Кіріспе

Бірнеше байланысты жобаларды басқару процесі

Бағдарламалық басқару – бұл бірнеше байланысты жобаларды басқару процесі, көбінесе ұйымның өнімділігін артту мақсатымен жүзеге асырылады. Ол жобалық басқарудан өзгеше. Практикада және мақсаттарында бағдарламалық басқару жүйелік инженериямен, өнеркәсіптік инженериямен, өзгерістерді басқарумен және бизнес трансформациясымен тығыз байланысты. Қорғаныс секторында бұл ірі жобаларды басқарудың басты тәсілі болып табылады. Ірі қорғаныс бағдарламалары мердігерлермен жұмыс істеуді қамтитындықтан, оны сатып алу басқаруы деп те атайды, яғни мемлекеттік сатып алушы тауарлар мен қызметтерді мердігерлер арқылы сатып алады. Бағдарлама менеджері бағдарламадағы жобалардың мақсатын және жай-күйін қадағалайды және осы қадағалауды жобалық деңгейдегі жұмысты қолдау үшін пайдалана алады, бағдарламаның мақсаттарына жобалық деңгейде қол жеткізілмейтін шешім қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз ету арқылы, қажет болған жағдайда жоба менеджеріне бағдарламалық көзқарас ұсыну арқылы немесе бағдарламаға әсер ететін жобалық мәселелерді шешу үшін идеялар мен тәсілдерді талқылау үшін платформа ретінде қызмет етеді. Бағдарлама менеджері жоба менеджерлерінен осындай ақпаратты белсенді түрде іздеу арқылы осы түсінікті ұсынуға мүмкіндік алады, бірақ ірі және/немесе күрделі жобаларда арнайы лауазым қажет болуы мүмкін. Бұл түсінік қандай жолмен пайда болғанына қарамастан, бағдарлама менеджері бағдарламаның жалпы мақсаттарына қол жеткізуге болатынына сенімді болу үшін осы ақпаратты қажет етеді.

Жалпы түсінік және анықтама

Көптеген бағдарламалар өзгерту қабілетін жеткізуге бағытталған және әдетте ұйымның стратегиясын немесе бизнес трансформациясын іске асыруға арналған. Бағдарлама басқару жобалар арасындағы ресурстарды үйлестіру және басымдыққа бөлуді, жобалар арасындағы байланыстарды, сондай-ақ бағдарламаның жалпы шығындарын және тәуекелдерін басқаруды қамтиды. Жобаларды басқару институты, американдық коммерциялық емес кәсіби қауымдастық, былай деп қорытындылайды: «Бағдарлама – бұл үйлесімді басқарылатын, жеке басқарылғанда қол жеткізілмейтін пайда мен бақылау алуға арналған байланысты жобалардың жиынтығы. Бағдарламалар бағдарламадағы жекелеген жобалар шеңберінен тыс тұрған байланысты жұмыстар элементтерін де қамтуы мүмкін. Бағдарламаның кейбір жобалары бағдарлама толыққанша аяқталмас бұрын ұйымға пайдалы үстеме пайда әкелуі мүмкін». Еуропадағы мемлекеттік сектордағы жұмыстарда бұл термин көбінесе бірнеше өзгерістер жобаларын білдіреді: қабылдаушы ұйымға пайда әкелуге арналған жобалар, мысалы, Ұлыбритания үкіметінің Үкіметтік сауда кеңсесі. Көптеген ұйымдар барлық жобаларын қамтитын жалпы бағдарлама түрінде бір бағдарламаны ғана іске асырады. Жобаларды басқару институты терминологиясында мұндай жағдайда бұл бағдарлама емес, жоба портфелі болуы мүмкін. Кейбір ірі ұйымдарда әрқайсысы жақсартулардың бірнеше саласын қамтитын бірнеше бағдарлама болуы мүмкін. Кейбір ұйымдар жүйелік инженерия тұжырымдамасын пайдаланса, ал басқалары бағдарлама басқаруды қолданады.

Негізгі факторлар

Пайдалары Жоба мен бағдарламаның басты айырмашылығы – бағдарламаның өмірлік циклі ішінде нәтижелерге қол жеткізіледі, ал жобада олар жоба аяқталғаннан кейін іске асырылады. Басқару Ішкі операцияларды бақылаудың, сондай-ақ өнімділік мақсаттарына енгізілетін өзгерістердің құрылымы, процесі және рәсімдері. Басқару бағдарламаның ең маңызды салаларындағы жағдайын және прогресін көрсететін өлшемдер жиынтығын қамтуы керек. Бағытталу Бағдарлама жоғары деңгейдегі көзқарас, мақсаттар мен міндеттерді қолдауы тиіс. Бұл бағдарламаның тұжырымдамасы мен жоспарында баяндалған, ол ұйымның, сектордың немесе қоғамның болашақ бейнесін анықтайды, олар маңызды өзгерістерге ұшырайды. Трансформация Бағдарлама ұйымда, секторда немесе қоғамдастықта маңызды өзгерістерге әкеледі. Сондықтан өзгерістерді басқару және оларға бейімделу бағдарламаның маңызды ерекшелігі болып табылады, жай ғана жаңа мүмкіндіктерді құру емес. Қамтамасыз ету Бағдарламаны тексеру және растау, стандарттарға сәйкестігін және тұжырымдамамен үйлесімділігін қамтамасыз ету. Бағдарламалардың әрқайсысының қамтамасыз ету стратегиясы болуы керек. Басқару Тексерулер арқылы жауапкершілікті қамтамасыз ету, жобаларды, мүдделі тараптарды және жеткізушілерді басқаруды ұйымдастыру. Интеграция Компоненттердің дұрыс үйлесімдестігін және қажетті тұтастықты құруын қамтамасыз ету. Бағдарламаның құндылық тізбегі бойынша функционалды және техникалық тұрғыдан өнімділікті оңтайландыру. Қаржы Бағдарламаны басқарудың, сондай-ақ өзгерістер мен оларға бейімделудің шығындарымен қатар, негізгі шығындарды есепке алу және бақылау. Инфрақұрылым Ресурстарды бөлу бағдарламаның құны мен табысына әсер етеді. Инфрақұрылым кеңселерді, нұсқаларды бақылауды және АТ-ны қамтуы мүмкін. Жоспарлау Жобалар, ресурстар, мерзімдер, бақылау және басқару туралы ақпаратты біріктіретін жоспарды әзірлеу. Жақсарту Өнімділікті үнемі бағалау, жаңа мүмкіндіктерді зерттеу және дамыту, сондай-ақ білім мен тәжірибені бағдарламаға жүйелі түрде қолдану.