Тайландтағы Па Хин Нгам ұлттық паркі

Кіріспе

Па Хин Нгам (ป่าหินงาม) – Тайландтың Чайяфум провинциясындағы ұлттық саябақ. "Хин Нгам" – "әдемі тас", "па" – "орман" деген мағынаны білдіреді. Саябақ өз атын батыс жағындағы ерекше жартастардан алған. Эрозия нәтижесінде бірнеше ірі тау жыныстары әсерлі әрі есімді пішіндерге айналған. 1985 жылы Теп Сатит орман шаруашылығы департаменті бұл аймақты алғаш рет зерттеп, жергілікті халық арасында бұрыннан танымал болғандықтан, оны қорғауды ұсынды. 1986 жылғы қазан айында Па Хин Нгам саябағы құрылды, оның ауданы 10 км² құрады. 1993 жылы Тайландтың Орман шаруашылығы департаменті айналасындағы аймақты қамтитын толыққанды зерттеу жүргізіп, оны ұлттық саябаққа айналдыруды ұсынды. 62,437 рай (~) аумақты қамтитын ұлттық саябақ 1994 жылғы 19 қыркүйекте құрылып, 2007 жылы ресми түрде жарияланды. Саябақ Донг-Файя-Ен таулары мен Хорат үстіртінің шекарасында орналасқан. 846 метрлік Сут-Фан-Дин бақылау тұғырынан Сонти өзені мен Сап Ланка қорығының аңғарына көрініс ашылады. "Сут Фан Дин" (สุดแผ่นดิน) атауы "жердің соңы" дегенді білдіреді, бұл жартастың тік тіктеулігін көрсетеді. Бұл жартас сонымен қатар Чао-Фрая және Меконг өзендері арасындағы суайырық шекарасын белгілейді. Лан Хин Нгам (ลานหินงาม) – топырақ пен тау жыныстарының эрозиясынан пайда болған әртүрлі пішіндер, оларды шегелер, радарлар және тауықтар сияқты әртүрлі нысандар мен жануарлар ретінде көзге елестете беруге болады. Док Кра Джио немесе Буа Саван алаңы (ทุ่งดอกกระเจียว หรือ ทุ่งบัวสวรรค์) – Кра Джио, имбирлік галингаль сияқты бір жылдық өсімдік, әдетте Лан Хин Нгамнан Сут Фэндинге дейін таралады. Саябаққа жақын жерде Сиам лаласының (Curcuma alismatifolia) өсетін алаңы бар, ол тай тілінде "Док Кра Джио" (ดอกกระเจียว) деп аталады. Диптерокарп ормандары шілде айында жаңбыр маусымының басында күлгін гүлдермен гүлдейді. Сут Фэндин (สุดแผ่นดิน) – тік жартас және Пханг Хоэй тау тізбегінің ең биік нүктесі, саябақ кеңсесінен екі шақырым қашықтықта, 846 метр биіктікте орналасқан. Бұл жартас орталық және солтүстік-шығыс аймақтарын байланыстырады. Намток Теп Пана (น้ำตกเทพพนา) – Пханг Хой тауларынан бастау алатын Хуай Крачоннан құйылатын орташа көлемді сарқырама. Оның үш каскады бар. Су тек жаңбырлы маусымда ғана ағады.

Pa Hin Ngam (ป่าหินงาม) is a national park in Chaiyaphum Province, Thailand. "Hin ngam" means "beautiful stone", "pa" means "forest". The park got its name from the strange rock formations at the west end of the park. Erosion has carved several large rocks into striking and unusual shapes. In 1985, the Tep Satit Forestry Department first surveyed the area, long popular with locals, and recommended its protection. In October 1986, Pa Hin Ngam Park was created, covering 10 km2 around the strange rock formations which gave the park its name. In 1993, the Forestry Department of Thailand conducted a more thorough survey including the surrounding area, and recommended that it become a national park. The national park covering 62,437 rai ~ was created on 19 September 1994, which was officially gazetted in 2007. The park is at the boundary of the Dong Phaya Yen Mountains and the Khorat Plateau. The steep cliff at the 846 m high Sut Phan Din viewpoint affords a view into a valley of the Sonthi River and the Sap Langka Wildlife Sanctuary. The name "Sut Phan Din" (สุดแผ่นดิน) means "end of land", reflecting the steepness of the cliff. This cliff also marks the watershed between the Chao Phraya and the Mekong rivers. Lan Hin Ngam (ลานหินงาม) It was caused by the erosion of the soil and rocks into different shapes, which can be imagined as many kinds of objects and animals such as nails, radar, and hens. Dok Kra Jiao or Bua Sawan Field (ทุ่งดอกกระเจียว หรือ ทุ่งบัวสวรรค์) Kra Jiao, a kind of curcuma, is an annual plant in the same species as ginger galingale, scattered generally from Lan Hin Ngam to the Sut Phaendin viewpoint. Near the viewpoint is one of the fields of the Siam tulip (Curcuma alismatifolia), called "Dok Kra Jiao" (ดอกกระเจียว) in Thai. The dipterocarp forests bloom with the purple flowers at the beginning of the rainy season in July. Sut Phaendin (สุดแผ่นดิน) is a steep cliff and the highest point of the Phang Hoei mountain range, two kilometres from the park office at 846 metres elevation. It is the cliff connecting between the central and northeastern regions. Namtok Thep Phana (น้ำตกเทพพนา) is a medium size waterfall originating from Huai Krachon flowing from the Phang Hoei mountain range. It has three tiers. There is water only during the rainy season.

Па Хин Нгам ұлттық саябағындағы өсімдіктер

Па Хин Нгам ұлттық паркі 112 шаршы шақырым аумақты алып жатыр, онда өсімдіктердің көптеген түрлері өседі және ұлттық парктегі әдемі өсімдіктерді тамашалауға болатын жерлер бар. Паркте екі ерекше өсімдік аймағы бар: біріншісі – "Сут Паендин" деп аталатын, көптеген ағаштармен толы аймақ, ал екіншісі – ұлттық парктегі ең әдемі гүлдерімен танымал "Буа Саван" алаңы. "Сут Паендин" аймағында көбінесе жасыл далалар мен жыл бойы өсетін түрлі ағаштарды көруге болады, бұл оны өте құнарлы етеді. Мұнда тропикалық және құрғақ мәңгі жасыл өсімдіктердің екі түрі кездеседі. Ұлттық парктің қызметкерлері осы өсімдіктерді қорғап, жоюдан сақтайды, себебі олар тез зардап шегуі мүмкін. Алайда, "Буа Саван" алаңы "Сут Паендин" аймағынан да әдемі өсімдіктерге ие. "Буа Саван" алаңында тек "Сиам тюльпаны" деп аталатын бір ғана өсімдік өседі, ол түркіт сияқты имбирь тұқымдас өсімдіктерге жақын. Халық бұл гүлді "Док Кра Цзяо" деп те атайды. Па Хин Нгамға өсімдіктерді көруге келетін адамдар осы гүлді де тамашалауға ұмтылады. Бірақ "Док Кра Цзяо" гүлдері жыл бойы өспейді, олар тек жаңбырлы маусымда гүлдейді. Бұл ұлттық парктегі ең әдемі өсімдік болып саналады. Па Хин Нгам ұлттық паркінің өсімдік әлемі өте кең және жасылға толы, олардың көптеген түрлері бар. Әсіресе "Буа Саван" алаңында тек "Сиам тюльпаны" немесе "Док Краяо" деп аталатын өсімдік жаңбырлы маусымда гүлдейді, ал "Сут Паендин" аймағында жыл бойы өсетін көптеген ағаштар бар.