Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чинук – 20-шы ғасырдың басында Нью-Гэмпшир штатында шығарылған мұзға тартылатын иттер тұқылы. Чинук – Нью-Гэмпшир штатының ресми иті.
The Chinook is a breed of sled dog, developed in the state of New Hampshire during the early 20th century. The Chinook is New Hampshire's official state dog.
Сыртқы келбеті
Оның құлжасының биіктігі мен салмағы үйлесімді және бұлшықетті. Біріккен Кеннел Клубының (UKC) тұқымдық стандартында былай делінеді: "Идеалдық түсі ашық бал түсінен қызғылт алтынға дейін өзгереді. Көздің ішкі бұрыштарындағы қара белгілер қалаулы. Құлақтар мен тұмсықтың үстіндегі қоңырдан қараға дейінгі белгілер қалаулы. Құйрықтағы қорғаушы түктері қара болуы мүмкін. Ақ белгілерге жол берілмейді. Еңбектердегі, тұмсықтағы, тамақтағы, кеудедегі, артқы аяқтардағы және ішкі жағындағы сары түсті белгілерге рұқсат етіледі." UKC стандарты қоңыр түстен басқа кез келген түсті кемшілік деп санайды және альбинизмді дисквалификациялайды. Басқа ұсынылған стандарттарда орташа ұзындықтағы екі қабатты түк "қоңыр" түсті, мұрын мен құлақтарында қараңғы көлеңкелер болады; ақ түсті иттерге рұқсат етілмейді, сондай-ақ басқа түстерге де рұқсат жоқ. Көздері қоңырдан янтарь түсіне дейін болады. Құлақтарының орналасуы өзгеріп отырады, бірақ төмен түскені қалаулы және басы басқа шлейфтік иттерге қарағанда тікбұрыштырақ болады. Құйрығы жақсы түкпен жабылған қисық жүзді, Арктикалық тұқымдарының әдеттегі щеткасы немесе қауырсыны емес.
Standing in height at the withers and weighing , the Chinook is balanced and muscular. The United Kennel Club (UKC) breed standard states, "The ideal coloration runs from light honey color to reddish gold. Black markings on the inside corners of the eyes are preferred. Dark tawny to black markings on the ears and muzzle are preferred. Guard hairs on the tail may be black. No white markings are allowed. Buff markings on the cheeks, muzzle, throat, chest, breeches, toes and underside are acceptable." The UKC standard faults any color other than tawny and disqualifies albinism. Other proposed standards state that the medium length double coat is "tawny" in color, with darker shadings on muzzle and ears; white dogs are not allowed, nor are other colors. Eyes are brown to amber in color. Ear carriage is variable, but dropped is preferred and the head more strongly rectangular than other sleddog breeds. The tail is a well furred saber and not the usual brush or plume of Arctic breeds.
Тендерлік
Чинук - махаббатқа бөленген, ойнақы отбасылық серік, балаларға ерекше бір құрметпен қарады. Ол жұмыс істеуге жақын, көңіл көтеруге және жаңа нәрселер үйренуге құштар. Чинук өте оңай үйретіледі, жағдайға бейімделеді және көптеген қабілеттеріне ие. Басқа иттермен жақсы тіл табысады, командада және отбасылық топтарда жақсы жұмыс істейді. Чинук - әдемі мінезді ит; кейбіреулері жаңа адамдармен тартыншақтық танытуы мүмкін, бірақ ешқашан қорқақ немесе шабуылшыл болып көрінбеуі керек.
The Chinook is an affectionate and playful family companion with a special devotion toward children. It is a willing worker who is eager to please and enthusiastic to learn. The Chinook is highly trainable, adaptable, and versatile in his abilities. Gregarious with other dogs, the Chinook works well in teams and within family packs. The Chinook is a dignified dog; some may be reserved with strangers but should never appear shy or aggressive.
Денсаулық
Денсаулық мәселелеріне эпилепсия, жамбас дисплазиясы және атопия сияқты қалыпты түрде тұқым қуалайтын проблемалар жатады. Сонымен қатар, барлық еркек иттердің шамамен 10 пайызында кездесетін крипторхизм де жиі кездеседі.
Health issues include normal hereditary problems such as epilepsy, hip dysplasia, and atopy. Also common is cryptorchidism, which occurs in about 10% of all male dogs.
