Кіріспе
It Ain't Half Hot Mum) - Британдық Үндістанның Деолали қаласында және Бирманың Тин Мин ойдан шығарылған ауылында Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларындағы Корольдік артиллерия әскери-музыкалық тобы туралы британдық телекомедия. Оны Джимми Перри мен Дэвид Крофт жазған, екеуі де сол соғыста Үндістанда ұқсас қызметтер атқарған. 1974 және 1981 жылдар аралығында BBC1 арнасында сегіз маусымда 56 бөлім көрсетілді, ол шамамен он үш апталық тарихи кезеңді қамтиды. Әр бөлімнің ұзақтығы отыз минутты құрады. Атауы алғашқы бөлімнен алынған, онда жас Ганнер Паркин (Кристофер Митчелл) Англиядағы анасына хат жазады. 1975 жылы Дон Эстель мен Виндзор Дэвис орындаған "Whispering Grass" әні, тиісінше Ганнер "Лофти" Сагден және Сержант-мажор Уильямс рөлінде, Ұлыбритания ырғақты тізімінде 1-орынға жетіп, үш апта бойы сол деңгейде тұрды. Өзінің шарықталу кезеңінде он жеті миллион көрерменді тартқан осы сериал нәсілшілдік, гомофобия және империалистік көзқарас танытқаны үшін сынға ұшырады. Нақты айыптаулардың бірі – ақ актер Майкл Бейтстің үнділік кейіпкер ретінде қара макияжбен түсірілуі, оны кейбіреулер қара бет деп сипаттады. Бастапқыда британдық сарбаздар Британдық Үндістанның Деолали қаласындағы Корольдік артиллерия қоймасында орналасқан, онда майданға аттанғанға дейін сарбаздар күтіп тұрды. Сериал авторының Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі өмірлік тәжірибесіне негізделген; Джимми Перри он тоғыз жасында Үндістанның Деолали қаласындағы Корольдік артиллерия әскери-музыкалық тобының мүшесі болды, ал Үндістандық Ранги Рам рөлін ойнаған Майкл Бейтс бесінші маусым эфирден кейін қайтыс болды. Олар сондай-ақ "Sing Lofty" атты топ-10-дық LP шығарды. 1988 жылы Австралияда жоғалған бөлімдердің екі VHS таспасы табылды.
It Ain't Half Hot Mum is a British television sitcom about a Royal Artillery concert party based in Deolali in British India and the fictional village of Tin Min in Burma, during the final months of the Second World War. It was written by Jimmy Perry and David Croft, who had both served in similar roles in India during that war. Fifty six episodes were broadcast across eight series on BBC1 between 1974 and 1981, covering a real time historical period of approximately thirteen weeks. Each episode ran for thirty minutes. The title originates from the first episode, in which young Gunner Parkin (Christopher Mitchell) writes home to his mother in England. In 1975, a recording of "Whispering Grass" performed by Don Estelle and Windsor Davies in character as Gunner "Lofty" Sugden and Sergeant Major Williams (respectively), reached number 1 on the UK Singles Chart and remained there for three weeks. The series, which attracted up to seventeen million viewers in its heyday, has been accused of racism, homophobia and a pro imperialist attitude. One specific criticism has been the casting of a white actor, Michael Bates, as an Indian character, with darkening makeup that some have described as blackface. Initially, the British soldiers are stationed at the Royal Artillery Depot in Deolali, British India, where soldiers were kept before being sent to fight at the front lines. The series was based on the experiences of its creators during the Second World War; Jimmy Perry, aged nineteen, had been a member of a Royal Artillery concert party in Deolali, India, Michael Bates, who played Indian bearer Rangi Ram, died after the fifth series had been broadcast. They also recorded a top 10 LP titled Sing Lofty. In 1988, two off air VHS recordings of the missing episodes were discovered in Australia
Қазіргі кездегі қабылдау
"Бұл жартылай қызу ана емес" сериалы көрсетіліп тұрған кезеңде 17 миллионға дейін көрерменді қамтыды. 1974 жылы Лондонда американдық актер Джон Уэйн түсірілімде болғанда, телеарнадан бір бөлімін көріп қалды. Көргенінен әсерленбеген ол: "Жақсы, кемінде сержант-майоры рөлін ойнаған жігіттің дауысы керемет", - деген екен. Спайк Миллиган Виндзор Дэвистің ойынын ең комедиялық деп бағалаған.
