Кіріспе

1938 жылы Майкл Куртиздің түсірген фильмі, 1938 жылғы фильм. Кішкентай Джон рөлін ойнаған Алан Хейл, бұл рөлді Дуглас Фейрбенкстің 1922 жылғы нұсқасында да ойнаған еді, содан кейін 1950 жылы «Колумбия» компаниясы шығарған «Шервуд орманының бұзақылары» фильмінде де ойнады, арада 28 жыл өткен соң.

Сюжет

Ричард, Англияның норман королі, 1191 жылы үшінші крест жорығынан оралғанда герцог Леопольд тұтқындайды. Ричардтың опасыз ағасы, ханзада Джон, нормандық сері Гай Гисборнның көмегімен Англияның регенті болып жариялайды, Ричард үшін құны жинау сылтауымен саксондықтардың салықтарын арттырады. Нормандар саксондықтарды қанап-құртады. Локслидің сэр Робині, саксондық ақсүйек, зұлматқа қарсы тұрып, Миллер ұлының өлім жазасынан құтылуына көмектеседі, осылайша Гисборнның ашуын қоздайды. Кейін Робин Ноттингем сарайындағы банкетте ханзада Джонмен кездесіп, жиналғандарға Джонның өзін регент деп жариялауын сатқындық деп есептейтінін айтады. Джон Робиннің өлімін бұйырады, бірақ ол қашып, Муч пен Уилл Скарлетпен бірге Шервуд орманына құтылады. Джон Робиннің жерін тартып алып, оны заңнан тыс деп жариялайды. Муч олардың отрядына қосылу үшін адамдарды іздеуге жіберіледі. Робин мен Уилл Жон Кішкентайды ағаш көпірде кездестіріп, жартылай командалық жарыстан кейін оны қатарына қабылдайды. Робиннің отрядына ондаған адам қосылып, кедейлерге көмектесу, байларды тонау, әділетсіздікке қарсы күресу және барлық қудаланғандарға мейірімділік көрсетуге ант етеді. Олар Джон мен Гисборнға қарсы соғыс бастап, билігін теріс пайдаланатындарды жазалайды. Робиннің отряды атақты қылышбаз, монах Фрайер Такпен кездеседі. Так отрядқа қосылып, жиналған салықтарды тасымалдап бара жатқан нормандардың тобын ұстауға көмектеседі. Олардың арасында Гисборн, Ноттингемнің қорқақ шерифі және король Ричардтың қамқоршысы Леди Мариан болады. Тұтқындалғаннан кейін, ерлер ормандағы тойлық банкетте қорланады, ал Марианға құрметті орын беріледі. Бастапқыда оған деген жеккөрушілік сезімі болғанымен, Робин саксондықтарға қарсы нормандардың зұлматының мысалдарын көрсеткеннен кейін оның көзқарасын бөліседі. Робин конвойды Ноттингемге қайтаруға бұйырады, оларға өмірлері сақталғаны үшін Марианға алғыс айту керектігін ескертеді. Шервуд банкетінде Робиннің Марианға көрсеткен қызығушылығын байқаған шериф садақ ату турнирін ұйымдастыруды ұсынады, ал Леди Мариан Робинге тұзақ құру үшін алтын жебе сыйлығын ұсынады. Робин турнирге қатысып, садақ ату шеберлігімен танылады, тұтқынға алынып, асылуға сотталады. Мариан Робиннің адамдарына оны құтқару жоспарын жасауға көмектеседі. Қашып құтылғаннан кейін, ол сарай қабырғаларына өрлеп, оған алғыс айтады, екеуі де бір-біріне махаббатын білдіреді. Мариан Робиннің неке ұсынысынан бас тартып, оның орнына сарайда тыңшы ретінде қалуды жөн көреді. Король Ричард бірнеше рыцарларымен оралады. Қара канон епискобы Ричардтың киім ауыстырғанын байқап, Джонға ескертеді. Джон Ричардты өлтіру үшін бұрынғы рыцарь Дикон Малбетті жібереді, Диконға Робиннің атағы мен жерін уәде етеді. Мариан оны естіп, Робинге хат жазады, бірақ Гисборн оны тауып алып, өлім жазасына кеседі. Оның күтімшісі Бесс, Мучқа барлығын айтады. Ол Диконды ұстап алып, жекпе-жекте жеңгеннен кейін өлтіреді. Ричард пен оның серіктері нормандық монахтар кейпінде Шервуд арқылы саяхаттап, Робинмен тоқтатылады. Олар корольдің ісімен айналысатындарын айтып, Ричард Робиннің қонақжайлық ұсынысын және қасиетті крест жорығына қарсы айтқан сөздерін қабылдайды, бірақ өзін ашпайды. Муч Бесс хабарлаған жаңалықты жеткізеді. Робин өз адамдарына Ричардты табуға және қорғауға бұйрық береді; енді Робиннің адалдығына көз жеткізген Ричард өзін ашады. Робин Қара канон епискобын Ноттингемге жасырын түрде кіру үшін монахтардың қатарына қосылуға мәжбүрлейді. Ішке кіргеннен кейін, Ричард өзінің келгенін жариялайды, үлкен шайқас басталады. Робин ұзақ дуэльден кейін Гисборнды өлтіреді, Марианды босатады және Джонның адамдарын қарсылық көрсетуді тоқтатуға шақырады. Тағына оралған Ричард Джонды қуғынға салады, Робиннің дәрежесін қалпына келтіріп, оны Локсли бароны және Шервуд пен Ноттингем графы етіп тағайындайды. Король Робиннің серіктеріне кешірім береді және Робинге Леди Марианға үйленуге бұйрық береді. Робин қамалдан шығып бара жатқанда: "Мырза, сіздің барлық бұйрықтарыңызды бірдей қуанышпен орындаймын", - дейді.