Тарих
Чинук өзінің пайда болуымен бір адамға қарызды: Нью-Гэмпшир штатының Воналанцет қаласынан Артур Тредвелл Уолденге. Бұл тұқым негізінен 1917 жылы туған, «Чинук» деп аталған бір аталық иттің ұрпақтарынан шыққан. Уолден өзінің арман ітiн – идеалды жегу итін шығаруға Юконға жасаған экспедициясынан кейін кіріскен, онда ол жергілікті американдық жетекшімен және оның «Чинук» атты итімен бірге жұмыс істеген. Уолден өзінің «Чинук» тұқымын жасау үшін Пирридің Солтүстік полюске экспедициясының жетекшісі болған Нинго итінен тікелей тараған Гренландия итін, сондай-ақ ірі, сары түсті мастиф/сен-бернар қоспасы Ким итін шағылыстырды. Олардың үш күшік туды. Уолденнің әйелі, Кэтрин Слипер Уолден, оларды «Ормандағы кітап» романына сілтеме жасай отырып, Рикки, Тикки және Тави деп атады. Рикки өскенде Уолден іздеген қасиеттерін көрсетті және оны американдық серігінің итінің құрметіне «Чинук» деп қайта атады. «Чинук» аналық иттің шағылысуынан пайда болды. «Чинук» суреттерінде кең мастиф басы мен тұмсығы бар, құлақтары түскен ит бейнеленген. Уолденнің жетекшісі бельгиялық қойшы иттерімен, неміс қойшы иттерімен, канадалық эскимо иттерімен және, мүмкін, басқа да тұқымдармен шағылыстырылды; ұрпақтар қажетті типті бекіту үшін оған қайта шағылыстырылды және ол өзінің қасиеттерін берілуге қабілетті болды. Артур Уолден Юкон аймағында көп жылдық тәжірибесі бар тәжірибелі ит жүргізуші болды; ол 1929 жылы Бердтің Антарктика экспедициясында жетекші жүргізуші және оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Жаңа Англияға жегу спортын әкелген және 1924 жылы Жаңа Англия жегу иттері клубын құрған. 12 жасар «Чинук» Бёрд экспедициясында кемеден жағаға дейін шақырымдармен жүк тасыған кезде жоғалып кетті және қайтыс болды деп есептелді. Тұқымдық малға бақылау 1940 жылдардың соңында Уолденнен Джулия Ломбардқа, одан кейін Перри Гринге өтті. Грин, белгілі далалық саяхатшы, 1963 жылы қайтыс болғанға дейін көп жыл бойы Мэн штатының Уолдоборо қаласында чинуктарды өсірді. Грин көп жылдар бойы чинуктарды өсірген жалғыз адам болды, сондықтан олардың саны азайып, ол қайтыс болғаннан кейін тез төмендеді. 1981 жылы тек 11 чинук көбейтуге жарамды болып қалды. 2001 жылы және кейіннен 2010 жылы олар AKC-нің «Әртүрлі» класына қосылды. Соңында, 2013 жылдың қаңтарында Чинук AKC-нің 176-шы тұқымы ретінде танылды және жұмыс тобына қосылды. Чинуктар әлі де басқа ірі иттер үйірмелерінен мойындық алуға тырысып жатыр.
The Chinook owes its existence to one man: Arthur Treadwell Walden of Wonalancet, New Hampshire. The breed derives principally from one male ancestor born in 1917, named "Chinook", who was Walden's lead dog and stud. Walden began his efforts to create what he believed could be the ideal sled dog after an expedition to the Yukon where he worked alongside a native american guide and his dog named Chinook. Walden, in his effort to create his own Chinook, bred a Greenland Dog directly descended from the lead of the Peary North Pole expedition named Ningo with a large, tawny male Mastiff/St. Bernard mix named Kim. The pair had three pups. Walden's wife, Katherine Sleeper Walden, named them Rikki, Tikki, and Tavi in reference to The Jungle Book. As Rikki grew, he showed the traits which Walden had searched for and was renamed Chinook after his native american companion's dog. "Chinook" derived from crossbreeding of a female. Photos of "Chinook" show a drop eared dog with a broad Mastiff head and muzzle. Walden's leader was bred to Belgian Sheepdogs, German Shepherd Dogs, Canadian Eskimo Dogs, and perhaps other breeds; the progeny were bred back to him to set the desired type and he was apparently a strong reproducer of his own traits. Arthur Walden was an experienced dog driver with years of experience in the Yukon; he was lead driver and trainer on Byrd's 1929 Antarctic expedition. He is credited with bringing sled dog sports to New England and founding the New England Sled Dog Club in 1924. The 12 year old "Chinook" went missing on the Byrd expedition while hauling supplies miles overland from ship to shore, and was presumed to have died. Control of the core breeding stock passed from Walden to Julia Lombard and from her to Perry Greene in the late 1940s. Greene, a noted outdoorsman, bred Chinooks in Waldoboro, Maine, for many years until his death in 1963. Rare and closely held by Greene, who was for many years the only breeder of Chinooks, the population dwindled rapidly after his death. By 1981 only eleven breedable Chinooks survived. in 2001 and were later added to the AKC's Miscellaneous Class in 2010. Finally, in January 2013 the Chinook became the AKC's 176th breed and joined the working group. Chinooks are still working for recognition from other major kennel clubs.
Жұмыс өмірі
Кейбір иелері әлі де ойын-сауық үшін иттерді санақпен жүгіруге пайдаланса да, бүгінде Чинуктар көбінесе отбасылық үй жануарлары ретінде танымал. Жекелеген иттер жүк тасу, іздеу-құтқару операциялары, шаңғымен иттің көмегімен жүру, бағыну және иттің ептілігін сынау жарыстарына да қатысады.
Although still used for recreational dog sledding by some owners, Chinooks today appear to be used largely as family pets. Individuals are also used for dog packing, search and rescue, skijoring, and obedience and dog agility trials.