Кіріспе
Кішкентай жабайы мысық
Speciesbox
| аты = Oncilla
| суреті = Leopardus tigrinus Parc des Félins.jpg
| күйі = VU
| күй жүйесі = IUCN3.1
| күй дереккөзі =
| күй2 = CITES A1
| күй2 жүйесі = CITES
| күй2 дереккөзі =
| синонимдері = Oncifelis tigrinus, Felis tigrina
| таралу картасы = Oncilla distribution.jpg
| таралу картасы түсіндірмесі = Онцилланың таралуы, 2016
| name = Oncilla
| image = Leopardus tigrinus Parc des Félins. jpg
| status = VU
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A1
| status2 system = CITES
| status2 ref =
| synonyms = Oncifelis tigrinus, Felis tigrina
| range map = Oncilla distribution. jpg
| range map caption = Distribution of the oncilla, 2016
Сипаттамалары
Онцилла маргайға (L. wiedii) және оцелотқа (L. pardalis) ұқсайды, бірақ одан кішірек, денесі жіңішке және тұмсығы тар. Онциллалар Оңтүстік Америкадағы ең кішкентай жабайы мысықтардың бірі болып табылады, дене ұзындығы 1,5 метрге жетеді, ал құйрығы ұзын. Бұл орташа үй мысығынан сәл ұзын болғанымен, онцилла әдетте жеңіл, салмағы 7 кг шамасында. Жүні тығыз және жұмсақ, ашық қоңырдан қара қоңырға дейін түрлі түстерде болады, арқасы мен қабырғаларында көптеген қара розеткалар кездеседі. Құрсақ бөлігі ақшыл, қара дақтармен, ал құйрығы сақиналы. Құлақтарының артқы жағында жарқын ақ дақтармен қара түс басым. Розеткалар қара немесе қоңыр түсті, ортасы ашық және пішіні дұрыс емес. Аяқтарында орташа өлшемді дақтар бар, олар табанға қарай кішірейеді. Бұл түс онциллаға тропикалық орманның астындағы аласа күн сәулесімен үйлесуге көмектеседі. Онцилланың жақ сүйегі қысқа, тістері аз, бірақ жақсы дамыған ет жеуге арналған тістері (карнассиалдары) мен клықтары бар. Олар Волькан Бару ұлттық парктерінде кездеседі. Колумбияда Кордильера Оксидентальда, Лос-Невадос ұлттық табиғи паркінде және Антиокия департаментінде тіркелген.
The fur is thick and soft, ranging from light brown to dark ochre, with numerous dark rosettes across the back and flanks. The underside is pale with dark spots and the tail is ringed. The backs of the ears are black with bold white spots. The rosettes are black or brown, open in the center, and irregularly shaped. The legs have medium sized spots tapering to smaller spots near the paws. This coloration helps the oncilla blend in with the mottled sunlight of the tropical forest understory. The oncilla's jaw is shortened, with fewer teeth, but with well developed carnassials and canines. and in Volcán Barú National Parks. In Colombia, it was recorded in the Cordillera Occidental at elevations of in Los Nevados National Natural Park, and in Antioquia Department.
Экология және мінез-құлық
Онцилла негізінен құрлықта тіршілік ететін жануар, бірақ ол шебер өрмелеуші де. Барлық мысықтар сияқты, онцилла да міндетті түрде ет жеуге мәжбүр, өмір сүру үшін ет қажет. Бұл мысық кішкентай сүтқоректілерді, кесірткелерді, құстарды, жұмыртқаларды, жұмыртқасыз жануарларды және кейде ағаш бақаларын жейді. Сирек жағдайларда, мысық шөп жеуі мүмкін. Онцилла өз жемірін қашықтан аңдып, жеткен кезде секіріп ұстап, өлтіреді. Олар көбінесе түнгі жануарлар, бірақ Каатинга сияқты, олардың негізгі тамақ көзі күндізгі кесірткелерден тұратын аймақтарда, күндіз белсенді болуы мүмкін. Жас онциллалардың ырылдағаны байқалған, ал ересектер бір-біріне жақын болғанда қысқа, гөңгір дауыстар шығарады. Балапандардың көздері 8-17 күннен кейін ашылады, бұл осы мөлшердегі мысық үшін ерекше ұзақ мерзім. Олардың тістері шамамен 21 күндік жаста бірдей уақытта шығады. Мысықтар 38-56 күндік жасқа дейін қатты тағамды жемейді, бірақ үш айлық шағында толыққанды емделеді. 250 тері мен бас сүйек үлгілерін морфологиялық талдау нәтижелері онциллалардың үш ерекше тобы бар екенін көрсетті: Оңтүстік Американың солтүстік, солтүстік-батыс және батыс аймақтарындағы біреуі, шығыстағы және оңтүстіктегі біреуі. Осы нәтижелерге сүйене отырып, шығыс тобын Leopardus emiliae түріне жатқызу ұсынылды. 2021 жылы жарияланған тағы бір филогенетикалық зерттеу үшінші түрді мойындауды қолдады.
Қауіптер
Онциллаға негізінен орманды жою және браконьерлік қауіп төндіреді. Оларды терілері үшін өлтіреді, ол өте бағалы және көбінесе сатылады немесе киім жасауға қолданылады. Онциллалардың өліміне ықпал ететін тағы бір фактор – адамдардың қоныстануының кеңеюі және жерді елді мекендерге айналдыру. Кофе плантациялары көбінесе бұлтты орман жағдайларында құрылады, бұл олардың таңдаған мекендерінің азаюына себеп болады. Онцилланың Джеффри мысығымен (Leopardus geoffroyi) будандасуы оның ареалының ең оңтүстік бөлігінде анықталды; Пампас мысығымен (L. colocola) будандасуы да Бразилияның орталық бөлігінде кездеседі. Мұндай будандасу табиғи процесс болуы мүмкін, ал оның онциллаға қаншалықты қауіп төндіретіні әлі белгісіз.
Қорғау
Онцилла IUCN Қызыл тізімінде «Қауіпті» санатында тіркелген. Ол CITES-тің I қосымшасына енгізілген, бұл онциллалардың және олардан жасалған өнімдердің халықаралық коммерциялық саудасын толығымен тыйымдайды. Эквадор, Гайана, Никарагуа және Перуде олардың аң аулауына әлі де рұқсат беріледі.