Кіріспе
Робин Гудтың серігі Кішкентай Джон – Робин Гудтың серігі, оның бас лейтенанты және Қызылшаштардың екінші қолбасшысы. Ол Робин Гудқа қатысты айтылатын тұрақты есімдердің санаулы кейіпкерлерінің бірі және Миллер ұлы Мючпен бірге ең ескі Қызылшаштардың бірі. Оның аты алып дене бітіміне ирониялық сілтеме, себебі ол көбінесе аңыздарда алып күшті жауынгер ретінде бейнеленеді – 2 метрлік (7 фут) шыбықпен соққы беру шебері. Халық ауыз әңгімелерінде ол Робин Гудпен алғашқы кездесуінде өзен үстіндегі көпірде шайқасқан.
Little John is a companion of Robin Hood who serves as his chief lieutenant and second in command of the Merry Men. He is one of only a handful of consistently named characters who relate to Robin Hood and one of the two oldest Merry Men, alongside Much the Miller's Son. His name is an ironic reference to his giant frame, as he is usually portrayed in legend as a huge warrior – a 7 feet (2 m) master of the quarterstaff. In folklore, he fought Robin Hood on a tree bridge across a river on their first meeting.
Фольклорлық
Робин Гуд туралы ағылшын тіліндегі алғашқы өлеңдік сілтеме 14-шы ғасырдың екінші жартысында Уильям Лэнгланд жазған «Piers Plowman көрінісі» атты еңбекте кездеседі. Кішкентай Джон ең ерте жазылған Робин Гуд балладаларында және әңгімелерінде, сондай-ақ 1420 жылы Эндрю Винтун мен 1440 жылы Уолтер Бауэрдің Робин Гудқа жасаған алғашқы сілтемелерінде де кездеседі. Ертегілерде Кішкентай Джон ақылды және өте қабілетті болып суреттеледі. «Робин Ходтың қимылы» атты туындыда ол қайғылы рыцарьді ұстайды, ал Робин Гуд рыцарьдің ипотекасын төлеуге шешім қабылдағанда, оны қызметші ретінде алып жүреді. «Робин Гудтың өлімі» балладасында Робин өзімен бірге тек Кішкентай Джонды ғана алып кетеді. 15-шы ғасырға жататын «Робин Гуд және монах» балладасында Кішкентай Джон Робинмен дауласқаннан кейін ашуланып кетеді. Робин Гуд тұтқындалғанда, Кішкентай Джон оның көшбасшысын құтқару жоспарын жасап, іске асырады. Алғыс айтып, Робин Кішкентай Джонға отрядтың басшылығын ұсынады, бірақ Джон бас тартады. Кейінгі бейнелерде Кішкентай Джон ақыл-ойы кем, алдағысы аз болып көрсетіледі. Алғашқы балладаларда осы кейіпкердің тегі туралы ешқандай ақпарат жоқ. 17-шы ғасырға жататын баллада бойынша, ол кем дегенде жеті фут бойы болған және Робинді тар көпірден өтуіне кедергі келтірген кезде танысқан. Содан кейін олар төртбұрышты таяқтармен шайқасып, Робин жеңіліске ұшырайды. Жеңгеніне қарамастан, Джон оның отрядына қосылып, бірге күресуге келіседі. Сол кезден бастап оны бойының үлкендігіне байланысты Кішкентай Джон деп атап кеткен. Бұл көрініс фильмдер мен теледидардағы нұсқаларында көбінесе қайталанады. Кейбір заманауи фильмдерде Кішкентай Джон Робинге қарсы жекпе-жекте жеңіліске ұшырайды. Баллада дәстүрінен бастап, Кішкентай Джон Робин Гудтың өліміне куә болған жалғыз Мерримен ретінде танылады. Оның өмір сүргендігіне қатысты тарихи дәлелдердің жоқтығына қарамастан, Кішкентай Джон Дербиширдегі Хатерсадж ауылындағы шіркеу маңына жерленген деп есептеледі. Оның ескі ыроқ ағашының астындағы бейітінің орнында қазіргі заманғы қабір тасы орнатылған. Бұл бейіт Найлор (Нейлор) отбасына тиесілі болған, кейде Джонның тегі ретінде «Нейлер» деген нұсқа да кездеседі. Аңыздардың басқа нұсқаларында оның есімі Джон Литтл деп берілген, бұл оның лақап атының ирониясын жоғалтады. Жергілікті аңыз бойынша, Кішкентай Джон отбасылық үйінен Дервент өзенінің арғы бетіне шағын коттедж салған. Қазіргі уақытта бұл жерде 15-шы ғасырға жататын, екінші дәрежелі мәдени ескертігі бар бұрынғы шаруа үйі мен қора орналасқан, ол Оффертондағы Нейтер үйі деп аталады. Дублиндегі жергілікті аңыз бойынша, Кішкентай Джон 12-шы ғасырда қалаға келіп, сол жерде дарға асылған.
