Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербияның Воеводина провинциясындағы қала, Сербиядағы қала.
City in the province of Vojvodina, Serbia
the city in Serbia
Сомбор – Сербияның Воеводина автономды провинциясындағы Батыс Бачка ауданының әкімшілік орталығы және қаласы. 2022 жылғы мәліметтер бойынша қаланың халқы 41 814 адамды құрайды, ал әкімшілік аймағында (жақын ауылдармен бірге) 70 818 адам тұрады.
Sombor (, ) is a city and the administrative center of the West Bačka District in the autonomous province of Vojvodina, Serbia. The city has a total population of 41,814 (as of 2022), while its administrative area (including neighboring villages) has 70,818 inhabitants.
Атауы мен этимологиясы
Сербия тілінде қала Сомбор (Сомбор), венгр тілінде Зомбор, русин тілінде Зомбор (Зомбор) деп аталады. Қаланың ескі мажарша атауы Чоборсентмихали болған. Атау XIV ғасырда осы аймақтың иелері болған Чобор әулетінен шыққан. (Әулеттің аты славян тіліндегі Цибор есімінен туындаған.) Қаланың серб тіліндегі атауы (Сомбор) да Чобор әулетінен шыққан және алғаш рет 1543 жылы жазылған, бірақ қала тарихи құжаттарда Самобор, Самбор, Самбир, Сонбор, Санбур, Зибор және Зомбар сияқты басқа да бірнеше атаулармен кездеседі. Қаланың халық арасындағы атауы – Раванград (Раванград), серб тілінде бұл сөздің мағынасы – "жазық қала".
In Serbian, the city is known as Sombor (Сомбор), in Hungarian as Zombor, in Rusyn as Zombor (Зомбор). The older Hungarian name for the city was Czoborszentmihály. The name originates from the Czobor family, who were the owners of this area in the 14th century. (The family name came from the Slavic name Cibor.) The Serbian name for the city (Sombor) also came from the family name Czobor, and was first recorded in 1543, although the city was mentioned in historical documents under several more names, such as Samobor, Sambor, Sambir, Sonbor, Sanbur, Zibor, and Zombar. An unofficial name for the city is Ravangrad (Раванград), which literally means "flat town" in Serbian.
Тарих
Қала туралы алғашқы тарихи жазба 1340 жылға қатысты. Қала 16 ғасырға дейін Венгрия Корольдігінің басқаруында болды, содан кейін Осман империясының құрамына енді. Осман билігі орнаған кездегі жергілікті венгр халқы аймақтан кетуге мәжбүр болды. Осының салдарынан қалада негізінен сербтер қоныстанды. Бұл жерлер ерекше, олар Венгрияға жатпайды, бірақ Бачка мен Валахияның бір бөлігі. Көптеген тұрғындары саудагерлер, барлығы да шекаралық киім киеді; олар өте әдепті және батыл адамдар. Селеби айтуынша, қалада 200 дүкен, 14 мешіт және шамамен 2000 үй болған. 1687 жылдың 12 қыркүйегінен бастап қала Габсбург әкімшілігіне қарады және Габсбург әскери шебіне қосылды. Османдықтар 1697 жылдың 11 қыркүйегінде Зента шайқасында оны қайта басып алуға тырысты. Бірақ олардың шабуылы тойтарылды. 1717 жылы алғашқы православиелік бастауыш мектеп ашылды. Бес жылдан кейін рим-католик бастауыш мектебі де ашылды. 1745 жылы Сомбор әскери шептен шығарылып, Баксенсис округіне қосылды. 1749 жылы Сомбор патшалық еркін қала мәртебесін алды. 1786 жылы қала Баксенсис Бодрогиенсис округінің орталығына айналды. 1786 жылғы мәліметтерге сәйкес, қала халқы 11 420 адамды құрады, олардың көп бөлігі сербтер. 1843 жылғы мәліметтер бойынша, Сомборда 21 086 тұрғын болды, олардың 11 897-сі православиелік христиандар, 9 082-сі рим-католиктер, 56-сы еврейлер және 51-і протестанттар. Сол кезде қаладағы басты тіл – серб тілі, ал екінші ең көп қолданылатын тіл – неміс тілі. 1848/1849 жылдары Сомбор Сербия Воеводинасының, Австрия империясы құрамындағы серб автономиялық аймағының бөлігі болды, ал 1849 мен 1860 жылдар аралығында ол Сербия воеводтығының және Австрияның жеке тәжі короналық жері Теміш Банатының құрамына кірді. Сомбор воеводтық округтің орталығы болды. Бұл тәжі короналық жер жойылғаннан кейін Сомбор қайтадан Баксенсис Бодрогиенсис (Бач Бодрог, Бачка Бодрог) округінің орталығы болды. 1910 жылғы халық санауы бойынша, Сомбор халқы 30 593 адамды құрады, олардың 11 881-і серб тілінде, 10 078-і венгр тілінде, 6 289-ы буньевец тілінде, ал 2 181-і неміс тілінде сөйледі. 