Кіріспе

Британдық жазушы (1905–1945)

Эйлин Мод Блэр (туған күні О'Шонесси, 25 қыркүйек 1905 – 29 наурыз 1945) – Джордж Оруэллдің (Эрик Артур Блэр) бірінші әйелі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Лондон қаласындағы Ақпарат министрлігінің цензура бөлімінде және Азық-түлік министрлігінде жұмыс істеді. Ол Англияның солтүстік-шығысындағы Саут-Шилдс қаласында дүниеге келген. Оның анасы Мари О'Шонесси, әкесі Лоренс О'Шонесси – кеден қызметкері. Ол 39 жасында жатырды алып тастау операциясы кезінде қайтыс болды.

Білім және ерте өмір

О'Шонесси Сандерленд шіркеуінің орта мектебінде оқыды. 1924 жылдың күзінде ол Оксфордтың Сент-Хью колледжіне түсті, онда ағылшын тілін оқыды. 1927 жылы ол жоғары екінші сыныпты диплом алды. Өзінің қалауымен, "ешқандай маңызы жоқ және бірін-бірімен байланысы жоқ" жұмыстардың тізбегі ілесуге тиіс болды, ол оларды қысқа ғана уақытқа атқарып, Темза өзені жағасындағы Таплоудағы Сильчестер Хаусы қыздар интернатында көмекші тәрбиеші болып жұмыс істеді, сондай-ақ хатшы болып, қарт ханым Элизабет Кэдбериге кітаптар оқып берді, және Лондонның Виктория көшесіндегі кеңсеге ие болды, онда теріп беру және хатшылық қызметтері көрсетілді. Ол кеңсесін жапқаннан кейін, бос лауазымда журналистикамен айналысып, кейде «Evening News» газетіне материалдарын сатты. Ол өкше хирургі болған ағасы Лоренске ғылыми мақалаларын және кітаптарын теріп, түзету және редакциялау арқылы көмектесті. 1934 жылдың күзінде Айлин екі жылдық білім беру психологиясы бойынша магистратура курсына түсу үшін Лондон университетінің колледжіне қабылданды. Айлин балалардың интеллектын тестілеуге ерекше қызығушылық танытты, "және ол өзінің диссертациясының тақырыбын ертерек анықтады". Ол ағасын «табиғаттың фашисі» деп сипаттады. Оның жұмысы ILP үшін «француз-ағылшын стенографияшысы» ретінде сипатталды, бірақ ол сонымен қатар ILP жауынгерлерінің барлық логистикасын ұйымдастырды, Анна Фундердің айтуынша, «барлық отрядтың жабдықтау, байланыс және банк операцияларын» басқарды. Айлин сонымен қатар пропаганда бөлімінде Чарльз Оррмен бірге ILP газетін және радио бағдарламасын жасады. 1937 жылдың маусым айына қарай саяси жағдай нашарлап, Оруэлл мен Айлин сталинистерден қауіп көрді. Анна Фундер Испаниядағы тәжірибенің Оруэллдің Айлиннің өмірі мен еңбегіндегі маңыздылығын жоюға немесе азайтуға жасаған тынысы туралы айқын дәлелдейтініне сенді: Айлин оларды екеуін де Испаниядан шығарды, сол полицей префектурасына жүзіп, оларға шығу үшін виза алуға көмектесті. Бір биограф оны пассивті сөздермен жойып, былай деп жазады: «Содан кейін, британдық консулдықтың арқасында, олардың паспорттары ретке келді». «Құрмет» романында Оруэлл «әйелімді» 37 рет еске алады, бірақ бірде-бір рет атын атамайды. Аты жоқ кейіпкер өмірге келе алмайды. Бірақ әйелден, яғни лауазым сипаттамасынан, барлығын ұрлап алуға болады. Ол осы беттерді басып шығарғанда қандай сезімде болды деп ойладым. Паспорттарын ретке келтіргеннен кейін, ол Оруэллмен бірге Испаниядан пойызбен қашып, қысқа уақытқа Баниулс-сюр-Мерге тоқтады, содан кейін Англияға оралды.

