Ройстон қаласы: тарих және географиясы

Кіріспе

Гертфордширдегі қала, Англия.

Ройстон – Англиядағы Гертфордшир графтығының және Солтүстік Гертфордшир ауданындағы қала және азаматтық округ. Ол Гринвич меридианының бойында, қаланың шығыс шекарасынан өтеді және Милтон-Кейнс және Ипсвич сияқты қалалармен бірдей ендікте графтықтың ең солтүстік нүктесінде орналасқан. Лондонның орталық бөлігінен шамамен 69 шақырым (43 миль) солтүстікке қарай, ауылдық жерде жатыр. 1890 жылдардағы шекара өзгерістеріне дейін Гертфордшир мен Кембриджшир арасындағы шекара қаланың ортасынан, Мелборн көшесінің ортасымен шығыстан батысқа қарай өтіп кеткен. 2021 жылғы мәлімет бойынша қаланың халқы 17 448 адамды құрайды.

Тарих

Қала екі ежелгі жолдың тоғысында өсті – Ермин көшесі мен Икнилд жолы (Ашвелл көшесімен біріктіріліп); біріншісі римдік жаулаудан кейін салынды, ал Икнилд жолы ежелгі дәуірдегі жол ретінде ұзақ уақыттан бері қабылданған. Бұл жолдар кейде әскери жолдар деп аталады, себебі оларды римдік әскерлер дайындаған немесе жақсартқан, бұл римдік Британияның ішкі аймақтарына қол жеткізуді жеңілдету үшін жасалған. Икнилд жолының орнында бүгінгі A505 тас жолы орналасқан, ол қаланың солтүстігін айналып өтеді. A10 қаланың оңтүстігінде Ермин көшесінің бағытын ұстанады, бірақ жол тоғысына жетпей бұрылып кетеді. A1198, «Ескі Солтүстік жолы» деп белгілі, Эрмин көшесінің солтүстікке қарай созылған бағытын жалғастырады. Гофферс-нолл және Терфилд-хиттегі обалар – тарихқа дейінгі қоныстардың куәсі. Белгісіз уақытта жол тоғысында Ройз, Рохезия немесе Роизия айқасы деп аталатын айқаш орнатылды. Осы елді мекенге алғашқы атау – Crux Roesia немесе Роизия айқасы болды. 14 ғасырға қарай бұл Роисия қаласы, Ройстон немесе Ройстон болып өзгерді. Хай-стриттің солтүстік жағында орналасқан, шаршы ойығы бар қызыл диірмен тасы, айқаштің негізі деп есептеледі. Қала монахтардың жарғысын жоғалтқаннан кейін, монастырь жерін Генри VIII-нің жеке кеңесшісі Роберт Честер сатып алды және нарық ашты. Қаланың көп бөлігі Лондон мен Йорк арасында саяхаттайтын саяхатшыларға қызмет көрсететін қонақ үйлерге берілді. 1603 жылдың 29 сәуірінде Джеймс VI мен I Англия королі болып таққа отыру үшін Вестминстерге бара жатып, Честердің үйінде түндеді. Оның әжесі Мария Гиз 1551 жылы сол жерде болған. Аймақтың аң аулауға қолайлы екенін байқаған Джеймс үйді бір жылға жалға алды. 1604 жылы ол «Қасқыр» және «Грейхаунд» қонақ үйлерін бұзып, қалада патшалық аңшылық үйін салуға шешім қабылдады. Патшаның үйі 1607 жылы аяқталды және 1652 жылы «барлығы кірпішпен салынған, жақсы жабынған, ұзындығы 78 фут, ені 43 фут, төбеден жерге дейінгі биіктігі 24 фут, қабырғалардың қалыңдығы 24 дюйм» деп сипатталды. 1829 жылы Маркет төбесінде жабық астық биржасы ашылды. Англия шіркеуінің Әулие Жан Креститель шіркеуі 2018 жылдың 9 желтоқсанында таңертең болған өрттен қатты зақымданып, шатыры мен қоңырау мұнарасының бір бөлігі жойылды. Өрт сөндіруге жасалған әрекеттер деп есептелгенімен, полицияның тергеуі оның қасақана жасалмағанын көрсетті. Шіркеу өрттен кейін шамамен төрт жыл өткен соң, 2022 жылдың қараша айында қайта ашылды, ал 26 қарашада ашық есік күні өткізілді.

