Израильдік сайлау одағы: United Torah Judaism тарихы мен даулары
United Torah Judaism
Израильдік «United Torah Judaism» саяси альянсы – харедим діні консерваторлары. «Degel HaTorah» фракциясының тарихы, негізгі мақсаттары мен идеологиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік сайлау одағы Біріккен Тора Иудаизмі (Яхадут ХаТора), көбінесе сайлау таңбасы Ғимел (ג) арқылы танылады, хареди, діни консервативті.
Israeli electoral alliance
United Torah Judaism (, Yahadut HaTora), often referred to by its electoral symbol Gimel (ג), is a Haredi, religious conservative
Тарих
Дегель Хатора құрылғанға дейін және Біріккен Тора Иудаизмі құрылғанға дейін екі топ біріккен Агудат Исраэль партиясы аясында біріктірілген, бірақ хасид емес топтың ардагері және жоғарғы жетекшісі, раввин Элазар Шах, партия барлық ашкенази харедилерін ұсынып тұрған жоқ деген тұжырымға келген кезде хасидтік қанатынан бөлініп кетті. Сол кезде ол олардан бөлініп, "Литвалық" хареди еврейлері үшін "Дегель ХаТора" партиясын құрды (кейбіреулер оны "Митнагдим" деп те атайды). Ол Degel HaTorah деген атауды таңдады, бұл "Тораның туы" дегенді білдіреді, бұл Израильдің танымал туымен және оның Израиль мемлекетімен (оның пікірінше, "Тораға қарсы" ұйым) байланысынан өзгеше болу үшін жасалды. Раввин Шах Израильдің зайырлы өмір салтын ашық сынағандығымен белгілі болды. UTJ партиясы Израильдің сефард еврейлерінің Шас партиясына да елеулі әсер етті. Шындығында, Шас партиясын раввин Шах бұрын хасидтік ребелердің саясатынан наразы болған кезде құрған. Сондықтан ол сефард яһудилеріне жүгінді және сол кездегі өзінің ашкенази ізбасарларын жаңа Шас партиясына дауыс беруге шақырды, олар рекордтық санда дауыс берді. Кейін Шас раввин Шахпен қарым-қатынасын үзді, өйткені ол раввин Овадия Йосефтің басшылығымен өз тәуелсіз саяси ұстанымын қабылдады. Дегенмен, Шас көбінесе бірдей бағытта қозғалады, себебі олардың құндылықтары, қажеттіліктері мен мүдделері мемлекетте ұқсас. Haaretz басылымы кейбір әйелдер-белсенділерінің UTJ, сондай-ақ басқа хареди партияларының әйел кандидаттарды тіркеуден бас тартуына наразылық білдіргенін хабарлады. UTJ олардың еврейлік ұят заңдарына сәйкес келуге құқығы бар екенін, бұл ерлер мен әйелдердің рөлдерін бөледі, және олар әйелдердің өздері таңдаған басқа Кнессет партияларына дауыс беру құқығын жоққа шығармайтынын мәлімдеді. Олар әйелдерді сайласа, хареди әйелдері оларға дауыс бермейді деп қосты.
Before the establishment of Degel HaTorah and the formation of United Torah Judaism, the two factions were united under one united Agudat Yisrael party, but the late mentor and supreme guide of the non Hasidic group, Rabbi Elazar Shach, broke away from the Hasidic wing when he concluded that the party was not representing all Ashkenazi Haredim. At that point, he split from them, and created the Degel HaTorah party for the "Lithuanian" Haredi Jews (also known as "Mitnagdim" by some). He chose the name Degel HaTorah, meaning "Flag of The Torah", to be a contrast to the well known flag of Israel and its connection with the secular dominated State of Israel (an "anti Torah" entity, in his opinion). Rabbi Shach was known as an outspoken critic of the secular Israeli way of life. The UTJ party also had considerable influence on the Israeli Sephardi Jews' Shas party. In fact, the Shas party was founded by Rabbi Shach at an earlier juncture when he was previously also frustrated with the policies of the Hasidic rebbes; so, he turned to the Sephardic Jews, and urged his own Ashkenazi followers at that time, to vote for the new Shas party, which they did in record numbers. Later, Shas broke with Rabbi Shach, as it adopted its own independent political stance under Rabbi Ovadia Yosef. Yet, Shas generally goes in the same direction, as it has similar values, needs and interests within the state. Haaretz cited that some women activists have protested the fact that UTJ, along with other Haredi parties, refuses to run female candidates for office. UTJ responded that they have the right to follow the Jewish laws of modesty, which separates roles of men and women, and maintain that they do not deny women the right to vote for any other Knesset parties of their choice. They add that Haredi women will not vote for them if they elect women.