Англияға оралу және Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Айлин Лондондағы Ақпарат министрлігінің цензура бөлімінде жұмыс істей бастады және апта бойы отбасымен Гринвичте тұрды. Ол кезде Оруэллдерді күтіндіретін негізгі табыс көзі ол болды. Айлиннің інісі Лоренс Дюнкерктен эвакуация кезінде бомбадан қаза тапты, содан кейін, Елизавета Феннің сөзінше, "өмірге деген ұстанымы, бұрын да мықты болмаған, әлсіреп кетті". Ол жатыр қан кетуінен денсаулығы нашарлап, 1941 жылы Ақпарат министрлігіндегі жұмысынан кетті. 1941 жылдың желтоқсан айында әйелдер жұмысқа алынды, ол Азық-түлік министрлігінде жұмыс істей бастады. 1944 жылдың маусым айында ол Эрикпен бірге үш апталық ұлды асырап алды, оған Ричард Горацио деп ат қойды. Эрике жазған соңғы хаттарының бірінде Айлин Барнхиллді жалға алу және әсемдеу туралы жазды, ол Орвелл "1984" романының көп бөлігін жазған үй еді, бірақ ол Барнхиллді көре алмай қайтыс болды.

Өлім

Айлиннің ағасы Лоренс О’Шонесси Гвен Хантонға үйленген; Гвеннің Дархам графтығының Карлтон маңындағы "Грейстоун" деген мүлігі болған, ол оның бойжеткен әпкесі қайтыс болғаннан кейін бос қалды. Блэрлер 1944 және 1945 жылдары осы жерде кейде тұрып өткен. Гвен "ұшатын бомбалардың" шабуылдары басталғанда балаларын осы жерге эвакуациялады, ал Ричард 1944 жылдың маусымында Майда Вейлдегі Блэрлердің пәтері бомбаға ұшырағанда осы жерге келді. 1945 жылдың басында Айлиннің денсаулығы нашарлап, ол осы жерге емделуге барып тұрды. О’Шонессилердің бала күтімішісі Джойс Притчард, Айлиннің 1944 жылдың шілдесінен 1945 жылдың наурызына дейін Грейстоунға жиі келгенін айтты. Айлин көп жылдар бойы жатыр қан кетуімен ауырған. 1945 жылы ол доктор Харви Эверстің гистерэктомия жасауына жазылды, бұл Лондон дәрігерлерінің кеңесіне қайшы болды, себебі Айлин анемияға шалдыққандықтан, олар қан құюдан кейін ғана операция жасауға келісетін. Айлин осылайша ауруханада ұзақ жатудың шығындары туралы алаңдады. Айлин 1945 жылдың 29 наурызында Ньюкасл-апон-Тайнда анестезия кезінде қайтыс болды. Ол отыз тоғыз жаста еді. Сот сараптамасының қорытындысы бойынша: "Эфир мен хлороформ анестезиясының әсерінен жүрек жетіспеушілігі, жатырды алып тастау операциясы шеберлікпен және дұрыс орындалды". Есептің төменгі бөлігінде қолмен жазылған ескерту: "Қайтыс болған адамның анемиясы өте ауыр болған". Харви Эверс сот сараптамасына қатыспады. Ешкімге айып тағылмады. Айлин мен Ричард сол кезде Грейстонда тұрып жатқан, ал Оруэлл Парижде "The Observer" газетінің соғыс тілшісі болып жұмыс істеген. Ол 31 наурызда Грейстоунға жетті. Айлин Ньюкасл-апон-Тайндағы Батыс Джесмондтағы Сент-Эндрю және Джесмонд зиратына жерленген.

Оруэллдің шығармашылығына әсері

Кейбір ғалымдар Айлиннің Оруэллдің шығармашылығына зор әсер еткеніне сенеді. Оруэллдің "1984" романы Айлиннің "Ғасыр соңы, 1984" атты өлеңінің бірінен шабыттанған болуы мүмкін деген пікір бар. Бұл өлең 1934 жылы ол оқыған Сандерленд шіркеуінің жоғары мектебінің (Sunderland Church High School) құрылғанына 50 жыл толуына арналып жазылған, сонымен қатар мектептің 1984 жылы атап өтетін 100 жылдығына үміт артылған. Өлең Блэрмен танысқанға бір жыл бұрын жазылғанмен, Айлиннің өлеңіндегі болашаққа қарайтын көзқарас пен "1984" романындағыдай, ойды бақылау және полицейлік мемлекеттің жеке бостандықты жою сияқты ұқсастықтар бар. Анна Фандер Айлиннің Оруэллмен "Жануарлар фермасы" романы бойынша "көрінбейтін, тікелей емес" түрде бірлесіп жұмыс істегенін айтады. Оруэлл бастапқыда мақала жазуды жоспарлаған, бірақ Айлин мысал келтіруді ұсынды. Олар кешкі уақытта бірге жұмыс істеді, ал Оруэллдің достары романнан Айлиннің стилін және юморын көре алады.