The town grew at the crossing of two ancient thoroughfares, Ermine Street and the Icknield Way (cum Ashwell Street); the former was created after the Roman conquest, while the Icknield Way has long been accepted as a prehistoric routeway. The roads are sometimes called military roads as they were prepared or improved by Roman soldiers to facilitate access to the hinterland of Roman Britain. The path of Icknield Way is occupied by the present day A505, which bypasses the town to the north. The A10 follows the alignment of Ermine Street south of the town but diverts before it reaches the crossroads. The A1198, known as the Old North Road follows the alignment of Ermine Street northwards. Barrows on Goffers Knoll and Therfield Heath are evidence of prehistoric settlement. A cross, variously known as Royse's, Rohesia's, or Roisia's Cross, was erected by the crossroads at an unknown date. It gave the settlement its earliest name of Crux Roesia or Roisia's Cross. By the 14th century this had become Roisia's Town, Roiston or Royston. A large boulder of red millstone grit, bearing a square socket, supposed to be the base of the cross, has been placed by the cross roads at the northern end of High Street. The town having lost its monastic charter, the priory site was obtained by Robert Chester, a gentleman of the bedchamber to Henry VIII, who set up a market. Much of the town was given over to inns catering for travellers mainly travelling between London and York. On 29 April 1603 James VI and I, travelling to Westminster to be crowned as King of England, stayed overnight at the Chester residence. His grandmother Mary of Guise had stayed there in 1551. Attracted by the suitability of the area for hunting, James hired the house for a year. In 1604 he decided to create a royal hunting lodge in the town by demolishing the "Cock" and "Greyhound" inns. The king's lodgings were completed in 1607 and were described in 1652 as "all of brick well tiled double built, in length 78 ft., breadth 43 ft., height from eaves to ground 24 ft., thickness of walls 24 inches." A covered Corn Exchange was established on Market Hill 1829. The Church of England parish church of St John the Baptist was severely damaged by a fire that broke out in the early morning of 9 December 2018, with the blaze destroying part of the roof and bell tower. Initially thought to be arson, a police investigation later concluded this not to be the case. The church was reopened in November 2022, almost four years after the fire, with an open day held on 26 November.

Басқару

Ройстон жергілікті басқарудың үш деңгейіне ие: қалалық/ауылдық әкімшілік, аудандық және облыстық деңгейлерде.

Қалалық кеңес

Ройстон қалалық кеңесі 1974 жылы Ройстон қалалық округтік кеңесінің орнына келген ретінде құрылды. Кеңес он бес кеңесшіден тұрады, оларға қала әкімі жетекшілік етеді. Кеңесшілер Хит, Меридиан және Палас деп аталатын үш округ бойынша сайланады. Қалалық кеңестің міндеттеріне бау-бақша учаскелері, Ройстон үңгірі, Ройстон мұражайы, жергілікті фестивальдар, қоғамдық залдар және қаланың соғыс ескерткіші кіреді. 2007 жылдың желтоқсанында Ройстон қалалық кеңесіне ұлттық деңгейде танылған «Сапалы қалалық кеңес» мәртебесі берілді. Бұл марапат Ройстон қалалық кеңесінің Жергілікті кеңестер ұлттық қауымдастығы және басқа да мемлекеттік органдардың талаптарына сай, жоғары стандарттармен жұмыс істейтінін көрсетеді.

