Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Смедеревска Паланка (серб. Смедеревска Паланка) – Подунавье аймағындағы және Шумадия географиялық аймағында орналасқан қала және муниципалитет. 2011 жылғы халық санауы бойынша қалада 23 601 адам, ал муниципалитетте 50 284 адам тұрады.
Smederevska Palanka (, ) is a town and municipality located in the Podunavlje District and the geographical region of Šumadija. According to the 2011 census, the town has 23,601, while the municipality has 50,284 inhabitants.
Тарих
Қала маңында екі археологиялық ескерткіш орналасқан: Медведняк, Грчацқа жақын және Старо Село, Селевацқа жақын. Олар неолиттің соңы мен ерте энеолит кезеңіне, яғни б.з.д. 4500-3500 жылдарға жатады. Бұл кезеңде Винча мәдениетінің дамыған және аяқталу сатысында металлургияның алғашқы белгілері пайда болды. Кейіннен халықтың қоныс аударуына байланысты бұл мәдениет жоғалып кетті. Екі елді мекен де үлкен болған, және кейіннен Халштат мәдениетінің іздері де табылды. Ең маңызды артефакттар, Смедеревская Паланкадағы Халық мұражайында сақтаулы, жоғары көркемдік және шеберлік құндылығы бар антропоморфтық мүсіндер. Ең құндысы және бірегей саналатыны – "Босанған әйел" деп аталатын мүсін, оның денесі жиырылған күйде бейнеленген. Барлығы 1000-нан астам мүсін бар, олардың кейбіреулері толық, ал кейбіреулері зақымдалған, бірақ кем дегенде 3000-ы жеке коллекцияларда сақтаулы деп есептеледі. Рим және ортағасырлық кезеңдерге жататын көптеген табылған заттар да бар. Бұл табылмалардың ең ерекшесі – Смедеревка Паланка муниципалитетіндегі Кусадак ауылының жанынан табылған, император Константин I-нің толық әскери киімдегі екі қабатты оникс камеосы. Қала алғаш рет 1021 жылы жазбаша түрде Египеттегі Әйегі Екатерина монастырында сақталған құжатта айтылған. 1941 жылдың 20 тамызында фашистік басқыншылар 16 югослав партизанын атқылады.
In the vicinity of the town there are two archaeological sites: Medvednjak, near Grčac, and Staro Selo, near Selevac. They belong to the end of Neolithic and early Eneolithic, or the period 4500 3500 BC, during the developed and ending phase of the Vinča culture when the first evidence of metallurgy appeared. The culture then disappears as the population presumably migrated. Both settlements were large, spreading on Findings from the later Hallstatt culture were also discovered. The most important artefacts, kept in the People's Museum in Smederevska Palanka, are the anthropomorphic figurines of high artistic and artisan value. One of the most valuable and considered unique is the one called "Woman in labor", due to its contracted position. In total, there are over 1,000 figurines, some complete, some damaged, but it is estimated that at least 3,000 of them are in personal collections. There are also numerous finds from both Roman and Medieval periods. The most unusual of these finds is the cameo in two layered onyx of Emperor Constantine I in full battle gear on a horse which was discovered near Kusadak, a village in the Smederevka Palanka municipality. The town was first mentioned in 1021, in a written document currently preserved in St. Catherine's monastery in Egypt. On 20 August 1941, 16 Yugoslav Partizans were executed by the axis occupation forces.
Климат
Смедеревская Паланка ылғалды субтропикалық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі: Cfa). Смедеревская Паланка Сербияда тіркелген ең жоғары температура бойынша ұлттық рекордты ұстап тұр, ол 2007 жылдың 24 шілдесінде тіркелді.
Smederevska Palanka has a humid subtropical climate (Köppen climate classification: Cfa). Smederevska Palanka holds the Serbian national record for the highest temperature ever recorded with , on 24 July 2007.
Мәдениет
Қазіргі уақытта Смедеревская Паланкада үш серб православ шіркеуі бар. Ең көнесі – 1827 жылы салынған Әлиас шіркеуі, Сербиядағы ең көне ағаш шіркеулердің бірі. Қаланың собор шіркеуі 1902 жылы салынған. Қаланың ең жаңа шіркеуі – Санкт-Петка, 1997 жылы салынған. Қаланың төртінші серб православ шіркеуі құрылыс кезеңінде. Копорин монастыры 1402 жылы серб князі Стефан Лазаревич салған, ол қаланың жанындағы Великая Планада орналасқан.
There are currently three Serbian Orthodox churches in Smederevska Palanka. The oldest, the church of St. Elijah was built in 1827 and is one of the oldest wooden churches in Serbia. The town's Cathedral Church was built in 1902. The town's newest church, St. Petka, was built in 1997. The town's fourth Serbian orthodox church is under construction. Koporin Monastery, built in 1402 by Serbian prince Stefan Lazarević, lies just outside the town in Velika Plana.
