Кіріспе

Құс түрлері Кіші фламинго (Phoeniconaias minor) – Сахара төңірегіндегі Африка және Батыс Үндістанда таралған фламинго түрі. Көбінесе одан солтүстікке құстардың ұшып келгені туралы хабарлар түседі, бірақ олар көшпенді құстар деп есептеледі.

Сипаттамалары

Кіші фламинго – фламинголардың ең кішкентай түрі, бірақ көптеген стандарттар бойынша ол биік және үлкен құс. Бұл түрдің салмағы шамамен: тұрып тұрған биіктігі шамамен: жалпы ұзындығы (мұңдан құйрыққа дейін) және қанаттарының ұзындығы бірдей өлшемдер диапазонында, көбінесе қауырсыны қызғылт ақ түсті. Бұл түрдің үлкен фламингодан, Ескі әлемдегі фламинголардың жалғыз түрінен, басты айырмашылығы – оның мұңындағы қара түстің көп болуы. Егер олар бірге кездеспесе, екі түрді ажырату үшін мөлшері көмектеспейді, себебі әр түрдің жыныстары да биіктігі бойынша ерекшеленеді. Австралияның плиоцен кезеңінен белгілі жойылып кеткен Phoeniconaias proeses түрі одан да кішкентай болған деп саналады. Кіші фламинго фламинголардың ең көп таралған түрі болуы мүмкін, оның популяциясы (ең жоғарғы шегінде) шамамен екі миллион құсқа жеткен. Бұл түр негізінен Spirulina, тек өте сілтілі көлдерде өсетін балдырлармен қоректенеді. Су қоймаларының жанында фламинголардың тобының болуы – суландыруға жарамсыз содалы сілтілі судың бар екендігін көрсетеді. Көк-жасыл түсті болғанымен, балдырларда фотосинтез пигменттері бар, олар құстарға қызғылт түс береді. Олардың терең мұңы ұсақ тағамдарды сүзгілеуге бейімделген. Бұл түр басқа да балдыр түрлерін жейді: Synechocystis minuscula, Synechococcus pevalekii, Synechococcus elongatus, Monoraphidium minutum, Oscillatoria sp. және Lyngbya sp. Сонымен қатар, бұл түр аздап мөлшерде ұсақ омыртқасыздармен де қоректенеді: копеподтар (Paradiaptomus africanus), диатомдар (Navicula) және ротиферлер (Brachionus), сондай-ақ микроскопиялық сілті сүйгіш цианобактериялар (Arthrospira fusiformis, A. maxima).

Өсіру

Африкада, ең көп таралған жері – Танзанияның Аруша аймағындағы Нгоронгоро ауданының солтүстігіндегі өте коррозиялық Натрон көлі, шағын фламинголар негізінен осы жерде көбейеді. Африкадағы олардың басқа көбейетін жерлері – Этоша Пан, Макгадикгади Пан және Камферс тоғаны. Мавританияның жағалауындағы Афтут-эс-Сахелиде көбейтілген соңғы маусым 1965 жылы тіркелді. 1962 жылы Кениядағы Магади көлінде де көбейту орын алды, бұл Натрон көлінің су тасуынан пайдалануға жарамсыз болған кезде болды. 20-шы ғасырдың басында Накуру көлінде де көбейгендері байқалды. Бұл түр Оңтүстік-Батыс және Оңтүстік Азияда да көбейеді. 1974 жылы олар Кучтың Раннында көбейді, бірақ содан бері тек Үндістанның солтүстік-батысындағы Зинзувадия және Пурабхерия тұзды көлдерінде ғана көбейеді. Барлық фламинголар сияқты, олар да саздан үйіп салған қоршауда бір ақ, әктей жұмыртқа салады. Балапандар ұядан шыққаннан кейін көп ұзамай балаларға арналған топтарға қосылады, кейде олардың саны 100 000-нан асып кетеді. Ересек құстар оларды жаяу түрде 32 шақырымға дейін жететін таза суға жетелеу арқылы осы топтарды басқарады.

Қауіптер

Фламинголардың ең көп таралған түрі болғанына қарамастан, оның саны төмендеп, көбейетін орындарының азаюына байланысты, ол "қатерге жақын" санатында тіркелген. Соңғы жылдары Шығыс Африкадағы екі маңызды көл – Накуру және Богория көлдеріндегі популяция күдікті ауыр металлмен уланудан зардап шекті, ал оның Африкадағы негізгі көбейетін орны – Натрон көлі қазіргі уақытта Tata Chemicals компаниясының сода зауытының құрылысымен қауіпке ұшырап отыр. Оңтүстік Африкадағы жалғыз көбейетін орны, Камферс тоғаны, ластану мен құрылыс салудың кеңеюінен қауіп көріп отыр. Шығыс Африкадағы содалы көлдердің өнімділігінің төмендеуі, су деңгейінің көтерілуіне байланысты, кіші фламинго үшін тағы бір қауіпті құрайды.