2004 жылғы бөліну
2004 жылдың қаңтар айында партия Ариэль Шаронның коалициясына қалай қосылу мәселесіндегі келіспеушіліктерден кейін екі фракцияға қайта бөлінді, бұл келісімдерді Рабби Йосеф Шалом Елиашив жүргізген болатын. Раввин Елиашив бес депутаттың үкіметтегі лауазымдарды қабылдамас бұрын үш айлық «күту кезеңінен» өтуін қалаған. Алайда, Герр ребесі раввин Яков Арье Альтер барлық Агудат мүшелерінің бірден лауазымдарды қабылдауы керек деп есептеді. Агудат депутаттары өз раввиндерінің үкімін орындауға құқылы екендерін алға тартса, Дегель Хатора өкілдері оларды раввин Елиашивқа деген құрметсіздікпен айыптады. Агудат фракциясы Гер ребесінің нұсқауларын орындады, МК Яков Лицман Кнессеттің Қаржы комитеті төрағасы лауазымын қабылдады. Бұл Дегель Хатора мен оның басшыларын ашуландырды, олар 12 жылдық серіктестікті күштен шығарып, партиядан шығып кетті.
In January 2004, the party split back into its two factions following a disagreement over how to join Ariel Sharon's coalition, which had been negotiated by Rabbi Yosef Shalom Eliashiv. Rabbi Eliashiv wanted the five MKs to have a three month "waiting period" before accepting jobs in the government. Rabbi Yaakov Aryeh Alter, the Gerrer rebbe, however, thought that all Agudat members should accept positions immediately. The Agudat MKs argued that they should be entitled to follow their own rabbis' ruling, while their Degel HaTorah counterparts accused them of disrespecting Rabbi Eliashiv. The Agudat faction proceeded to follow the rebbe of Ger's instructions, with MK Yaakov Litzman accepting the position as chairman of the Knesset Finance Committee. This infuriated Degel HaTorah and its leaders, and in response, they left the party, dissolving a twelve year old partnership.