Өндіріс

Робин Гудтың оқиғалары шамамен 2 миллион долларға түсірілді, бұл Warner Bros. сол кезге дейін жасаған ең қымбат фильм болды. Бұл студияның үш жолақты Technicolor процесін қолданған алғашқы фильмі де болды. Шындығында, фильмнің көп бөлігін қара-ақ түсіру жоспарланған еді, бірақ түсірілім басталғанға үш ай қалғанда ғана Technicolor-ға ауыстырылды. Бұл Warner Bros. студиясы үшін ерекше жомарт өндіріс болды, себебі студия әлеуметтік мәселелерді қоздыратын, төмен бюджетті гангстерлік фильмдермен танымал болған. Продюсер Хэл Б. Уоллис фильмнің шығармашылық жетекшісі ретінде қарастырылады. Джеймс Кагни бастапқыда Робин Гуд рөліне бекітілген еді, бірақ Warner Bros. компаниясымен келісімшартынан бас тартып, рөлге Еррол Флиннге мүмкіндік берді. Оливия де Гавиланд Мэриан рөліне үміткерлердің бірі болғанмен, студия бір кезде Анита Луиза мен оның арасында шешім қабылуда қиналды. Де-Хэвилендтің таңдалуына себеп, «Қанды капитан» фильмінің сәттілігі Флинн мен де-Хэвилендтің жұптасуын кассада табысқа жеткізетін сенімді қадам ретінде қалыптастырды. «Шервуд көлі» және «Шервуд орманы» деп аталатын бірнеше маңызды сахналар Калифорнияда түсірілді, себебі бұл жерлер Фербанкстің «Робин Гуд» фильмінің түсірілім алаңы болған. Бірнеше сахналар Warner Bros. Burbank студиясында және Калабасастағы Warner Ranch-та түсірілді. Доға ату турнирі бұрынғы Busch Gardens-те, қазір Пасаденадағы Lower Arroyo Park-інің бір бөлігінде түсірілді. Фильмге түсірілген, бірақ соңғы нұсқасына енбеген көріністердің арасында маскировкаланған Ричард патшаның Тук монахымен төбелес жасауы және Робиннің Мэрианмен бірге атқа шығуы бар; соңғысы фильмнің соңғы көрінісі болуы керек еді және фильмде болмаса да, трейлерде көрсетілді. Музыка тарихшысы Лоренс Э. Макдональд фильмнің табысына көп факторлар әсер еткенін, оның ішінде актерлік құрам, Technicolor түсірілімі және Майкл Куртистің қарқынды режиссерлігі, бірақ «ең бастысы – Корнгольдтың керемет музыкасы» екенін атап өтті. Сондай-ақ, кинотарихшы Руди Бельмер Корнгольдтың осы және басқа фильмдеріне қосқан үлесін былайша сипаттады:

Warner Bros. талабына жауап ретінде Корнгольд студияның өндіріс жетекшісі Хэл Б. Уоллиске өзі драма мен жүрек композиторы екенін айтты және ол «90% экшн фильм» деп санайтын нәрсеге көп байланыс сезінбеді. Корнгольд өзінің фильмдеріне жазған музыкасын «Opern ohne Singen» – әнсіз опералар деп атады, бірақ оларды жазу кезінде опералық сахнаға жазғандай тәсіл қолданды. Сондықтан «Робин Гудтың оқиғалары» – ірі масштабты симфониялық туынды болды. Студияның музыкалық бөлімі Корнгольдқа көмектесу үшін оркестршілер тобын, оның ішінде болашақ Оскар иегері Уго Фридхоферді ұсынғанына қарамастан, жұмыс көлемі өте зор болды, әсіресе оған композициялау үшін берілген уақыт шектеулі болды. Бұл мәселені әкесіне, Венаның белгілі музыка сыншыларының бірі Юлиус Корнгольдқа баяндағанда, әкесі 1920 жылы жазылған «Sursum Corda» («Жүректеріңді көтеріңдер») симфониялық увертюрасының тақырыптары ең қиын экшн сахналарының музыкасына керемет сәйкес келеріне кеңес берді, ал Эрих оған келісті. Бұл оған екінші Оскар сыйлығын «Үздік оригиналдық музыка» номинациясы бойынша әкелді және Голливудтың алтын ғасырында экшн фильмдерінде қолданылған симфониялық стильді қалыптастырды. Робин мен Марианның махаббат тақырыбы атақты концерттік туындыға айналды.

Қабылдау

Қазіргі сын-пікірлер өте жағымды болды. "Бай өндірілімімен, батыл безендірілімімен, романтикалық және түрлі-түсті қойылым, ол осы жылғы ең жақсы туындылардың қатарында алға шықты", - деп жазды The New York Times газетінің журналисі Фрэнк С. Нюгент, фильм Radio City Music Hall-да тұңғыш рет көрсетілген кезде. "Бұл кино сахнасындағы тамашалықтың өзі", - деп тойлады Variety журналы. "Техниколордың барлық түсіндегі халық ертегілерін өте қиялымен қайта баяндау, кассада жомарт табысқа ие болуға лайық". Film Daily оны "жоғары сапалы ойын-сауық" деп атады, "тамаша режиссура" және Флинннің "идеалды таңдау" болғанын айтты. "Тамаша ойын-сауық!" - деп жазды Harrison's Reports. "Оқиға, романтика, комедия және адамдық тартымдылық шеберлікпен үйлестіріліп, барлық жағынан қанағаттандыруды қамтамасыз етеді. Басты кейіпкер мен басты жауы арасындағы соңғы сахнадағы дуэль ең қызықтысы болып саналады". The New Yorker журналынан Джон Мошер оны "бай, жарқын және барлық қақтығыстарына қарамастан, біршама тұйық қойылым" деп сипаттады, Флинннің актерлік шеберлігі мен экшн-сахналарды жоғары бағалады, бірақ қосалқы актерлердің "тамаша жиынтығы" "ортағасырлық әшекейлердің астында көміліп қалғанын" байқады. Rotten Tomatoes сайтының мәліметінше, 50 сын-пікірге сүйенген 100% сыншы фильмге оң баға берді, орташа есебі 8.94/10. Фильм олардың 100 ең үздік классикалық фильмдер тізімінде 13-ші орында тұр. Rotten Tomatoes сыншылардың пікірін былай қорытындылады: "Эррол Флинн аңызға айналған кейіпкер ретінде керемет, ал фильм күміс экран үшін жасалған қиялы бар отбасылық оқиғалардың типін бейнелейді".