Елтаңба

Қалалық кеңес 1952 жылы қалалық округ кеңесіне берілген қала гербін пайдаланады. Қалқандағы символдар қала тарихын қысқаша бейнелейді. Аса таяқ Ройстон аббаттығын, ал гүлдер Тюдорлармен байланысты екенін көрсетеді, ал Джеймс I Стюарттардың клеткалы белдеуімен бейнеленген. Елік Гертфордширді символдайды. Гербтегі тимсал – аймақта "Ройстон қарғасы" деп белгілі, қапталдары бүктелген қарға. Ол қала орталығындағы "Ройс тасының" үстінде тұр.

Ройстон бірінші

2008 жылдың қазан айында Ройстонның бірінші бизнес аймағын дамыту қауымдастығы (BID) ұсынылды. Жергілікті кәсіпкерлердің дауыс беруі нәтижесінде 2009 жылдың сәуір айында ол жұмыс істеуге кірісті. 2014 жылы өткен екінші дауыс беруде ұйымға 2019 жылдың сәуір айына дейін қосымша бес жылдық өкілеттік берілді.

Аудандық кеңес

1974 жылдан бері Ройстон Солтүстік Гертфордширдің қалалық емес ауданының құрамына кіреді. Аудандық кеңес Летчворт қаласында орналасқан және Балдок және Хитчин қалаларын да қамтиды. 24 округ бойынша 49 аудандық кеңесші сайланады. Ройстон Хит, Ройстон Меридиан және Ройстон Палас округтері әрқайсысы екі кеңесші сайлайды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, үш кеңесші Либерал-демократтар партиясының, екісі Еңбек партиясының және біреуі Консервативтік партияның мүшесі болып табылады.

Аудандық кеңес

Гертфордшир округі кеңесінде 78 кеңесші бар, олардың екеуі Ройстон және оған жақын аудандардан сайланады. Аталған кеңесшілердің бірі (2023 жылғы мәлімет бойынша) үстемдік құратын Консерваторлар партиясының мүшесі, ал екіншісі Либералдық-демократтар партиясының мүшесі.

Қауым

Ройстон приходы 1540 жылы Гертфордширдегі Барквей, Рид және Терфилд приходтарының, сондай-ақ Кембриджширдегі Мельбурн және Книсуорт приходтарының бөліктерінен құрылды. Ол кезде округ шекарасы өзгертілмегендіктен, жаңа приход Гертфордшир мен Кембриджширдің аралығында орналасты. 1872 және 1875 жылдарғы Қоғамдық денсаулық сақтау заңдарына сәйкес, кедейлер одағының қамқоршылар кеңесіне аталған аумақ бойынша қоғамдық денсаулық сақтау және жергілікті басқару функциялары жүктелді, содан кейін ол Ройстон ауылдық санитарлық округі деп аталды. 1878 жылы олар Ройстон қаласы үшін арнайы су ағызу округін құруға қажетті өкілеттіктер алу үшін үсыныс жасады. Осы кезде қаланың қалалық аймағы Тюдор приходтарының шекарасын асып кеткендіктен, арнайы су ағызу округіне Кембриджширдегі Бассингборн, Книсуорт және Мельбурн, сондай-ақ Гертфордширдегі Терфилд приходтарының бір бөлігі де қосылды. Арнайы су ағызу округі 1879 жылғы 16 маусымда қолданысқа енгізілді.

Ройстон қалалық округі (1897-1974)

