Кіріспе
Тонганың саяси жүйесі Тонга саясаты конституциялық монархия негізінде құрылған, онда Король мемлекет басшысы және Қарулы Күштердің Бас қолбасшысы болып табылады. Тонганың премьер-министрі парламент мүшелерінің көпшілігінің қолдауынан кейін Король тарапынан парламент мүшелерінен тағайындалады. Атқару билігі Министрлер кабинетіне жүктелген. Заң шығару билігі Парламенттегі Корольге, ал сот билігі Жоғарғы Сотқа жүктелген. Тонга 1970 жылы Ұлттар Достастығына, ал 1999 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылды. Колониалдық күштердің ықпалына түскенімен, Тонга ешқашан өзіндік басқаруын жоғалтпаған, бұл Тонганы Тынық мұхиты аймағында ерекше етеді және монархиялық жүйеге сенімді арттырады. Британның жоғары комиссариаты Тонгада 2006 жылдың наурыз айында жабылды. Тонганың қазіргі Королі Тупу VI-нің тегі алты буын Корольдерге тікелей жетеді. Алдыңғы Король, 1946 жылы туған Джордж Тупу V, 2008 жылдың шілдесіне дейін үкіметтің толық бақылауын өзінде сақтап келді. Осы кезде қаржылық тәртіпсіздіктерге қатысты алаңдаушылықтар мен демократияға шақырулар оның үкіметтегі күнделікті өкілеттіктерінің көп бөлігінен бас тартуына әкелді.
The politics of Tonga take place in a framework of a constitutional monarchy, whereby the King is the Head of State and the Commander in Chief of the Armed Forces. Tonga's Prime Minister is currently appointed by the King from among the members of Parliament after having won the support of a majority of its members. Executive power is vested in the Cabinet of Ministers. Legislative power is vested in the King in Parliament, and judicial power is vested in the supreme court. Tonga joined the Commonwealth of Nations in 1970, and the United Nations in 1999. While exposed to colonial forces, Tonga has never lost indigenous governance, a fact that makes Tonga unique in the Pacific and boosts confidence in the monarchical system. The British High Commission in Tonga closed in March 2006. Tonga's current king, Tupou VI, traces his line directly back through six generations of monarchs. The previous king, George Tupou V, born in 1946, continued to have ultimate control of the government until July 2008. At that point, concerns over financial irregularities and calls for democracy led to his relinquishing most of his day to day powers over the government.
Саяси партиялар мен сайлаулар
Сайлау жүйесі 2010 жылғы сәуір айында өзгертілді, қазір 26 өкілдің 17-сі тікелей сайланады.
Соттар
Тонганың сот жүйесі Апелляциялық соттан (Жеке кеңес), Жоғарғы соттан, Магистраттық соттан және Жер сотынан құралған. Судьялар монарх тағайындайды. Сот жүйесін Бас судья басқарады. Қазіргі Бас судья – Майкл Харгривс Уиттен.
Әкімшілік бөлімшелер
Тонга үш арал тобына бөлінеді: Хаапай, Тонгатапу, Вава'у. Жергілікті басқарудың жалғыз нысаны – 1965 жылдан бері халық сайлауымен тағайындалған қала және аудан шенеуніктері арқылы жүзеге асырылады. Қала шенеунігі ауылдарда орталық үкіметтің өкілі болып табылады, ал аудан шенеунігі бірнеше ауылға билік етеді.