Кіріспе
Швециядағы екінші үлкен арал – Оланд (кейде халықаралық жазылымда Оланд деп көрсетіледі; Oelandia) – Швецияның екінші үлкен аралы және Швецияның дәстүрлі провинцияларының ең кішісі. Оландтың ауданы және Балтық теңізінде Смоланд жағалауына жақын орналасқан. Аралда 26 000 тұрғын бар. Тас дәуірінің басында материктен келген қоныс аударушылар Кальмар бұғазы арқылы аралды жалғаған мұзды көпір арқылы көшіп келді. Оландта адамдар қоныстанғандығының алғашқы дәлелдері б.з.д. 6000 жылға дейін жетеді, сол кезде Алби және аралымдағы басқа да жерлерде тас дәуіріне тән қоныстар болған. Темір дәуірінен викинг дәуіріне дейінгі зираттар Геттлинге, Хултерстад және периметрлік жотадағы, соның ішінде тас кемелерде жақсы көрінеді. Аралда 19 темір дәуіріне тән бекініс анықталған, олардың тек біреуі – Экеторп толыққанды қазба жұмыстарынан өткен, нәтижесінде 24 000-нан астам артефакт табылды. 900 жыл шамасында Хедебиден келген Вулфстан аралды "Эоуленд" деп атады, яғни Эоулардың жері: Дегенмен, бұл Эоулар туралы алғашқы айтылу емес. Англосаксон поэмасы Widsith-те осы тайпа туралы одан да ертерек дерек бар: Освин Эоуларды, Гефвульф Юттарды, Финн Фольквальдинг Фризиялық тайпаны басқарды. Сигар теңіздік даниялықтарды ең ұзақ уақыт биледі. Шютте және Кендрик сияқты ғалымдар Тациттің 98 жылы Оланд халқы туралы тіпті ертерек айтқанын көрсетіп берді:
Öland (/UK/'/ɜːr//l//æ//n//d/, /US/'/ɜːr//l//ɑː//n//d//, /'/ʌ//l// /; ; sometimes written Oland internationally; Oelandia) is the second largest Swedish island and the smallest of the traditional provinces of Sweden. Öland has an area of and is located in the Baltic Sea just off the coast of Småland. The island has 26,000 inhabitants. In the early Stone Age, settlers from the mainland migrated across the ice bridge that connected the island across the Kalmar Strait. Evidence of habitation of Öland occurred at least as early as 6000 BC, when there were Stone Age settlements at Alby and other locations on the island. Burial grounds from the Iron Age through the Viking Age are clearly visible at Gettlinge, Hulterstad and other places on the perimeter ridge including stone ships. There are nineteen Iron Age ringforts identified on the island, only one of which, Eketorp, has been completely excavated, yielding over 24,000 artifacts. Around 900 AD, Wulfstan of Hedeby called the island "Eowland", the land of the Eowans:
However, this is not the first mention of the Eowans. There is an even earlier mention of the tribe in the Anglo Saxon poem Widsith:
Oswin ruled the Eowans
and Gefwulf the Jutes,
Finn Folcwalding
The Frisian clan. Sigar longest
ruled the sea Danes
Scholars such as Schütte and Kendrick have pointed out that there was probably an even earlier mention of the people of Öland in 98 AD, by Tacitus, who called them the "Aviones":
In Swedish history, the island long served as a royal game park; Ottenby and Halltorp were in particular selected by the Swedish Crown in the Middle Ages as royal game reserves.
География
Олланд – Швеция аралдарының екінші ірі аралы. Тарихи тұрғыдан қарағанда, ол бір жарғылық қала мен бес округке бөлінген.
Климат
Оландтың жартылай континенттік теңіздік климаты бар, жаз бен қыс арасындағы температура айырмасы зор. Екі негізгі метеостанция бар, біреуі аралдың солтүстік жиегінде, екіншісі оңтүстік жиегінде орналасқан. Географиялық енінің солтүстікке қарай ығысуына қарамастан, Оландтың солтүстік жиегі оңтүстік жиегінен әлдеқайда жұмсақ, себебі күндіз ауа айналасындағы кең құрлықта жылынады, ал түнімен теңіздің күшті әсерін сақтайды. Бұл аралдың жалпы климатын жақсы көрсетеді, тек оңтүстік бөлігі тар тілімшедегі аралдан әлдеқайда суық болады.
