Кіріспе

Саяси партияның платформасы (американдық ағылшын тілінде), партия бағдарламасы немесе партия манифесті (британдық және көптеген елдерде қолданылатын басым термин) – саяси партияның не жеке кандидаттың қолдайтын негізгі мақсаттардың ресми жиынтығы. Бұл платформаның мақсаты – көпшілікке ұнау арқылы күрделі мәселелер бойынша халықтың қолдауын және дауыстарын алу. Саяси платформаның құрамдас бөлігі – нақты бір мәселе бойынша партияның, тұлғаның немесе ұйымның ұстанымы мен көзқарасын көрсететін "банкт" (plank). "Банкт" сөзі – ағаш тақтайшалардан құралған қарапайым сахнаға салынған метафоралық теңеу. Бұл метафора, егер үлкен жиынға арналған баяндама немесе пікірсайыс нақты платформада өткізілсе, сөзбе-сөз мағынасына оралуы мүмкін. Ұлыбританияда және басқа да елдерде партия платформасы партияның "манифесті" немесе саяси бағдарламасы деп аталады. Манифест сайлау алдындағы уәделерді немесе міндеттемелерді қамтиды. Зерттеулер көрсеткендей, Батыс елдеріндегі биліктегі саяси партиялар сайлау алдындағы уәделерін орындауға бейім.

Шығу тегі

"Платформа" сөзі алғаш рет 1535 жылы қолданылған. "Платформа" сөзі орта француз тілінен келген, сөзбе-сөз "жазық пішін" дегенді білдіреді. Сөздің "партиялық саясат жарияланымдары" деген саяси мағынасы 1803 жылдан бастап пайда болды, бұл, әдетте, саясаткерлер жиналатын, тұрып сөйлейтін нақты платформаның бейнесінен туындаған.

Амал орындайтын платформалар

2017 жылы American Journal of Political Science журналында жарияланған, 12 елде (Австрия, Болгария, Канада, Германия, Ирландия, Италия, Нидерланды, Португалия, Испания, Швеция, Ұлыбритания және АҚШ) талданған зерттеу, үкімет құраған саяси партиялар сайлау алдындағы уәделерін көбінесе орындайтынын көрсетті.