Расизм мен гомофобияға қатысты айыптаулар
Крофт пен Перридің басқа комедиялық сериалдарынан өзгеше, бұл сериал BBC арнасында қайта көрсетілмейді, себебі оның мазмұны қазіргі хабар тарату стандарттарына сай келмейді. Перри 2003 жылы Guardian газетінің журналисі Стюарт Джефриске: «Дэвид Крофтпен бірге жазған ең қызықты сериал осы. Әрине, бұл туралы енді сөйлеуге рұқсат етілмейтін шоу», – деді. Джефрис хабарлағандай: «Бұл расистік сериал деп есептеледі және UK Gold арнасының маргиналды теледидарына қуылды». Журналист Нил Кларктың пікірінше, он жыл өткен соң «Daily Telegraph» газетіне жазылған Перридің өмірбаянында бұл сериал «саяси тұрғыдан дұрыс болуға тырысудың құрбаны болғандай көрінеді». Кларк бұл шоу комедия жанрының классикасы екенін айтады. Ақ түсті актер Майкл Бейтстің үнділік Ранги Рам рөлінде ойнауы қара бетке бояу жағудың мысалы ретінде сипатталды. BBC веб-сайтындағы мақалада Бейтс «қара түске боялған» деп көрсетілген. Шоудың авторлары ақ түсті актердің үнділік кейіпкердің бірін ойнау үшін қараңғы макияж жағу мәселесін білген, бірақ сол кезде үнділік актерлердің жетіспеушілігіне байланысты осы қадамға баруға шешім қабылдады. Перри 2014 жылы Radio Times журналының сұхбат берушісіне осы қадамнан бас тарту туралы: «Сталиннің Ресейіндегідей болып кетесіз. Ешкімді ренжіткіңіз келмейді», – деді. Джефрис Перриден батареялық сержант-майоры мен труппа арасындағы «Сендердің бәрің педиктер! Сендер кімдерсің?» деген сұраққа «Біз педиктер!» деген стандартты жауапты сұрады. Перри: «Адамдар тілдің гомофобиялық болғанын айтады, және ол солай болды, бірақ адамдар дәл осылай сөйледі», – деп түсіндірді. Ол өзінің Үндістандағы концерттік тобындағы сержант-майорының мінез-құлқын еске алды, ол оларға: «Макияж жағып, сахнада билейтін ер адам нормальды бола алмайды – сендер кімдерсің?» деді, ал олар: «Біз педиктер!» деп жауап берді. Сериалдың империализмге деген жалпы симпатиясы оның кейінгі жылдары британдық теледидарда қайта көрсетілмеуіне, немесе 2015 жылы Стюарт Джефрис айтқандай, «бала кезімде де маған қорқыныш сезім тудырған қуанышты күлімсіреген» бағынышты адамдарды көрсетуіне себеп болды деп саналады. А. А. Гилл 2013 жылы The Sunday Times газетінде: «Бұл сатиралық, драмалық немесе тіпті теңдеу емес, ол тек ағылшынның әуесқойлығы мен ностальгиясына сүйенді», – деп жазды. Марк Дугид Screenonline сайтына жазған пікірінде, бұл сериал «бірнеше үнділік кейіпкерлердің стереотиптік бейнесінен зардап шегеді, олар кезекпен құлшынысты, ақымақ, жалқау немесе арамза болып көрінеді». Нил Кларк 2005 жылы The Times газетінде жариялаған мақаласында бұл сериал «Үндістандағы британдықтардың көзқарасын тамашалап көрсетті» деді. 2023 жылдың 16 маусымында сериал That's TV арнасында қайта көрсетіле бастады. Мақсаты – сериалдың барлық эпизодарын (эфирден алынған жазбаларды қоса) толық түрінде, ешқандай мазасыз материалды өңдемей көрсету.
Үйге шығарылғандар
Сегіз серияның барлығы DVD-де 2-ші және 4-ші аймақ кодтары бойынша шығарылды. Ситкомның сегіз сериясын қамтитын толық жинақ қорапшасы 2010 жылдың 4 қазанында 2-ші аймақта шығарылды және 2018 жылы қайта шығарылды. Австралияда 4-ші аймақта толық сериялы қорап шығарылмаған. Бірінші серияның жоғалған эпизодтары ("Жұлдыз туды" және "Ақылды бала"), теледидар сапасында болмаса да, бірінші серияның DVD-де және толық жинақ қорапшасында қосымша мүмкіндіктер ретінде қосылған.
DVD атауы Код № Дисктер саны Жыл Эпизодтар саны Шығарылған күні Аймақ 2 Аймақ 4
Толық серия 1 CCTV 30213 1 1974 8 5 қыркүйек 2005 2 наурыз 2006
Толық серия 2 CCTV 30227 1 1975 8 10 қазан 2005 5 қазан 2006
Толық серия 3 CCTV 30269 1 1976 6 13 ақпан 2006 7 наурыз 2007
Толық серия 4 CCTV 30295 2 1976 8 1 мамыр 2006 5 қыркүйек 2007
Толық серия 5 CCTV 30328 1 1977 6 31 шілде 2006 5 наурыз 2008
Толық серия 6 BBCDVD 2645 1 1978 7 9 маусым 2008 4 қыркүйек 2008
Толық серия 7 BBCDVD 3008 1 1980 6 24 тамыз 2009 3 қыркүйек 2009
Толық серия 8 BBCDVD 3047 1 1981 7 5 қазан 2009 4 наурыз 2010
Толық серия 1–4 CCTV 30532 5 1974–1976 30 30 қазан 2006
Толық серия 1–8 BBCDVD 3329 1 1974–1981 56 4 қазан 2010