Партия ретінде қайта бірігу
2005 жылдың желтоқсан айында екі фракцияның өкілдері кездесті, бұл, болжам бойынша, өткен жылғы жағымсыз сезімдерді басу және 2006 жылдың наурыз айындағы сайлауға дайындалу үшін жасалған тырастың бір бөлігі болды. Бірқатар мәселелер шешілді, мысалы, Дегель ХаТораның бірлескен тізім екі партия арасында тең бөлінуі керек деген талабы. (Бұрын "Агудат Израиль" партиясы "Дегель Хатора" партиясынан сәл көп дауыс жинаған болатын.) Дегель ХаТора өзін қайта ұйымдастырды. Оның Иерусалимнің Геула ауданындағы Хамабит көшесі 10-да толық жабдықталған, заманауи партия кеңсесі бар. 2005 жылдың желтоқсанында партияның 15 жылдан бері өткен алғашқы съезі өтті. 2006 жылдың ақпан айының басында "Агудат Израиль" және "Дегель ХаТора" партиялары "Біріккен Тора Иудаизмі" атымен бірлесіп сайлауға түсуге келісті, бірақ "алтыншы орын" мәселесі әлі шешілмеген еді. Екі топ ақырында алтыншы орынды екі өкіл арасында кезекемен алмастырып беруді ұсынды (соңғы Кнессетте Белц және Вижниц қауымдастықтары бесінші орын үшін осылай келісімге келген болатын). Бұл шешім екі топты да қанағаттандырды және 2006 жылғы сайлауға бірлескен тізімді қайта құруға жол ашты, алайда Белц соты тағы да өз өкілдігінің бір бөлігінен бас сұрағанына наразылық білдіргені хабарланды. UTJ депутаттары журналистерге болашақ үкіметтік коалицияға қосылу туралы шешім "Агуда" мен "Дегель" арасында бөлісетін екі "маңызды лауазымды" алуға байланысты болады деп мәлімдеді. Сол сияқты, 2004 жылғы жарылысқа себеп болған мәселелерді болдырмау үшін, коалицияға кіру туралы келіспеушіліктер депутаттардың көпшілік дауысымен емес, партияның раввиндеріне жүктеледі. 2006 жылдың наурыз айында UTJ раввиндері, соның ішінде раввин Йосеф Шалом Елиашив, хареди қоғамдастығын партия тізіміне дауыс беруге шақыратын ресми мәлімдеме жасады. Сайлауда партияның мандаты бірге өсіп, алты орынға жетті.
In December 2005, there was a meeting between representatives of the two factions, presumably to smooth over the ill feelings of the previous year and to attempt to re group before the March 2006 elections. A number of issues were worked out, such as Degel HaTorah's insistence on the joint list being equally divided between the two parties. (In the past, Agudat Israel has received slightly more votes than Degel HaTorah.) Degel HaTorah has re organized itself. It has a fully equipped modern party office on Hamabit Street 10 in Jerusalem's Geula neighborhood. It conducted a party convention, its first in 15 years, in December 2005. In early February 2006, Agudat Israel and Degel HaTorah agreed to run together as United Torah Judaism, despite the fact that the contentious "sixth seat" issue remained undecided. The two groups finally compromised by proposing dividing the sixth seat between two representatives on a rotating schedule (as was done in the last Knesset between the Belz and Vizhnitz communities for the fifth seat). This solution seemed to mollify the respective groups, and paved the way for the re establishment of a joint list for the 2006 elections, although the Belz court was reportedly irked that once again, it was being asked to sacrifice part of its representation. UTJ MKs told reporters that any decision to join future government coalitions will be dependent on achieving two "central posts" to be split between Agudah and Degel. Similarly, in order to avoid the problems that led to the 2004 split, disagreements about joining a coalition will not be determined by a majority vote of MKs, but rather taken to the party's rabbinic leaders. In March 2006, the rabbinical leaders of UTJ, including Rabbi Yosef Shalom Eliashiv, issued public declarations urging the Haredi public to vote for the party's list. In the election, the party increased its mandate by one, to six seats.
Идеология
Біріккен Тора Иудаизмі (Яхадут Хатора – UTJ) – 1992 жылғы сайлауда бірлескен тізім ұсынған Агудат Исраил және Дегель Хатора есімді екі хареди партиясының коалициясы. Ол сайлауда Кнессетке төрт орын жеңіп алды. 1999 жылғы сайлауда UTJ Кнессетте бес орынға ие болды. UTJ дін және мемлекет мәселелерінде қалыпқа келген жағдайды сақтауды қалайды. Партияның Батыс жағалаудағы елді мекендерді көбейту мәселесі бойынша біртұтас пікірі жоқ.
United Torah Judaism (Yahadut HaTorah – UTJ) is a coalition of two Haredi parties, Agudat Israel and Degel HaTorah, which submitted a joint list in the 1992 election, in which it won four Knesset seats. In the 1999 elections, UTJ won five Knesset seats. UTJ wants to maintain a status quo relationship in regard to religion and state issues. The party has no uniform opinion on the issue of increasing settlements in the West Bank.