Кіріспе
Махараштрадағы темір жол, Үндістан. Конкан темір жолы (қысқаша KR) – Үндістанның 19 темір жол аймағының бірі, бас кеңсесі Үндістанның Махараштра штатындағы Нави Мумбаи қаласындағы CBD Белапурда орналасқан. Конкан темір жолының алғашқы жолаушылар пойызы 1993 жылдың 20 наурызында Удупи мен Мангалор қалалары арасында жүрді. Таулы Конкан аймағындағы алғашқы жылдары болған бірнеше апат Конкан темір жолын жаңа технологияларды енгізуге мәжбүр етті. Соқтығыстарды алдын алу құрылғылары, Sky Bus және Roll On/Roll Off – бұл темір жолдың бірнеше инновациялары. Ұзын темір жол желісі Махараштра, Гоа және Карнатака штаттарын байланыстырады. Толыққандай құрылған жолмен жүрген алғашқы пойыз 1998 жылдың 26 қаңтарында жолға шықты.
The Konkan Railway (abbreviated KR) is one of the 19 railway zones in India with its headquarters at CBD Belapur in Navi Mumbai, Maharashtra, India. The first passenger train ran on Konkan railway tracks on 20 March 1993, between Udupi and Mangalore. During its initial years of operation in the mountainous Konkan region, a number of accidents prompted Konkan Railway to implement new technology. Anti collision devices, the Sky Bus and roll on/roll off are several of the railway's innovations. The long railway line connects the states of Maharashtra, Goa and Karnataka. The first train on the completed track was sent off on 26 January 1998.
Өмірбаян
Қазіргі заманның көп бөлігінде Үндістанның Конкан жағалауындағы қалалар, кенттер мен ауылдарды байланыстыратын темір жол болмады. Тіпті 1947 жылға дейін Үндістанды басқарған британдықтар да осы бағытта темір жол салмады. Алғашқы ұсыныс 1920 жылы зерделенді. 1957 жылы Махараштра штатының Раигад ауданындағы Дасгаон мен Мангалор арасындағы аймақ, осы өңірде темір жол құрылысын дамыту мүмкіндіктерін зерттеу мақсатында әуеден тексерілді. Бұл өңірдің ұзақ жылдар бойы күткен қажеттілігі В. П. Сингх үкіметінде теміржол министрі болған Джордж Фернандес тарапынан орындалды, оған сол кездегі қаржы министрі Мадху Дандавата мен Жоспарлау комиссиясының төрағасының орынбасары Рамакришна Хегде қолдау көрсетті. Олар Э. Сридхаран басшылығымен Конкан темір жолы корпорациясын құрды, ол Үндістан темір жолының қаржы тапшылығын еңсеру үшін Конкан темір жолын салуға жауапты болды. Конкан темір жолының бірінші кезеңі Аптадан Рохаға дейінгі бөлім болды. Жоспарлау комиссиясы жобаны мақұлдады және ол 1978-79 жылдардың бюджетінде 11,19 миллиард долларлық шамамен бағаланды. Аптадан Мангалорға дейінгі темір жолдың ұзындығы есептелді, ал 1976 жылы құны 2,39 миллиард долларға бағаланды. Аптадан Мангалорға дейінгі Батыс жағалау темір жол желісінің инженерлік және көлік зерттеулері 1970 жылдан 1972 жылға дейін жүргізілді. Апта-Роха-Дасгаон учаскесінің соңғы зерттеуі 1974-75 жылдары жасалды.