1918 жылы Сомбор Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия Корольдігі деп аталды) құрамына кірді. 1918-1922 жылдары ол Бачка округінің, 1922-1929 жылдары Бачка облысының, 1929-1941 жылдары Дунай Бановинасының бөлігі болды. 1941 жылы қала Остік державалар тарапынан басылып алынып, Венгрияға қосылды. Серб қауымдастығының көптеген көрнекті өкілдері тұтқындалып, кейіннен өлім жазасына кесілді. 1944 жылы Югославия партизандары мен Кеңес Қызыл Армиясы қаладан Остік күштерін ығыстырды. 1944 жылдан бастап Сомбор жаңа Социалистік Югославияның Воеводина автономды провинциясының және (1945 жылдан бастап) социалистік Сербияның құрамына кірді. Бүгінде Сомбор Сербия Республикасының Воеводина автономды провинциясындағы Батыс Бачка округінің орталығы болып табылады. Соңғы жылдары Сомбор бүкіл әлемге танылды, себебі 1995 жылы осында НБА чемпионы және финалдың ең құнды ойыншысы Никола Йокич дүниеге келді.
The first historical record relating to the city is from 1340. The city was administered by the Kingdom of Hungary until the 16th century, when it became part of the Ottoman Empire. During the establishment of Ottoman authority, the local Hungarian population left the region. As a result, the city became populated mostly by ethnic Serbs. These places are something special; they do not belong to Hungary, but are a part of Bačka and Wallachia. Most of the inhabitants are traders, and all of them wear frontiersmen clothes; they are very polite and brave people." According to Celebi, the city had 200 shops, 14 mosques and about 2,000 houses. Since 12 September 1687, the city was under Habsburg administration, and was included into the Habsburg Military Frontier. Ottomans attempted to recapture it during the Battle of Zenta on 11 September 1697. However their attack was repulsed. In 1717, the first Orthodox elementary school was opened. Five years later a Roman Catholic elementary school was opened as well. In 1745, Sombor was excluded from the Military Frontier and was included into Bacsensis County. In 1749, Sombor gained royal free city status. In 1786, the city became the seat of Bacsensis Bodrogiensis County. According to 1786 data, the population of the city numbered 11,420 people, mostly Serbs. According to the 1843 data, Sombor had 21,086 inhabitants, of whom 11,897 were Orthodox Christians, 9,082 Roman Catholics, 56 Jewish, and 51 Protestants. The main language spoken in the city at that time was Serbian, and the second largest language was German. In 1848/1849, Sombor was part of the Serbian Vojvodina, a Serb autonomous region within Austrian Empire, while between 1849 and 1860, it was part of the Voivodeship of Serbia and Temes Banat, a separate Austrian crown land. Sombor was a seat of the district within voivodship. After the abolishment of this crown land, Sombor again became the seat of the Bacsensis Bodrogiensis (Bács Bodrog, Bačka Bodrog) County. According to the 1910 census, the population of Sombor was 30,593 people, of whom 11,881 spoke Serbian, 10,078 spoke Hungarian, 6,289 spoke Bunjevac, and 2,181 spoke German. In 1918, Sombor became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later known as the Kingdom of Yugoslavia). Between 1918 and 1922 it was part of Bačka County, between 1922 and 1929 part of Bačka Oblast, and between 1929 and 1941 part of Danube Banovina. In 1941, the city was occupied by the Axis powers and annexed by Hungary. Many prominent citizens from the Serb community were interned and later executed. In 1944, the Yugoslav Partisans and Soviet Red Army expelled the Axis forces from the city. Since 1944, Sombor was part of the Autonomous Province of Vojvodina of the new Socialist Yugoslavia and (since 1945) socialist Serbia. Today, Sombor is the seat of the West Bačka District in the Autonomous Province of Vojvodina in the Republic of Serbia. In recent times, Sombor became known all around the world because NBA champion and finals MVP Nikola Jokic was born here in 1995.