1894 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңына сәйкес, ауылдық санитарлық округтер 1894 жылдың 28 желтоқсанынан бастап ауылдық округтерге айналды. Егер ауылдық санитарлық округтер округ шекараларын кесіп өтсе, Ройстон ауылдық санитарлық округі сияқты, олар әр округте жеке ауылдық округтерге бөлінуге тиіс болды, егер шекаралар басқаша түзетілмесе. Гертфордшир және Кембриджшир округтік кеңестерінің бірлескен комитеті 1894 жылы Ройстонды қалай басқару мәселесін келісуге тырысты. Екі округтік кеңеске де қаланың бірлігін сақтап қалуға мүмкіндік беретін шешім табылмады. Сондықтан, Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңы жыл соңында күшіне енген кезде, Ройстон приході қаланың ортасымен өтетін округ шекарасы бойынша Ройстон (Гертфордшир) және Ройстон (Кембриджшир) приходтеріне бөлінді. Ройстон ауылдық санитарлық округінің Гертфордшир бөлігі, Ройстон (Гертфордшир) приходін қоса, Эшвелл ауылдық округіне, ал Кембриджшир және Эссекс бөлігі, Ройстон (Кембриджшир) приходін қоса, Мельбурн ауылдық округіне айналды. Ройстон арнайы дренаждық округі де сол сияқты Солтүстік Ройстон және Оңтүстік Ройстон арнайы дренаждық округтеріне бөлінді, ал екі аймақ жаңа ауылдық округтік кеңестермен басқарылды. Ройстон қаласын басқару мәселесін шешуге тағы бірнеше жыл кетті. Екі округтік кеңес де қаланың толығымен өз құзырында болуын қалап, бәсекелес ұсыныстар жасады. Ақырында, Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кеңесі қаланың барлығы Гертфордширге қарауы керек деген шешім қабылдады және 1896 жылдың 30 қыркүйегінде Ройстон (Кембриджшир) приході және Солтүстік Ройстон арнайы дренаждық округінің ішінде орналасқан Бассингборн, Книсуорт және Мельбурн приходтерінің бөліктері Гертфордширге берілді. Уақытша шара ретінде бұл аудандар Солтүстік Ройстон, Оңтүстік Бассингборн, Оңтүстік Книсуорт және Оңтүстік Мельбурн приходтеріне айналды және Гертфордшир округтік кеңесі қала үшін қалалық округ құрғанша Эшвелл ауылдық округіне кірді. 1897 жылдың 1 қазанында, округ шекарасы өзгергеннен кейін бір жыл және бір күн өткен соң, Ройстон үшін қалалық округ құрылды, осылайша Ройстон Эшвелл ауылдық округінің бөлігі болуын тоқтатты. Жаңа Ройстон қалалық округі Ройстон, Солтүстік Ройстон, Оңтүстік Бассингборн, Оңтүстік Книсуорт, Оңтүстік Мельбурн және Оңтүстік Ройстон арнайы дренаждық округіндегі Терфилд приходінің бөлігін қамтыды, бұл жаңа кеңеске 1879 жылғы алғашқы арнайы дренаждық округтің шекарасын берді. Бұл аймақ сонымен қатар қалалық округтік кеңес басқаратын Ройстон деп аталатын бір приходқа айналды. Ройстон қалалық округтік кеңесі өзінің алғашқы отырысын 1897 жылдың 1 қазанында Мельбурн көшесіндегі Институтта өткізді. Кеңестің алғашқы төрағасы консерватор Джозеф Филлипс болды, ол сонымен қатар Ройстонның күзетшілер кеңесінің және Эшвелл ауылдық округтік кеңесінің төрағасы болды. Ройстон қалалық округтік кеңесі 1900 жылы Институтты сатып алып, оны Ройстон қала үйі деп атады. 1952 жылдың 19 мамырында Ройстон қалалық округтік кеңесіне елтаңба берілді. Ройстон қалалық округтік кеңесі 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңына сәйкес таратылып, 1974 жылдың 1 сәуірінде Солтүстік Гертфордширдің бөлігі болды. Ройстон қалалық кеңесі бұрынғы қалалық округтік кеңесінің мұрагері ретінде сол күні құрылды. Қалалық кеңес әлі де Ройстон қала үйінде орналасқан.