Қиындықтар
Жобаға 2116-дан астам көпір (оның ішінде 2010 жылға дейін Панвалнади көпірі Үндістандағы ең биік виадук болды, қазір Джаджар-Хад Үндістандағы ең биік виадук) және 92 туннель кірді, бұл Азиядағы ғасырдың ең ірі теміржол жобасы болды. Басты қиындық – шамамен 43 000 жер иесінен жерді алу болды. Конкан теміржол корпорациясы (KRCL) адамдардан ұрпақтан ұрпаққа жеткен мүлікті беруді сұрағанда, көптеген адамдар (жобаның маңыздылығына көз жеткізіп) өз еріктерімен мүлікті тапсырды. Бұл процесті бір жылдың ішінде аяқтауға мүмкіндік берді. Ең ұзын көпір Шаравати өзенінде, ал ең ұзын туннель Ратнагири маңындағы Карбудеде орналасқан. Жергілікті жағдай мен табиғат қиын болды; кенеттен болатын су тасқындары, тұрақсыз топырақ, көшкіндер және туннельдердің құлауы жобаның көптеген учаскелерінде жұмысты қиындатты. Тығыз орманды құрылыс алаңдарында жиі жабайы жануарлар кездесетін. Бұл бағыт үш штатты (Махараштра, Гоа және Карнатака) кесіп өтеді, олардың әрқайсысы қаржыландыруға келісім берді. 1996-1997 жылдары уәкілетті акционерлік капитал 6 миллиардтан 8 миллиардқа дейін арттырылды, Үндістан үкіметінің үлесі 51 пайызды құрады; қалғаны Махараштраға (22 пайыз), Карнатакаға (15 пайыз), Кералаға (6 пайыз) және Гоаға (6 пайыз) бөлінді. Жобаға байланысты келісім-шарттар Larsen & Toubro (жобаның басым бөлігі оларға берілді), Gammon India және Afcons сияқты құрылыс фирмаларына тапсырылды. Құрылысты жылдамдату үшін ірі көпірлердің тіректері өзен жағалауларында құйылып, понтонды крандармен орнатылды. Бұл үнділік құрылыс саласында сатылы түрде көпірлерді салу әдісінің алғашқы қолданылуы болды. Ең үлкен қиындық – жұмсақ топырақтан жасалған тоғыз туннельді қазу болды, ол баяу және қолмен жүргізілуді қажет етті. Қазба жұмыстары қаныққан саз және жоғары су деңгейіне байланысты қиын болды. Туннельдер бірнеше рет бірден құлап, жұмысты қайта жасау қажет болды. Тек қана жұмсақ топырақтан жасалған туннельдерді салу кезінде 19 адамның өмірі қиылып, 4 жыл уақыт жоғалды.
Terrain and the elements were challenging; flash floods, loose soil, landslides and tunnel collapses affected work at many places on the project. Thickly forested construction sites were often visited by wild animals. The route crosses three states (Maharashtra, Goa and Karnataka), each of which agreed to provide financing. The authorised share capital was increased in 1996 1997 from 6 billion to 8 billion, with the government of India taking a 51 percent share; the rest went to Maharashtra (22 percent), Karnataka (15 percent), Kerala (6 percent) and Goa (6 percent). Contracts for the project were given to construction firms which included Larsen & Toubro who were given a major part of the project, Gammon India and Afcons. To speed up construction, piers for major bridges were cast on riverbanks itself and launched with pontoon mounted cranes. This was India's first use of incremental launch bridge building. The greatest challenge was presented by the nine tunnels bored through soft soil, which required a slow, manual process. Excavation was difficult due to saturated clay and high water table. Tunnels collapsed immediately several times, requiring the work to be redone. Nineteen lives and four years were lost in the construction of the soft soil tunnels alone,