Климат
Бұл аймақтағы климаттың ең жоғары және ең төмен температуралары арасындағы айырмашылық шамалы, сонымен қатар жыл бойы жеткілікті жауын-шашын жауады. Бұл климат үшін Кёппен климаттық жіктелімінің субтипі "Cfa" (Жылы орташа белдеу климаты / ылғалды субтропикалық климат).
Climate in this area has mild differences between highs and lows, and there is adequate rainfall year round. The Köppen Climate Classification subtype for this climate is "Cfa" (Warm Temperate Climate/humid subtropical climate).
Демография
Соңғы ресми санақ мәліметтері бойынша, 2011 жылы Сомбор қаласының халқы 85 903 адамды құрады.
According to the last official census done in 2011, the city of Sombor has 85,903 inhabitants.
Спорт
Раднички Сомбор – Войводина лигасының Солтүстік тобында бақ сынасатын қаланың бас футбол клубы. Сомбор – үш мәрте НБА-ның ең құнды ойыншысы, НБА чемпионы және финалдың ең құнды ойыншысы Никола Йокичтің туған жері. Ол баскетболшы ретінде мансабын бастаған жергілікті баскетбол клубы 2017 жылы оның ағылшын тіліндегі лақап атымен KK Joker деп өзгертілді және 2022–23 маусымының соңында Сербияның жоғары лигасына – Баскетбол лигасына жол алды.
Radnički Sombor is the main football club from the city competing in Vojvodina League North. Sombor is the hometown of 3x NBA MVP, NBA Champion and Finals MVP Nikola Jokić. The local basketball club where he began his playing career renamed itself KK Joker in 2017 after his English language nickname, and was promoted to the top level Basketball League of Serbia at the end of the 2022–23 season.
Радио станциялары
Мария радиосы (95.7)
Сомбор радиосы (97.5)
Фортуна радиосы (106.6)
Radio Marija (95.7)
Radio Sombor (97.5)
Radio Fortuna (106.6)
Интернет-баспасөз құралдары
Новое радио Сомбор http://www.noviradiosombor.com/ SOinfo.org
Novi Radio Sombor http://www. noviradiosombor. com/
SOinfo. org
Автобустар
Автобустар Белград, Нови-Сад және Суботица сияқты Сербияның ірі қалаларына, сондай-ақ көптеген өңірлік қалаларға тікелей қатынайды. Аталған аймақта "Севертранс" компаниясы да қызмет етеді.
Buses offer direct connections to major Serbian cities including Belgrade, Novi Sad and Subotica, as well as many regional towns. Among the companies operating in the area is Severtrans.
Темір жол
Сомбор тікелей теміржол арқылы Нови-Сад және Суботица қалаларымен, сондай-ақ басқа да қалалармен байланысты.
Sombor is linked by direct rail links to Novi Sad and Subotica, among others.