Білім
Смедеревская Паланкада төрт бастауыш мектеп бар: Вук Караджич, Герой Радмила Шишкович, Герой Иван Мукер және Ольга Милошевич. Қалада үш жоғары мектеп бар: Паланка гимназиясы, Гоша техникалық мектебі және "Жикица Дамьянович" химия-медицина мектебі. Смедеревская Паланкада бір жергілікті "Jasenica" телеарнасы және журналист әрі жазушы Деян Крномаркович құрған "Palanačke" газеті бар.
Smederevska Palanka has four elementary schools: Vuk Karadžić, Heroj Radmila Šišković, Heroj Ivan Muker and Olga Milošević. The town has three high schools: Palanka Gymnasium, Goša Technical School, and "Žikica Damnjanović" Chemical and Medical School. Smederevska Palanka has one local operating television station "Jasenica" and one newspaper "Palanačke" founded by journalist and writer Dejan Crnomarković.
Оқиғалар
Жыл сайын маусым айында қалада "Best Fest Palanka" рок фестивалі өтеді, онда танымал серб топтары, соның ішінде Bajaga, Riblja čorba, Marčelo, Six pack band, Sunshine rap тобы және тағы да басқалары өнер көрсетеді. Смедеревская Паланка Сербияның ең көне жыл сайынғы дәстүрлі жәрмеңкесі – Кристовданский Вашарға ие, ол 1834 жылдан бері өткізіліп келеді, оны князь Милош Обренович құрған. Жәрмеңке кезінде қалаға айналасындағы қалалардан 100 мыңнан 150 мыңға дейін туристер келеді. Смедеревская Паланка "Моториджада" шарасын қабылдайды, онда Сербия мен бұрынғы Югославиядан мыңдаған мотоциклшілер жиналады, сондай-ақ Смедеревская Паланканың Кисельжак қаласында тікелей концерттер өтеді. 2011 жылғы шарада танымал югослав тобы "Divlje Jagode" өнер көрсетті.
Annually every June, the town hosts the Best Fest Palanka, a rock festival featuring famous Serbian bands including Bajaga, Riblja čorba, Marčelo, Six pack band, Sunshine rap group and others. Smederevska Palanka has one of Serbia's oldest annual traditional fairs, the Krstovdanski Vašar which has been held since 1834 when it was introduced by Prince Miloš Obrenović. During the fair, the town is visited by 100,000 to 150,000 tourists from surrounding towns and cities. Smederevska Palanka hosts the "Motorijada", where thousands of bikers from Serbia and the former Yugoslavia assemble for the event and live concerts in Smederevska Palanka's Kiseljak. The 2011 event featured a famous Yugoslav band, Divlje Jagode.
Туризм
Археологиялық жатақтар мен ортағасырлық монастырлардан бөлек, Смедеревская Паланкадағы танымал туристік орындарға Кудрач көлі, Кисельяк шипажай кешені және Микулья орман кіреді. Смедеревская Паланкада рим дәуірінен бері қолданылып келе жатқан және кем дегенде 1719 жылдан бері айналасындағы халықтар пайдаланған табиғи минералды су көзі бар. 1907 жылғы 22 сәуірде Лондонның «Балқан жәрмеңкесінде» минералды судың сапасы үшін алтын медаль табысталды. Кейбір зерттеушілердің пікірінше, қаланың минералды суы Еуропада үшінші орында тұр, бұл негізінен оның құрамындағы табиғи селенге байланысты.
Beside archaeological findings and medieval monasteries, famous touristic spots in Smederevska Palanka include lake Kudreč, the Kiseljak spa complex and Mikulja forest. Smederevska Palanka has a natural mineral water spring which is said to have been used since Roman times and has been used by the surrounding peoples since at least 1719. On 22 April 1907, the water from the mineral springs was awarded the golden medal for quality at the London 'Balkan Fair'. According to some researchers, the town's mineral water is the 3rd best in Europe, primarily due to the natural selenium it contains.
Көлік
Смедеревска Паланка A1 тас жолында орналасқан, ол Панъевропалық дәліз X-тің бір бөлігі. Қала Белград-Ниш темір жолының бойында да жатыр. Қаланың теміржол станциясы 1884 жылы салынған.
Smederevska Palanka lies on A1 motorway, which is part of Pan European Corridor X. It is also at the route of the Belgrade Niš railway. The town's railway station was built in 1884.
Халықаралық ынтымақтастық
Смедеревская Паланка Словениядағы Шкофья Локамен туыс қала. Югославия соғыстарынан бұрын екі қалада Groharjeva kolonija бірлескен өнер ошағы болған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Смедеревская Паланканың орталық көшесінің бірі Француз көшесі, яки Франска деп аталды, ал Францияның Гренобль қаласындағы бір көше Сербия мен Франция арасындағы достықты құрметтеу мақсатында Паланканың атымен аталыпты.
Smederevska Palanka is twinned with Škofja Loka in Slovenia. Before the Yugoslav wars, the two towns had a joint art colony Groharjeva kolonija. After the first World War, one street in the center of Smederevska Palanka was named Francuska, or French street while a street in the French city of Grenoble was named after Palanka as a way of celebrating the friendship between Serbia and France.