Дау
Гоада, маршруттың бір бөлігін құрайтын аймақта, темір жолдың қоршаған ортаға және экономикаға тигізер әсеріне қатысты алаңдаушылықтар туды. Жобаға қарсылардың пікірінше, жағалау темір жолы ортаны жояды, тарихи ескерткіштерге зиян келтіреді және халық тығыз қоныстанған штаттың тұрғындарының өмірін бұзады. 1991 жылы Конкан темір жолын қайта құру комитеті (KRRAC) жоспарланған темір жол желісіне қарсы наразылық акциясын ұйымдастырды. KRRAC-тің басты мәселелері: бұл ұсыныс жағалау аймақтарын су басады, құнарлы жерлерді жояды, Ескі Гоаның ескерткіштеріне зиян келтіреді, жағалаудағы батпақтар мен мангр тоғайларына, сондай-ақ Мандови және Зуари өзендерінің сағаларына қайта орнатуға келмейтін зиян келтіреді және жағалау бойындағы елді мекендерді көшіруге әкеледі. Комитет салыстырмалы түрде сирек қоныстанған аймақтар арқылы өтетін, шамамен 1 метрге жолды ұзартатын және қоршаған ортаға тигізер зиянды азайтатын ішкі аймақтың балама нұсқасын ұсынды. Бірақ Конкан темір жол корпорациясы ішкі аймақтың жолын қабылдамады, себебі бұл жолды едәуір ұзартып, бұрып, Гоаның халық шоғырланған орталықтарына темір жол қатынасын қамтамасыз етпейтін, сондай-ақ құрылысты кешіктіріп, шығындарды арттыратын еді. 1992 жылғы наурыз айында саяси қозғалысқа айналған KRRAC Бомбей жоғары сотына қоғамдық мүдделерге қатысты іс қозғап, құрылыс жұмыстарын тоқтату және ішкі аймақ арқылы желіні бұру туралы шешім қабылдауды сұрады. Бірақ жоғары сот келесі айда бұл өтінішті қабылдамады. Қазір Save Konkan Ecology Forum (SKEF) деген жаңа атпен белгілі болған Конкан темір жолын қайта құру комитеті (KRRAC) 2014/2015 жылдары Үндістан темір жолы жоспарлаған Конкан темір жолының екі еселенуі және электрлендіру жұмыстарына қатаң және күшті қарсылық білдіріп, қоршаған ортаға және экономикаға тигізер әсер, ортаның жойылуы, тарихи ескерткіштерге зиян келтіру және халық тығыз қоныстанған штаттың тұрғындарының өміріне кедергі келтіру туралы алаңдаушылықтарын білдірді. Махараштра, Карнатака және Керала үкіметтері 2015/2016 жылдары Конкан темір жолының екі еселенуі және электрлендірілуіне жасыл жарық берген еді.
Аяқтау
1993 жылдың наурыз айында Маңгалур (қазіргі Маңгалуру) және Карнатака штатындағы Удупи арасындағы оңтүстік бөлігі, содан кейін сол жылы маусым айында Махараштра штатындағы Роха мен Вир арасындағы солтүстік бөлігі пайдалануға берілді. Бұл бағыт бойынша алғашқы жолаушылар пойызы 1993 жылдың 20 наурызында Маңгалур мен Удупи арасында жүрді. 1995 жылдың наурыз айында қызмет Вирден Кхедке дейін, ал 1996 жылдың желтоқсанында Кхедтен Савантвади жолына дейін ұзартылды. Оңтүстік бағыты 1995 жылдың қаңтарында Удупиден Кундапурға дейін, ал 1997 жылдың тамызында Гоадағы Пернемге дейін ұзартылды. Пернемдегі проблемалы туннельге байланысты Мумбай мен Маңгалур арасындағы тікелей қатынас тоқтап тұрды, онда қайта-қайта үңгірлердің құлауы мен су тасқыны болды. Туннель құрылысы басталғанына алты жыл өткен соң, 1998 жылдың қаңтарында аяқталды. Рохадан Маңгалурға дейінгі толық учаскенің 1998 жылдың 26 қаңтарында ашылуынан кейін желіде тікелей қатынас басталды. Мумбай мен Маңгалур арасындағы жолаушылар қызметі 1998 жылдың мамыр айында басталды.