Мұра

Фильмнің танымалдылығы Эррол Флинннің есімі мен бейнесін жұртшылықтың назарында Робин Гудпен тығыз байланыстырды, тіпті 1922 жылы осы рөлді ойнаған Дуглас Фэрбенкске қарағанда да. Фильм Робин Гудтың кейінгі киноадаптациялары үшін үлгі болып табылады. Бұл Флинн мен Оливия де Гавилендтің бірге түскен үшінші фильмі болды ("Капитан Блад" және "Жеңіл атқыштар бригадасынан" кейін). Олар ақырында тоғыз фильмде бірге ойнады, атап айтқанда "Төрттік дүрлік" (1938), "Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі" (1939), "Додж-Сити" (1939), "Санта-Фе жолы" (1940), "Олар аяқкиімдерімен өлді" (1941) және "Бақытты жұлдыздарыңызға шүкір" (1943), бірақ соңғы фильмде олар бірге түспеді. Кейіпкерлердің киімдері мен сахналары көп рет көшіріліп, пародияланды. Мысалы, 1949 жылғы "Барбарыс" мультфильмінде ("Rabbit Hood") Багсқа ақылсыз Кішкентай Джон үнемі: "Уайымдама, қорқудың қажеті жоқ, Робин Гуд жақын арада келеді" деп айтады. Фильмнің соңында Багс Робинмен кездескенде, ол бұл фильмнен алынған монтаж арқылы Эррол Флин екенін көріп таңғалады (кейін ол басын шайқап, "Бұл ол емес!" дейді). Басқа пародиялар – "Даффи Робин Гуд" (1958) және "Гуффи және оның мұңды достары" ("Гуф Троуп" эпизоды, 1992). Дэнни Кейдің басты рөлде ойнаған "Сот жұлдызы" музыкалық комедиясы Робин Гудты пародиялауге арналған. Базиль Ратбоун тіпті жаман рөлде ойнайды және Кеймен айқасқа түседі. Мел Брукс жасаған "Робин Гуд: Тығыз шалбар" пародиясының көп бөлігі осы фильмнің эстетикасына сүйенген, бірақ сюжеті көбінесе "Робин Гуд: Ұрылар ханзадасы" фильміне ұқсас, сондай-ақ 1973 жылғы Disney нұсқасына сілтеме жасайды. Мел Брукс 1975 жылғы "When Things Were Rotten" телесериалында да Робин Гуд аңызын пародиялады. Фильмдегі қылышпен шайқасқан көріністердің бір бөлігін Джордан Мехнер спрайттарға айналдырып, 1989 жылғы "Персия принці" платформалық ойынында пайдаланды. Эррол Флинннің акробатикалық қылыш шеберлігі "Жұлдызды соғыстар" фильмдеріндегі жарық қылышпен жекпе-жек хореографиясының маңызды үлгісіне айналды. Disney-дің 2010 жылғы "Танглед" анимациялық фильмінде Флинн Райдердің сыртқы келбеті мен мінезі ішінара Эррол Флинннің бейнесінен шабыттанды, сонымен қатар оның тегі де құрмет көрсету үшін қолданылды.

Комикстік адаптация

Нокаут комиксі (апталық сурет газеті, Amalgamated Press, Лондон) № 434, 21 маусым, 1947 – № 447, 20 қыркүйек, 1947, 14 нөмір, 28 бет қара-ақ түсте, Майкл Хаббард салған суреттері) Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін фильм қайта жаңғырылғанда жарық көрген, фильм сюжетінен бірнеше өзгерістер енгізілген. Комикстің сюжеті Warner Bros. фильмінің көрнелісі мен баяндамасына көбінесе сәйкес келеді. Дегенмен, Робин мен сэр Гай арасындағы атақты соңғы айқас бірнеше кадрға дейін қысқартылып, Робин бұрынғы монах киімін кие берген күйінде қалады. Комикс Робин мен сэр Гайдың арасындағы турнирмен басталады, бұл көрініс түпнұсқа сценарийде болған, бірақ ешқашан түсірілмеген.