Under the Local Government Act 1894 rural sanitary districts became rural districts from 28 December 1894. Where rural sanitary districts straddled county boundaries, as Royston Rural Sanitary District did, they were to be split into separate rural districts in each county, unless boundaries were otherwise adjusted. A joint committee of Hertfordshire and Cambridgeshire County Councils held inquiries during 1894 trying to reach agreement as to how best to deal with Royston. No solution that would keep the town together could be found that was acceptable to the two county councils. Therefore, when the Local Government Act came into force at the end of the year, Royston parish was split along the county boundary through the middle of the town into a Royston (Hertfordshire) parish and a Royston (Cambridgeshire) parish. The Hertfordshire parts of the Royston Rural Sanitary District, including the Royston (Hertfordshire) parish, became the Ashwell Rural District, whilst the Cambridgeshire and Essex parts of the rural sanitary district, including the Royston (Cambridgeshire) parish, became the Melbourn Rural District. The Royston Special Drainage District was likewise split into a North Royston Special Drainage District and a South Royston Special Drainage District, with the two areas being administered by the new rural district councils. The question of how the town of Royston should be governed took another couple of years to resolve. Competing proposals were put forward from the two county councils, with both Cambridgeshire and Hertfordshire wanting the whole town. Eventually, the Local Government Board directed that town should all be placed in Hertfordshire, and on 30 September 1896 the parish of Royston (Cambridgeshire) and the parts of the Cambridgeshire parishes of Bassingbourn, Kneesworth, and Melbourn that were within the North Royston Special Drainage District were transferred to Hertfordshire. As a temporary measure, these areas became the parishes of North Royston, South Bassingbourn, South Kneesworth, and South Melbourn, and were all included within the Ashwell Rural District pending such time as Hertfordshire County Council was able to establish an urban district for the town. On 1 October 1897, a year and a day after the county boundary change, an urban district was established for Royston, at which point Royston ceased to be part of the Ashwell Rural District. The new urban district of Royston covered the parishes of Royston, North Royston, South Bassingbourn, South Kneesworth, South Melbourn, and the part of Therfield parish in the South Royston Special Drainage District, in effect giving the new council the same boundaries as the original special drainage district of 1879. The area also became a single parish called Royston, governed by the urban district council. Royston Urban District Council held its first meeting on 1 October 1897 at the Institute on Melbourn Street. The first chairman of the council was Joseph Phillips, a Conservative, who was also the chairman of the Royston Board of Guardians and the Ashwell Rural District Council. Royston Urban District Council purchased the Institute in 1900, renaming it Royston Town Hall. A coat of arms was granted to Royston Urban District Council on 19 May 1952. Royston Urban District Council was abolished under the Local Government Act 1972, becoming part of North Hertfordshire on 1 April 1974. Royston Town Council was created on the same day as a successor parish to the former urban district council. The Town Council continues to be based at Royston Town Hall.

География

Қала Хертфордширдің бор тауларының солтүстік еңісінде жатыр.

Көлік

Ройстон А10 және А505 жолдарының қиылысында орналасқан, бұл екеуі де Гертфордшир және одан әрі маңызды көлік артериялары болып табылады. Қала Лондонға және солтүстікке жылдам қатынас үшін де ыңғайлы, себебі A1(M) және M11 тас жолдарына жақын орналасқан. Жақын маңдағы әуежайлардың ішінде Лондон Лутон және Стэнстед әуежайлары бар, олардың екеуі де Англияның оңтүстігіндегі ірі әуе тасымал орталықтары. Ройстон теміржол станциясы Лондон мен Кембриджге тікелей қатынас ұсынады. Ол Кембридж желісінде орналасқан және Govia Thameslink Railway компаниясының жүйелі рейстері үшін аялдама болып табылады.

