Кіріспе

Бельгияның патшайымы 1960 жылдан 1993 жылға дейін

Фабиола Фернанда Мария де лас Викториас Антония Аделаида де Мора и Арагон (11 маусым 1928 – 5 желтоқсан 2014) 1960 жылы король Бадуэнге үйленгеннен бастап, оның 1993 жылы қайтыс болуына дейін Бельгияның патшайымы болды. Фабиола бес жүктіліктің барлығында түсік тартқандықтан, олардың балалары болмады, сондықтан тақ күйеуінің інісі Альберт II-ге өтті.

Ерте өмір

Дона Фабиола де Мора и Арагон 1928 жылдың 11 маусымында Испанияның Мадрид қаласында, Маркиз де Каса Риераның негізгі резиденциясында дүниеге келді, сондай-ақ Байгер виконтессасы да болды. Оның крещение анасы Испания королевасы Виктория Евгения болды. Ол Мадридтегі ауруханада медбике болып жұмыс істеп, анасымен бірге тұрды. Некеге тұрудан бұрын ол 12 ертегіден тұратын альбом жариялады (Los doce cuentos maravillosos), олардың бірі ("Үнді су лилиялары") 1966 жылы Эфтелинг ойын-сауық паркінде жеке павильон ашты.

Неке

1960 жылы 15 желтоқсанда Фабиола Бадуинге үйленді, ол 1951 жылдан бері Бельгия королі болған, оның әкесі Леопольд III тақтан бас тарғаннан кейін. Михаил және Гудула соборындағы үйлену рәсімінде ол Бельгия мемлекетінің күйеуінің анасына, Швецияның Астрид патшайымына, Леопольд III-ке үйленген кезде сыйға берген 1926 жылғы арт-деко тиарасын тақты. Оның атлас және ермейннен жасалған көйлегін әйгілі дизайнер Кристобаль Баленсиага жасаған. Фабиола қалыңдық кезінде ауруханада медбике болып жұмыс істеген. Time журналының 1960 жылғы 26 қыркүйектегі санында Дона Фабиола "Күлтегін қыз" деп аталды және ол "жағымды жас әйел, бірақ айқын сұлулық емес" және "еркекті ұстай алмайтын қыз" деп сипатталды. Оның үйленуіне орай испандық нан пісірушілер Фабиоланың құрметіне "ла Фабиола" деп аталатын нанның жаңа түрін жасады, ол әлі күнге дейін Паленсияда пісіріледі. 1961 жылы саяхатшы Гвидо Дером оның құрметіне жаңадан ашылған Антарктида тауларының қатарын – Фабиола патшайым тауларын атады. Оның есімімен бірнеше сәндік өсімдіктер де аталды. Корольдік жұптың балалары болмады, өйткені патшайымның бес жүктілігі 1961, 1962, 1963, 1966 және 1968 жылдары түсікпен аяқталды. Фабиола мен Бадуин I түсіктерді барлық балаларды сүю мүмкіндігі деп санады. Ол принц Филипп пен принцесса Астридтің тәрбиесіне белсенді қатысты.

Іс-шаралар

1965 жылы қарашада Елизавета патшайымы қайтыс болғаннан кейін Фабиола патшайымы Елизавета патшайымының атындағы музыкалық байқаудың құрметті президенті болды. Фабиола патшайымы әрбір сессияның іріктеу кезеңдеріне және финалдық өнер көрсетулеріне қатысты. 1993 жылдың қыркүйегінде ол 1976 жылы Король Бадуиннің таққа отыруының жиырма бес жылдығын мерекелеу үшін құрылған Король Бадуин қорының президенті болды. Фабиола патшайымы жыл сайын Женевадағы Palais des Nations-те өтетін ауыл әйелдерінің экономикалық өркендеуі жөніндегі саммитте қатысады. Саммит мақсаты – үшінші әлем елдеріндегі мұқтаж әйелдердің көмекке шақыруына жауап беретін бірінші ханымдар қозғалысын құру. Фабиола патшайымы 2001 жылы дамушы елдердегі ауыл әйелдерін қолдауға атқарған еңбегі үшін Ceres медалін алды. Бұл медальді Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) табыс етті. 2009 жылғы шілдедегі қатер хатын жазғанмен ұқсас қолтаңбасы бар деген күдікпен ұсталған адамнан келіп түскен келесі қатерлер 2010 жылдың қаңтар айында қайтадан түсті. 2013 жылдың қаңтар айында социалистік премьер-министр Элио Ди Рупо Фабиола патшайымын жеке қор (Фонс Переос) құру жоспары үшін сынады, бұл оның туыстарына және қайырымдылық мақсаттарына байлықты салықтан қашқан түрде беруге мүмкіндік беретін еді. Көпшілік бұл жобаны мұралық салықтан қашу деп қарастырды (бірақ Ди Рупо құрылыстың заңды екенін мойындағандықтан, бұл салықтан қашуға жататын жағдай).

Тіл білімі

Ресми деректерге сәйкес, королева Фабиола француз, голланд, ағылшын, неміс және итальян тілдерін ана тілі испан тілінен бөлек еркін меңгерген.

Ауру және өлім

Королева Фабиола 2009 жылдың 16 қаңтарынан бастап пневмониямен 15 күн ауруханада жатты, оның жағдайы "ауыр" деп сипатталды. Кейін ол сауығып, келесі мамыр айында қоғамдық шараларға қатыса бастады. Королева Фабиола жылдар бойы денсаулығы нашарлап, остеопорозбен ауырды, сондай-ақ 2009 жылғы өкпе қабынуынан толыққанды айықпады. 2014 жылдың 5 желтоқсанында кешкісін Корольдік сарай королева Фабиоланың Стьювенберг сарайында қайтыс болғанын хабарлады.

Жерлеу рәсімі

Федералды үкімет 6 желтоқсаннан бастап 12 желтоқсан күні жұмаға дейін ұлттық аза тұруды жариялады, сол күні Брюссельдегі Сент-Михаэль және Сент-Гудула кафедральді соборында королева Фабиоланың жерлеу рәсімі өтті. Патша отбасы, үкімет мүшелері және Лорд-спикер 10 желтоқсанда Патша сарайында табытты қарсы алды, ол гүлдермен безендірілген және корольдің әскери үйінің генералдарының құрмет сақшыларымен қамтамасыз етілген үлкен залға қойылды. Брюссель-Мехелен митрополит архиепископы Годфрид кардинал Даннельс реквиемді өткізді. Люксембург Ұлы герцогы, Жапония император қызы, Дания королевасы, Швеция королі мен королевасы, Норвегия королі, оның қарындасы принцесса Астрид, Испанияның бұрынғы королі Хуан Карлос және королева София, Нидерландының бұрынғы королевасы Беатрикс, Лихтенштейннің егеменді принці, Иранның бұрынғы император қызы Фарах және Таиландтың принцессасы Маха Чакри Сириндхорн сияқты әлемнің бірнеше патшалық отбасыларының өкілдері жерлеу рәсіміне қатысты. Британия корольдік отбасы мен Монако князьдік отбасының өкілдері қатыспады, бұл бельгиялық және халықаралық баспасөздің сынына ұшырады.