Кіріспе
Перри Мейсонның құпия хатшысы Дела Стрит – Ерл Стэнли Гарднер жасаған ойдан шығарылған қорғаушы адвокатты бейнелейтін романдар, әңгімелер, фильмдер, радио және теледидар бағдарламалары сериясындағы Перри Мейсонның ойдан шығарылған хатшысы. 1950 жылы Гарднер «The Case of the Suspect Sweethearts» атты әңгімесін Делла Стрит псевдонімімен жариялады. Гарднер «Лайықты күмәнді» Уильям Морроуға ұсынғанда, редактор «Делла Стрит хатшыдан гөрі жақсы кейіпкер» деген пікір білдірді. Гарднер бұл ұсынысты қабылдап, «Лайықты күмәнді» романын «Кемелі тырнақтар ісі» деп қайта жазғанда және Делла Стритті Перри Мейсонның хатшысы етіп тағайындағанда пайдаланды. Жарияланған романда цирк немесе қосымша көрсетілімдерден бас тартылып, Стрит көбірек «құрметті» отбасынан шыққан болып суреттелді. Перри Мейсонның алғашқы романы «Кемелі тырнақтардың ісі», Ұлы депрессияның басында жазылған, Делла Стриттің 1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан құрып кеткен бай немесе кем дегенде жақсы жағдайдағы отбасынан шыққандығын көрсетеді. Делла жұмыс іздеуге мәжбүр болды. 1950-1960 жылдардағы телесериал кезінде бұл кейіпкерлердің жасына сай келмейтін. «Құқық қорғаушының мысығы» кітабында ол Перри Мейсоннан 15 жас кішірек екені айтылады. Гарднердің романдарынан Мейсон мен Стрит арасындағы сексуалдық шиеленістің көптеген мысалдары көрінеді – бірнеше көз тастаулар, сүйісулер және т.б., сондай-ақ неке ұсыныстарының саны, Делла олардың бәрінен бас тартты, себебі сол кезде кәсіби мамандығы бар еркектердің әйелдері жұмыс істемейтін. Осылайша, ол оның хатшысы (және тиімді серіктесі) ретінде қала алмады және ол өмірінің осы тұсын қалдырғысы келмеді.
Della Street is the fictional secretary of Perry Mason in the long running series of novels, short stories, films, and radio and television programs featuring the fictional defense attorney created by Erle Stanley Gardner. In 1950, Gardner published the short story "The Case of the Suspect Sweethearts" under the pseudonym Della Street. When Gardner submitted Reasonable Doubt to William Morrow, an editor suggested that "Della Street is a better character than the secretary." Gardner took this suggestion when he rewrote Reasonable Doubt as The Case of the Velvet Claws and made Della Street Perry Mason's secretary. In the published novel, the carnival or side show was jettisoned, and Street came from a more "respectable" background. In the first Perry Mason novel, The Case of the Velvet Claws, written in the early days of the Great Depression, Della Street is revealed to have come from a wealthy, or at least well to do, family that was wiped out by the stock market crash of 1929. Della was forced to get a job as a secretary. By the time of the TV series in the 1950s and 1960s, this would not have fit well with the age of the characters as then portrayed. According to The Case of The Caretaker's Cat, she is about 15 years younger than Perry Mason. Several instances of sexual tension are seen between Mason and Street in the Gardner novels, multiple glances, kisses, and so on, and several proposals of marriage, all of which Della turned down because, at the time, wives of professional men did not work. Thus, she could not have continued as his secretary (and effective partner) and she did not want to give up this aspect of her life.
Бейімделулер
Гарднер фильмдердің бастапқы жиынтығынан көңілі қалды. Мұндай өзгерістердің бірі – Стриттың Мейсонға үйленгені. 2020 жылғы HBO бейімдемесінде Делла Стрит лесбиянка, ол өз қызметтесімен бірге тұрады.
Шығу тегі
Эрл Стэнли Гарднер, Перри Мейсон романдарының авторы, өте жемісті жазушы болды. Ол өзінің жоғары өнімділігімен күресу үшін бірден үш хатшыны – барлығы әйел бауырлары – жұмысқа алды. Бірінші әйелі, одан 30 жыл бөлек тұрғаннан кейін қайтыс болған соң, ол солардың біріне үйленді. Бұл Жан Гарднер, шын аты Агнес Хелен Уолтер. Оны білгендер ол Дела Стрит кейіпкеріне шабыт берген деп ойлады, бірақ оның екеуі де мұны мойындаған жоқ. Гарднер ханым кейіпкерді жасау үшін ол бірнеше әйелдің есімдерін біріктіргенін айтты.
Фильм
1930 жылдары түсірілген фильмдерде Делла Стритті бес түрлі актриса бейнеледі: Хелен Тренхолм («Ұлы-құлы ит ісі»), Клэр Додд («Қызықты күйеу жігіт ісі» және «Барқыт тырнақтар ісі»), Женевье Тобин («Бақытты аяқтар ісі»), Джун Трэвис («Қара мысық ісі») және Энн Дворак («Дүркілдеген епископ ісі»).
Радио
Гертруда Уорнер радиодағы сериалда болса да, Стритті тұрақты түрде сомдаған алғашқы актриса болды. Оның орнын Джоан Александр (Superman радиосериалындағы Лоис Лейн рөлімен танымал) және Ян Майнер ("Palmolive" өнімдерінің "Мадж" жарнамасынан белгілі) басты. Радиосериалдағы кейіпкер күндізгі "Edge of Night" бағдарламасында Сара Лейн болып қайта жаңартылды, ол Гарднер жобаны қолдауын кері тартып алғанша, күндізгі "Perry Mason" болуға тиіс еді.
Теледидар
Телевизияда Делла Стритті рөлін Барбара Хейл сомдады, осы рөлі үшін ол «Эмми» сыйлығын алды, сондай-ақ 30 телефильмде де ойнады. Шарон Акер Монте Маркхэмның Мейсон рөлін ойнаған «Жаңа Перри Мейсон» атты қысқа ғұмырлы қайта жаңғыру сериалында Делла Стритті рөлін ойнады. HBO сериалында Делла Стриттіні британдық актриса Джульет Райланс бейнелейді.