Қоршаған орта
Аралдың ең маңызды экологиялық ерекшелігі – көптеген сирек және жойылу қаупі төнген түрлердің мекені болып табылатын әктас жазықтығы Stora Alvaret. Stora Alvaret флорасы мен фаунасының алғашқы ғылыми зерттеуі 1741 жылы Линней сапарымен жүзеге асты. Астыңғы тау жыныстарының қабаты негізінен кембрийлік құмтас, алюминийлі шерт және 540-450 миллион жыл бұрын пайда болған ордовик әктасынан тұрады. Кембрийлік трилобит Eccaparadoxides oelandicus аралдың атымен аталады. Оланд айналасымен 136-шы тас жол бойында байланысқан. 2011 жылы Gripen Gas компаниясы Оландта табиғи газды сынау үшін бұрғылауға рұқсат сұрады. Бұл өтініш геологиялық мәселелерді шешетін мемлекеттік орган – Бергсстатен тарапынан мақұлданды. Бұл рұқсатқа муниципалитет және округ әкімшіліктері тарапынан сын айтылды, себебі әктас негізіндегі көптеген жарықтар газ іздеу кезінде жер асты суларының ластануына әкелуі мүмкін.
Мәдениет
Боргольм замкісі 1669 және 1681 жылдар аралығында королева Хедвиг Элеонора үшін салынды және Никодим Тессин Ескінің жобалауымен тұрғызылды. Соллиден сарайының жанында патшалық отбасының жазғы үйі орналасқан. Оландтың оңтүстігіндегі әктаспен қапталған Stora Alvaret мекені ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Оның ерекшеліктері – мұнда кездесетін көптеген сирек түрлер; Геттлинге және Экеторп сияқты тарихқа дейінгі орындар; сақталған көптеген ескі ағаш жел тегірмендері, олардың кейбіреулері 17 ғасырға дейін сақталып келген; және ерекше геологиялық альвар ландшафты. Он жылдан бері Оландта қазан айында жыл сайынғы Skördefesten егін жинау фестивалі ұйымдастырылып келеді. Осы шара аясында аралдың фермерлері елдің басқа аймақтарынан келген фермерлермен бірге өнімдерін сатады және қызығушыларға олардың шаруашылықтарындағы күнделікті өмірге қатысуға, сондай-ақ басқа да іс-шараларға мүмкіндік береді. Skördefesten кезінде, әсіресе Konstnatten өнер кешінде көптеген көркем көрмелер ұйымдастырылады. Романтикалық ақын Эрик Йохан Стагнелиус 1793 жылы Гардслосада дүниеге келді және 16 жасқа дейін сонда өмір сүрді. Ол арал туралы бірнеше өлең жазды. Оландта тұратын немесе оны жайлы жазған қазіргі заманғы жазушылардың арасында романист Маргит Фриберг (1904–1997), ақын Анна Ридштедт (1928–1994), романист Биргитта Троциг (1929–2011), ақын Леннарт Шёгрен (1930), балалар романисі Ева Бексел (1945), ақын Том Хедлунд (1945), романист Йохан Теорин (1963), ақын және романист Магнус Утвик (1964) және романист Пер Планхаммар (1965) бар.
Скёрдефест
Skördefest – жыл сайын қыркүйек айында Өландта өтетін, мыңдаған келушіні қызықтыратын жылдық егін жинау фестивалі. Сатып алушыларға күзгі өнімнің осы жерде сатылатындығын хабарлау үшін, құрмалар шанышқұрғақтардың үстіне қойылады. Боргольм қаласының орталығында толығымен лақтардан жасалған, үлкен қорқытқышқа ұқсайтын pumpagubbe (қарбыз адамы) орнатылады. Pumpagubbe күзгі егіннің молшылығын тойлайды.
Спорт
Облыстағы футболды Smålands Fotbollförbund басқарады. Жыл сайын Оландта "Патшаның шеруі" – классикалық автомобильдер шеруі өтеді.