who plans to play Webster's drama The Duchess of Malfi in a Victorian castle theatre. The novel takes its title from T. S. Eliot's famous characterisation of Webster's work in his poem 'Whispers of Immortality'. Webster, a play by Robert David McDonald, was written for and premièred at the Glasgow Citizens Theatre, 1984. A young John Webster, played by Joe Roberts, appears in the 1998 film Shakespeare in Love. When talking to Will Shakespeare he tells him, "When I write plays they'll be like Titus plenty of blood – that's the only writing." The scene alludes to the real John Webster's macabre work. He is also the character who reveals Viola's disguise, after watching Viola and Shakespeare making love in the theatre. A fragment of Act Four, Scene Two, of The Duchess of Malfi is shown in the 1987 BBC TV film version of Agatha Christie's detective novel Sleeping Murder. Webster's line, "Cover her face; mine eyes dazzle: she died young", is used in the novel Queen of the Damned by Anne Rice, and in Sleeping Murder. Mike Figgis's 2001 film Hotel involves scenes from The Duchess of Malfi. The antagonist in Paul Johnston's 'The Death List' and 'The Soul Collector' mimics The White Devil in character names and actions. In Episode 11, Season 2 of HBO's Boardwalk Empire, The White Devil is discussed in a Princeton classroom during a scene that takes place in Jimmy Darmody's past. At the end of the scene the teacher quotes the line "What, because we are poor shall we be vicious?" to which Jimmy responds "Pray what means have you to keep me from the galleys, or the gallows?" Later in the episode, the teacher refers to Jimmy's life as Jacobean. Webster and his works The White Devil and The Duchess of Malfi are mentioned in the lyrics to the song My White Devil by Echo & The Bunnymen, included on their 1983 album Porcupine.