Кино және теледидар
Алан Хейл аға үш фильмде Кішкентай Джон рөлін сомдады. Ол алғаш рет 1922 жылы Дуглас Фэрбенкс ойнаған «Робин Гуд» фильмінде жас сквайр ретінде Кішкентай Джон рөлін ойнады. 1938 жылы «Робин Гудтың оқиғалары» фильмінде Эрол Флинннің Робиніне қарсы рөлді қайта ойнады. Соңында, ол 1951 жылы «Шервуд орманындағы қылмыскерлер» фильмінде Робиннің ұлы ретінде Джон Дерекке қарсы үлкен Кішкентай Джон рөлін ойнады. Басқа да танымал фильмдер мен телешоудағы Кішкентай Джондар: 1950-жылдардағы телесериалдағы Арчи Дункан, «Робин мен Мариан» фильміндегі Никол Уильямсон, 1952 жылғы Диснейдің «Робин Гуд және оның серіктерінің тарихы» фильміндегі Джеймс Робертсон Джестис, 1980-жылдардағы телесериалдағы Клайв Мантл «Робин Шервуд», «Робин Гудтың үлкен шайқасы» аниме сериалындағы Кішкентай Джонның дауысы ретінде Бин Шимада, «Жас Робин Гуд» анимациялық сериалындағы Кішкентай Джонның дауысы ретінде Терренс Скаммел, 1973 жылғы Диснейдің анимациялық фильміндегі Кішкентай Джонның дауысы ретінде Фил Харрис «Робин Гуд», Дэвид Моррисси «Робин Гуд» және Ник Бримбл «Робин Гуд: Ұрылар ханзадасы» (екеуі де 1991 жылы), және Эрик Аллан Крамер 1993 жылғы «Робин Гуд: Шұлық киген еркектер». Кевин Дюран 2010 жылғы «Робин Гуд» фильмінде Джон рөлін ойнады. Бұл бейнеде ол крест жорықтарындағы шотланд аскері, Робинмен тіккен тіл үшін күреседі, ол алдап отыр деп мәлімдейді, содан кейін король өлтірілгенде Робин, Уилл және Аланға қосылады. BBC-нің «Робин Гуд» сериалында Кішкентай Джон рөлін Гордон Кеннеди ойнады. Джон Робинді оның тобы Робиннің тобынан ұрлық жасаған кезде кездеседі. Джонның әйелі Элис және ұлы бар, екеуі де бірінші маусымның соңына дейін ол қайтыс болды деп ойлайды. Ол Робинді бірден ұнатпайды, бірақ Робин Джонның әйелі мен ұлын қорғауға шыққаннан кейін пікірін өзгертеді. Шериф Локсли ауылының тұрғындарынан Робиннің қайда екенін білу үшін тілдерін кесуге әрекеттенгенде, Робин Алисқа қауіп төндіргенде оны құтқарып, өзін тапсырады. Робин өлім жазасын күтіп отырғанда, Джон ұлымен жасырын кездеседі, ол Робин өзіне, анасына және ауылдың қалған бөлігіне тамақтандыру арқылы қалай көмектескенін айтады. Бұл Джонды Робинді құтқару үшін басқаларды Ноттингем қамалына алып баруына себеп болады, содан кейін Джон мен Робин жақын дос болады. Джон заңнан тыс топтың ең үлкені және шабақпен шайқасады. Ол «Once Upon a Time» телесериалында және оның спин-оффы «Once Upon a Time in Wonderland» сериалында Джейсон Буркарт ойнады. Джейми Фокс 2018 жылғы «Робин Гуд» фильмінде Джонды бейнеледі. Көптеген нұсқаларынан айырмашылығы, бұл нұсқада ол ресми түрде «Яхья» деп аталады, ол «Жохан» дегенді білдіреді және бастапқыда крест жорықтары кезінде шайқаста кездескенде Робинге қарсы күреседі, бұл алғашқы кездесуде Яхьяның сол қолы кесіліп тасталады. Алайда, Робиннің сэр Гисборнның өлім жазасын орындаудан құтқаруға тырысқанын көргенде, ол Робинді Англияға қайтаруға баратын кемеге тығылып кіреді, мақсаты Робинге крест жорықтарына қарсы рөлді қабылдауға көмектесу. Сол қолынан айырылғандықтан, ол садақпен шайқаса алмайды, бірақ ол әлі де Робиннің жебелерін тек таяғымен ұстап алатын шебер жауынгер және көп ұзамай металлмен қапталған қолынан күресте басқа қару ретінде пайдалануға бейімделеді. Британдық «Fact or Fiction» телешоуының 4-ші эпизодында, Тони Робинсон жүргізген, «Кішкентай Джон» шын мәнінде Йоркширдің Шығыс Ридингіндегі Беверли маңындағы Рейнолд Гринлиф деген болжам жасалды.
Талдау
Кішкентай Джон қызметші мен қожайын арасындағы байланысты бейнелеуде маңызды рөл атқарады және оның іс-әрекеттері бейнеленген қоғамның билік иерархиясына қарсы тұру ретінде қарастырылуы мүмкін.