Ройстон темір жол өткелі

2012 жылы жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін жаңа теміржол өткелі ашылды. Бұл өткел қаланың солтүстік бөлігін демалыс орталығымен және мектептердің негізгі кешенімен байланыстырады. Екі нұсқа ұсынылды: шамамен 1,5 миллион фунт стерлингтік көпір және 3,25 миллион фунт стерлингтік, нәтижесінде таңдалып алынған жер асты жолы. Сондай-ақ, екі орналасқан жері қарастырылды: бірі – «Кумбс-Хоул» саяжай бақшалары ауданында, екіншісі – Грин-стрит пен Мортон-стритті қосатын жерде. Sustrans «Кумбс-Хоул» саяжай бақшалары ауданында жер асты жолын салуды шешті. 2007 жылы бұл жоба Sustrans Connect2 жобаларының 79-ының бірі болып, Big Lottery қорынан қаржыландыру алды. Connect2 жобасында тек жер асты жолы туралы мәліметтер келтірілген.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East және ITV Anglia ұсынады. Телевизия сигналдары Сэнди Хит теледидар таратушысынан алынады. Қала BBC Three Counties Radio және BBC Radio Cambridgeshire радиостанцияларының таралу аймағында орналасқан. Heart Hertfordshire, Star Radio және қоғамдық радиостанция Royston Radio сияқты басқа радиостанциялар да бар. Ройстон Кроу қаланың жергілікті апталық газеті, ол бейсенбі күндері жарық көреді.

Көрнекті орындар

Терфилд Хиттің (Ройстон Хит деп те аталады) ашық кеңістігі мен табиғи қорығы қалаға оңтүстік-батыстағы төбеден көрінеді. Икнильд жолы Букингемширдегі Ивингхо маяғынан Саффолк штатындағы Кнеттисхолл Хитке дейін саяхаттайтын бағытында ауылдан өтеді. 1742 жылы Ройстонның ортасында әктастан қазылған ерекше үңгір табылды. Ройстон үңгірі қаланың орталық қиылысының астында орналасқан. Үңгірдегі мүсіндер үңгірдің тегі мен мақсатына қатысты көптеген пікірталас тудырды.

Танымал мәдениет

Ройстон өнер фестивалі 2007 жылы қайта жаңғырылып, қазір жыл сайын қыркүйектің соңғы аптасында немесе қазанның бірінші аптасында өтеді. Royston Town Band – 19 ғасырдың ортасында Royston Volunteer Band ретінде құрылған мыс қорытынды оркестрі. Топ 2014 жылы 150 жылдығын тойлады. Ройстон шайқасы – Уильям Ле Кьюдің «1910 жылғы шабуыл» романындағы ойдан шығарылған шайқас. Кітапта неміс әскері Шығыс Англия арқылы Англияға басып кіріп, Лондонға қарай жорыққа шығатыны сипатталған. Ройстонда олардың ілгерілеуін тоқтатуға әрекет жасалған, бірақ сәтсіз аяқталған шайқас болады. 1965 жылғы балалар телесериалы «Тандербирдс» бағдарламасында құтқару операциясына қатысқан эксцентрикалық қуыршақ кейіпкері Дебора Ройстон герцогинясы деп аталды. Эпизод «Герцогиня тапсырмасы» деп аталды. Ройстон – 1980-ші жылдардағы «Билл» телесериалын жасаған жазушы Джефф Маккуиннің туған қаласы. Сан Хилл станциясы осы аттас Ройстон көшесінің құрметіне аталды. Ройстон «Бір ұл туралы» романының соңында есімдерін табады, бірақ фильмде көрсетілмейді. Ройстон – «Тед Лассо» сериалындағы доктор Шаронның туған жері.

Спорт және демалыс

Ройстон гольф клубы Терфилд Хитте орналасқан және 1892 жылы құрылған. Онда 18 лунка, жаттығу алаңдары, кәсіби гольф дүкені және ыңғайлы клуб үйі бар. Ройстон қаласында "Ройстон Таун" футбол клубы бар, ол Garden Walk стадионында ойнайды. Аталған футбол клубы қазіргі уақытта Оңтүстік лигасының Премьер дивизионының Орталық лигасынде өнер көрсетеді. Сонымен қатар, Терфилд Хитте орналасқан Ройстон спорт клубы қаланың теннис, сквош, хоккей және регби клубтарына, сондай-ақ жастар футболына үй иесі болып табылады. Ройстон регби клубының бірінші құрамасы Гертс/Миддлсекс бірінші дивизионында ойнаса, қыздардың U15 құрамасы 2011 және 2012 жылдары Гертс кубогын жеңіп алды.