Жолды екі еселеу
Теміржол жүргізген зерттеуге сәйкес, жазық далалардағы жолдардың екі еселенуі мүмкін. Жекелеген учаскелерді қос рельстік жолға айналдыруға болады, мысалы, Рохадан Веерге дейінгі жол қазірдің өзінде екі еселенген. Удупи мен Мангалор арасындағы учаске де осы мүмкіндікке ие. Мадуренен Вайбхаввади жолына дейінгі жол толығымен тегіс жерде орналасқан және оны оңай қос жолға айналдыруға болады. Панвелден Рохаға дейінгі жол екі еселенді. 2015 жылдың 3 қарашасында Кокан темір жолының бас өкілі Бхану П. Тайал баспасөзге 8 қарашада Коладта жолдың екі еселенуі мен электрлендіру жұмыстарының басталатынын хабарлады. Өмірді сақтандыру корпорациясы 2,5 миллиард теңгелік тиімді несие ұсынды, сондай-ақ басқа да қаржыландыру көздері қарастырылды. 100 миллиард теңгеге бағаланған жоба 2020 жылға дейін аяқталуға жоспарланған. 2018 жылдың қазан айында теміржол Роха мен Вир арасындағы учаске 2019 жылдың желтоқсанына дейін екі рельстік болады деп мәлімдеді. Мацьяганда экспресі (02619 нөмірімен арнайы рейс ретінде жүретін пойыз) 30 тамызда Мұмбайдың Локманья Тилак терминалынан (LTT) Мангалур-Централға (MAQ) бағыт алғанда, Кокан теміржолының Роха-Вир екі жол учаскесімен жүрген алғашқы пойыз болды.
Электрмен жабдықтау
2015 жылдың қараша айында Қонкан темір жол желісін электрлендіруге арналған негізгі тас қаланды. 2022 жылдың наурыз айында Махараштра штатының Роха қаласынан Карнатака штатының Токур қаласына дейінгі 741 километрлік барлық учаске электрлендірілді. 2020 жылдың наурыз айынан бастап барлық учаске алты кезеңде тексерілді. Ратнагири мен Тхивим арасындағы соңғы учаске 24 наурызда тексеріліп, 29 наурызда пайдалануға беруге рұқсат алынды.
Жаңа станциялар
2019 жылдың желтоқсанына қарай Индапур, Горегаон жолы, Сапе Вамне, Каламбани Будрук, Кадавай, Веравали, Саундал, Харепатан жолы, Ачирне, Миржан және Иннанже темір жол бекеттерінде жаңа аялдамалар ашылу жоспарланған. Қазір осы стансалардың көпшілігі жұмыс істеп тұр. Локманья Тилак терминалынан Маңғалурға қатынайтын Мацьяганда экспресі 1998 жылдың 1 мамырында қызмет көрсетуді бастады. Пуне – Ернакулам – Жонкшн экспресі 1999 жылдың 25 ақпанында жолға шықты. Жайпур мен Ернакулам – Жонкшн арасында жүретін және Конкан темір жолы арқылы Аджаймерге дейін ұзартылған Марусагар экспресі 2001 жылдың 12 қазанында қызмет көрсетуді бастады. Үндістан темір жолының 150 жылдығына арналған 2002 жылдың 16 сәуірінде Мумбай мен Мадгаон арасындағы ең ұзаққа созылған «Жан Шатабди» экспресі іске қосылды. 2008 жылдың 1 ақпанында Теруваннатпурамдағы Кочувели темір жол станциясы мен Локманья Тилак терминалы арасындағы «Гариб Рат» экспресі қызмет көрсетуді бастады. «Тежас» экспресі – Үндістан темір жолы ұсынған, қазіргі заманғы жабдықтармен жабдықталған, толық кондиционерленген, жартылай жылдамдықты алғашқы пойыз. Оның тұңғыш рейсі 2017 жылдың 24 мамырында Мумбаидегі Шатрапати Шиваджи терминалынан Гоадағы Кармали темір жол станциясына дейін өтті. Ол 552 км қашықтықты сегіз сағат 30 минутта жүзіп өтті. «Мумбай CSMT» – «Мадгаон Ванде Бхарат Экспресс» жартылай жоғары жылдамдықты пойыз да Үндістан темір жолымен бірге қазіргі заманғы жабдықтармен жабдықталды. Оның тұңғыш рейсі 2023 жылдың 27 маусымында Мумбаидегі Шатрапати Шиваджи терминалынан Гоадағы Мадгаон темір жол станциясына дейін өтті. Ол 581 км қашықтықты сегіз сағатта жүзіп өтеді.
