Кіріспе

Швециядағы екінші үлкен арал – Оланд (кейде халықаралық жазылымда Оланд деп көрсетіледі; Oelandia) – Швецияның екінші үлкен аралы және Швецияның дәстүрлі провинцияларының ең кішісі. Оландтың ауданы және Балтық теңізінде Смоланд жағалауына жақын орналасқан. Аралда 26 000 тұрғын бар. Тас дәуірінің басында материктен келген қоныс аударушылар Кальмар бұғазы арқылы аралды жалғаған мұзды көпір арқылы көшіп келді. Оландта адамдар қоныстанғандығының алғашқы дәлелдері б.з.д. 6000 жылға дейін жетеді, сол кезде Алби және аралымдағы басқа да жерлерде тас дәуіріне тән қоныстар болған. Темір дәуірінен викинг дәуіріне дейінгі зираттар Геттлинге, Хултерстад және периметрлік жотадағы, соның ішінде тас кемелерде жақсы көрінеді. Аралда 19 темір дәуіріне тән бекініс анықталған, олардың тек біреуі – Экеторп толыққанды қазба жұмыстарынан өткен, нәтижесінде 24 000-нан астам артефакт табылды. 900 жыл шамасында Хедебиден келген Вулфстан аралды "Эоуленд" деп атады, яғни Эоулардың жері: Дегенмен, бұл Эоулар туралы алғашқы айтылу емес. Англосаксон поэмасы Widsith-те осы тайпа туралы одан да ертерек дерек бар: Освин Эоуларды, Гефвульф Юттарды, Финн Фольквальдинг Фризиялық тайпаны басқарды. Сигар теңіздік даниялықтарды ең ұзақ уақыт биледі. Шютте және Кендрик сияқты ғалымдар Тациттің 98 жылы Оланд халқы туралы тіпті ертерек айтқанын көрсетіп берді:

География

Олланд – Швеция аралдарының екінші ірі аралы. Тарихи тұрғыдан қарағанда, ол бір жарғылық қала мен бес округке бөлінген.

Климат

Оландтың жартылай континенттік теңіздік климаты бар, жаз бен қыс арасындағы температура айырмасы зор. Екі негізгі метеостанция бар, біреуі аралдың солтүстік жиегінде, екіншісі оңтүстік жиегінде орналасқан. Географиялық енінің солтүстікке қарай ығысуына қарамастан, Оландтың солтүстік жиегі оңтүстік жиегінен әлдеқайда жұмсақ, себебі күндіз ауа айналасындағы кең құрлықта жылынады, ал түнімен теңіздің күшті әсерін сақтайды. Бұл аралдың жалпы климатын жақсы көрсетеді, тек оңтүстік бөлігі тар тілімшедегі аралдан әлдеқайда суық болады.

Қоршаған орта

Аралдың ең маңызды экологиялық ерекшелігі – көптеген сирек және жойылу қаупі төнген түрлердің мекені болып табылатын әктас жазықтығы Stora Alvaret. Stora Alvaret флорасы мен фаунасының алғашқы ғылыми зерттеуі 1741 жылы Линней сапарымен жүзеге асты. Астыңғы тау жыныстарының қабаты негізінен кембрийлік құмтас, алюминийлі шерт және 540-450 миллион жыл бұрын пайда болған ордовик әктасынан тұрады. Кембрийлік трилобит Eccaparadoxides oelandicus аралдың атымен аталады. Оланд айналасымен 136-шы тас жол бойында байланысқан. 2011 жылы Gripen Gas компаниясы Оландта табиғи газды сынау үшін бұрғылауға рұқсат сұрады. Бұл өтініш геологиялық мәселелерді шешетін мемлекеттік орган – Бергсстатен тарапынан мақұлданды. Бұл рұқсатқа муниципалитет және округ әкімшіліктері тарапынан сын айтылды, себебі әктас негізіндегі көптеген жарықтар газ іздеу кезінде жер асты суларының ластануына әкелуі мүмкін.

Мәдениет

Боргольм замкісі 1669 және 1681 жылдар аралығында королева Хедвиг Элеонора үшін салынды және Никодим Тессин Ескінің жобалауымен тұрғызылды. Соллиден сарайының жанында патшалық отбасының жазғы үйі орналасқан. Оландтың оңтүстігіндегі әктаспен қапталған Stora Alvaret мекені ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Оның ерекшеліктері – мұнда кездесетін көптеген сирек түрлер; Геттлинге және Экеторп сияқты тарихқа дейінгі орындар; сақталған көптеген ескі ағаш жел тегірмендері, олардың кейбіреулері 17 ғасырға дейін сақталып келген; және ерекше геологиялық альвар ландшафты. Он жылдан бері Оландта қазан айында жыл сайынғы Skördefesten егін жинау фестивалі ұйымдастырылып келеді. Осы шара аясында аралдың фермерлері елдің басқа аймақтарынан келген фермерлермен бірге өнімдерін сатады және қызығушыларға олардың шаруашылықтарындағы күнделікті өмірге қатысуға, сондай-ақ басқа да іс-шараларға мүмкіндік береді. Skördefesten кезінде, әсіресе Konstnatten өнер кешінде көптеген көркем көрмелер ұйымдастырылады. Романтикалық ақын Эрик Йохан Стагнелиус 1793 жылы Гардслосада дүниеге келді және 16 жасқа дейін сонда өмір сүрді. Ол арал туралы бірнеше өлең жазды. Оландта тұратын немесе оны жайлы жазған қазіргі заманғы жазушылардың арасында романист Маргит Фриберг (1904–1997), ақын Анна Ридштедт (1928–1994), романист Биргитта Троциг (1929–2011), ақын Леннарт Шёгрен (1930), балалар романисі Ева Бексел (1945), ақын Том Хедлунд (1945), романист Йохан Теорин (1963), ақын және романист Магнус Утвик (1964) және романист Пер Планхаммар (1965) бар.

Скёрдефест

Skördefest – жыл сайын қыркүйек айында Өландта өтетін, мыңдаған келушіні қызықтыратын жылдық егін жинау фестивалі. Сатып алушыларға күзгі өнімнің осы жерде сатылатындығын хабарлау үшін, құрмалар шанышқұрғақтардың үстіне қойылады. Боргольм қаласының орталығында толығымен лақтардан жасалған, үлкен қорқытқышқа ұқсайтын pumpagubbe (қарбыз адамы) орнатылады. Pumpagubbe күзгі егіннің молшылығын тойлайды.

Спорт

Облыстағы футболды Smålands Fotbollförbund басқарады. Жыл сайын Оландта "Патшаның шеруі" – классикалық автомобильдер шеруі өтеді.