Кіріспе

Жазба жұмысының бөліктерінің реттелген тізімі

Мазмұндама, көбінесе жай ғана "Мазмұн" деп аталады және бейресми түрде TOC деп қысқартылады, жазба жұмысының басынан бұрын бір бетте кездесетін тараулардың немесе бөлімдердің тақырыптарының немесе олардың басталатын беттерінің нөмірлерімен берілген қысқаша сипаттамаларының тізімі болып табылады.

Тарих

Плиний Кәрі Квинт Валериус Соранды (б.з.д. 82 ж.) оқырмандарға ұзақ еңбекті бағдарлауға көмектесетін мазмұн көрсеткішін алғаш рет ұсынған автор деп санайды. Плинийдің өзінің энциклопедиялық "Табиғи тарих" ("Historia naturalis") еңбегінің мазмұн көрсеткішін латын және ағылшын тілдерінде (арнаудан кейін) онлайн көруге болады. Ерте орта ғасырларда қағаздың құны жоғары болғандықтан мазмұн көрсеткішін жасаудан бас таруға тура келді. Бұл практика 12-ғасырдан кейін, Испания мен Италияда қағаз фабрикалары ашылғаннан соң қайта жанданды, бұл Еуропа бойынша қағаз өндірісінің артуына мүмкіндік берді.

Нысан

Мазмұн кестесі әдетте бірінші деңгейдегі тақырыптардың атауларын немесе сипаттамаларын (ұзақ шығармалардағы тарауларды) қамтиды, сондай-ақ тараулар ішіндегі екінші деңгейдегі тақырыптарды (бөлімдер немесе А тақырыптары) және кейде бөлімдер ішіндегі үшінші деңгейдегі тақырыптарды (кіші бөлімдер немесе В тақырыптары) да қамтиды. Мазмұн кестесіндегі егжей-тегжейлілік жұмыстың ұзындығына байланысты, ұзақ жұмыстарда олар аз болады. Формалды есептерде (он немесе одан көп беттен тұратын және оны хатқа немесе ескертпеге сыйғызу қиын жұмыстарда) да мазмұн кестесі болады. Ағылшын тіліндегі кітапта мазмұн кестесі әдетте тақырып бетінен, авторлық құқық туралы хабарламалардан және техникалық журналдарда – тұжырымдамадан кейін, ал кестелер мен суреттер тізімінен, алғы сөз бен кіріспеден бұрын орналасады. Басылған мазмұн кестелері әр бөлімнің қай беттен басталатынын көрсетеді, ал цифрлық нұсқалары әр бөлімге сілтемелер ұсынады. Бет нөмірлерінің форматы мен орналасуы баспагердің стиліне байланысты. Егер бет нөмірлері тақырып мәтінінен кейін келсе, олардың алдында нүктелер немесе сызықтар сияқты «жетекшілер» деп аталатын белгілер болуы мүмкін, олар тарау немесе бөлім атауларынан беттің қарама-қарсы жағына дейін созылады, немесе бет нөмірлері атауларға жақын орналасуы мүмкін. Кейде бет нөмірі мәтіннен бұрын келеді. Егер кітапта немесе құжатта әртүрлі авторлардың тараулары, мақалалары немесе әңгімелері болса, олардың есімдері мазмұн кестесінде көрсетіледі. Мазмұн кестесіне дейінгі материалдар әдетте тізімде көрсетілмейді. Дегенмен, сыртқы мұқабадан басқа барлық беттер саналады және мазмұн кестесі көбінесе кішкенә рим цифрларымен нөмірленеді. Microsoft Word, WordPerfect және StarWriter сияқты көптеген мәтін өңдеу бағдарламалары, егер автор тараулар, бөлімдер, кіші бөлімдер және т.б. үшін арнайы стильдерді қолданса, мазмұн кестесін автоматты түрде жасауға қабілетті.

Электрондық құжаттарда

Цифрлық кітаптар мен құжаттардағы мазмұндаманы закладтар арқылы жасауға болады.