Жүк тасымалы
Темір жолға жүк тасымалының жауабы әлсіз болғандықтан, оның корпорациясы бағаларды төмендетуді қарастырды. 33,75 миллиард теңгелік есептелмеген қарызы бар KRCL кіріс үшін жүк тасымалына үміттенді. Жүк тасымалын қозғау үшін корпорация маршрут бойындағы өнеркәсіптерге жарнамалауды бастады. 1999 жылы корпорация Колад (Махараштра) мен Верна, Гоа арасындағы учаскеде "жол-теміржол" (RORO) жүйесін енгізді; 2004 жылы ол Карнатака штатындағы Суратхал теміржол станциясына дейін ұзартылды. Үндістандағы алғашқы осындай қызмет болған RORO, жүк көліктерін платформа вагондарында тасымалдауға мүмкіндік берді. Ол үлкен сұранысқа ие болды.
Қауіпсіздік
Конкан аймағының жер бедері мен ауа райы темір жол үшін қиындықтар тудырды. 1998 жылғы жаңбыр маусымында нөсерлі жаңбырлардың салдарынан жер көшкіндері болды, бұл жолдардың бұзылуына және қызметтің тоқтауына әкелді. Корпорацияның инженерлік шешімдер арқылы проблеманы шешуге жасаған күш-жігеріне қарамастан (мысалы, тастардың жолға құлауын болдырмау үшін тік жарларда қорғаныш торларын орнату), проблемалар жыл сайын қайталанды. Жолдағы алғашқы ірі апат 2003 жылғы 22 маусымда түнде болды, сол кезде жер көшкіні Карвар-Мумбай экспресс пойызын туннельге кіре берісте рельстен шығарып тастады. Апат салдарынан 51 адам қаза тауып, басқалары жарақат алды. Осыған байланысты корпорация жер көшкініне бейім аймақта жеткілікті қауіпсіздік шараларын қабылдамағаны үшін қатты сынға ілікті. Жүргізілген тергеуде апаттың себебі жаңбыр маусымындағы патрульдеудің жеткіліксіздігінен туындаған тік жардың құлауы екені анықталды. Корпорация бұл қорытындымен келіспеді, жаңбыр маусымындағы патрульдеудің болмауы апатқа әкелмегенін (апаттың себебі табиғат күштері болған) мәлімдеді. Бір жылдан астам уақыт өткен соң, 2004 жылғы 16 маусымда тағы бір ірі апат болды, бұл шаралардың жеткіліксіз екенін көрсетті. Мангалор-Мумбай "Матсяганда" экспресі рельстен шығып, жолдағы тастарға соқтығысып, көпірден құлап, 20 адамның өмірін қиды. Тағы да корпорация апаттың себебі табиғат күштері екенін мәлімдеді. Осы оқиғалар "Конкан темір жолының" қауіпсіздігі мен сенімділігі туралы сұрақтар тудырды. Темір жол қауіпсіздігі комиссарының жүргізген тергеуі апаттың себебі рельстерге "тас және топырақ құлауы" болғанын көрсетті. Есеп жарияланғаннан кейін корпорация оның ұсыныстарын іске асырды. Бұл шараларға жаңбыр маусымында пойыз жылдамдығын төмендету, сондай-ақ қауіпсіздікті арттыру мақсатында тас-тасты торлар, бетонды нығайту, тас-тасты бекіту, микроқазбалар жасау және жол бойында ветивер өсімдіктерін отырғызу сияқты инженерлік жұмыстар кірді. 2020 жылғы 10 мамырда сағат 15:57-де Диванхавти мен Кхед стансалары арасында (83/7 шақырым) тыңайтқыштарды тасымалдаған жүк пойызы рельстен шықты. Бұл оқиға COVID-19 пандемиясы кезінде, Үкіметтің шешімімен жолаушылар мен жүк пойыздары тоқтатылған кезде болды. Зардап шеккендер мен қаза болғандар жоқ. Темір жол қозғалысы 2020 жылғы 13 мамырда сағат 09:15-де жаңадан басталды.