Франкфурт мектебінің тарихы және әлеуметтік зерттеулер институты

Кіріспе

Франкфурт қаласындағы, Германиядағы ғылыми-зерттеу институты, Мичиган университетінің Әлеуметтік зерттеулер институты (Institut für Sozialforschung, IfS) – социология және континенттік философия саласындағы ғылыми-зерттеу ұйымы, Франкфурт мектебінің және сын теориясының институционалдық орталығы ретінде кеңінен танымал. Қазіргі таңда Гёте университеті Франкфурт құрамында, ал тарихи тұрғыдан Нью-Йорктегі Колумбия университетімен де байланыста болған.

Тарих

Институт 1923 жылы Франкфурт-на-Майне қаласында құрылды, онда ол Франкфурт-на-Майн университетімен байланысты болды (және 2005 жылдан бастап қайтадан байланысты). Оны марксистік философ Карл Корштің шәкірті Феликс Вейл, Вейлдің бай әкесі Герман Вейл ұсынған қаржымен құрды. Оның алғашқы директоры Курт Альберт Герлах, Вейлмен бірге институт құру идеясын ұсынған, ізін қалдырмастан қайтыс болды, ал оның орнына Карл Грүнберг келді, ол марксистік тарихшы және институтте "ортодоксалды" марксистерді, оның ішінде бұрынғы шәкірті Генрик Гроссманды жинады. Грүнбергтің ізін келе Фридрих Поллок, институттың негізін қалаушылардың бірі келді. Жүрек ұстамасынан кейін 1930 жылы Грүнбергтің орнын Макс Хоркхаймер басты. Хоркхаймер институттағы директоры болып тұрғанда туған Франкфурт мектебінің рухани жетекшісіне айналды. Хоркхаймер институттың «Қоғамдық зерттеулер журналы» (Zeitschrift für Sozialforschung) журналын редакциялады және қоғамның сындық теориясын анықтаған эсселер жазды. Нацистердің күшейіп келе жатқан ықпалынан туындаған жағдай институттың негізін қалаушыларын 1930 жылдың қыркүйегінде институтты Германиядан көшіруге дайындық жасауға, Женевада филиал ашуға және қаражатты Нидерландыға аударуға мәжбүр етті. 1933 жылы Гитлер билікке келгеннен кейін институт Германиядан Женеваға, ал 1934 жылы Нью-Йоркке көшті. Нью-Йоркте ол Колумбия университетімен байланыс жасады, ал «Қоғамдық зерттеулер журналы» «Философия және әлеуметтік ғылымдар туралы зерттеулер» деп аталды. Франкфурт мектебінің ойшылдарының маңызды еңбектерінің көп бөлігі осы жерде жарық көрді, ал институттың Нью-Йоркте болуы оның жұмысының американдық және ағылшын академиялық ортасында жақсы қабылдануына ықпал етті. Институт 1951 жылы Поллоктың басшылығымен Франкфуртта қайта ашылды. Институт зерттеу орталығы болып табылады және Франкфурттағы университетте социологиядан оқытуды жүзеге асырды. Қазіргі уақытта директор міндетін атқарушы – Фердинанд Зуттерлюти, ол 2001 жылдан 2018 жылға дейін Аксель Хоннеттің директорлығынан кейін тағайындалды.

The Institute was founded in Frankfurt am Main in 1923, where it was (and as of 2005 once again is) affiliated with the University of Frankfurt am Main. It was founded by Felix Weil, a student of the Marxist philosopher Karl Korsch, with an endowment provided by Weil's wealthy father Hermann Weil. Its first director, Kurt Albert Gerlach, who proposed the idea of creating the institute with Weil, died before making his mark, and was swiftly followed by Carl Grünberg, a Marxist historian who gathered together fellow "orthodox" Marxists at the Institute, including his former pupil Henryk Grossman. Grünberg was followed by co founder Friedrich Pollock. Following a non fatal heart attack, Grünberg was succeeded in 1930 by Max Horkheimer. Horkheimer rapidly became the guiding spirit of the Frankfurt School, a group of thinkers that was born under his directorship at the Institute. Horkheimer edited the group's journal Zeitschrift für Sozialforschung (Journal for Social Research) and wrote essays defining a critical theory of society. The growing influence of the Nazis led the founders to decide in September 1930 to prepare to move the Institute out of Germany, by establishing a branch in Geneva and moving the funds to the Netherlands. In 1933, after the rise of Hitler, the Institute left Germany for Geneva and then in 1934 moved to New York City. In New York it became affiliated with Columbia University, and its journal Zeitschrift für Sozialforschung was renamed Studies in Philosophy and Social Science. It was there that much of the important work of the Frankfurt School thinkers began to emerge, and the Institute's residence in New York was likely partly accountable for its work's favorable reception in American and English academia. The Institute re opened in Frankfurt in 1951 under the direction of Pollock. The Institute has been both a research enterprise and, during its Frankfurt periods, a provider of instruction in sociology at the university there. The current acting director is Ferdinand Sutterlüty, who has followed on from Axel Honneth's directorship of 2001 to 2018.