Кіріспе

Әскери шен
Жаяу әскерінің қатардағы сержанты – көптеген елдердің қарулы күштеріндегі кіші кызметшілердің әскери шені.

Француз тілді елдер

Францияда және басқа француз тілінде сөйлейтін елдерде "Soldat de première classe" атағы қолданылады.

Польша

Польшада бұл шені Старший сарбаз деп атайды.

Сингапур

1983 жылы енгізілген құрметті әскери шені, ұлттық қызмет мерзімінде жақсы көрсеткен еңбекқор, мерзімдік қызметке шақырылған азаматтарға беріледі. Бірінші сыныпты қатар (PFC) бір төмен қарай бағытталған шевроннан тұратын шен белгісін тағады. Бүгінде Сингапур Қарулы Күштерінде Бірінші сыныпты қатар (PFC) шені сирек беріледі. Барлық қатардағы әскерге шақырылғандар, егер олар ең төменгі талаптарға сай келсе, бағалаудан өтіп, жұмыста жақсы нәтижелер көрсетсе, тікелей Ланс-корпорал (LCP) шеніне көтеріле алады.

АҚШ әскері

АҚШ армиясында жаңа ғасырлар әдетте E 1 жалақы тобындағы қарапайым сарбаз ретінде қызметке қабылданады. Қарапайым сарбаз (E 2), бір шевронмен белгіленеді және әдетте алты ай қызметтен кейін автоматты түрде жоғарылатылады. Бірінші сыныпты қарапайым сарбаз (E 3), НАТО санаттарындағы OR 3 деңгейімен тең, бір доғасы бар бір шевронмен белгіленеді және АҚШ армиясында бір жыл немесе одан астам қызмет еткен сарбаздардың арасында көбірек кездеседі. Орта білімі немесе оған тең дәрежесі бар сарбаздар осы жалақы тобында армияға қабылдануға құқылы. Бірінші сыныпты қарапайым сарбаздан маманға (E 4) өсуге болады; капрал дәрежесіне (сонымен қатар E 4 жалақы тобында) өсу үшін сарбаздың Негізгі көшбасшылық курсын (BLC) аяқтауы қажет, ол АҚШ армиясының сержанттар даярлау курсының алғашқы курсы болып табылады. Осылайша, команда басшысы сияқты басшылық лауазымдарға үміткер болу үшін сарбаз алдымен капрал дәрежесінде қызмет етуі керек; команда басшысы ресми түрде сержант (E 5) болып саналады. Бірінші сыныпты қарапайым сарбаз шені 1846 жылдан бері бар, ал 1919 жылға дейін оның белгісі қызмет саласының белгісінен тұратын, бірақ доғалары мен шевронсыз. Соғыс министрі 1919 жылдың 22 шілдесінде бірінші сыныпты қарапайым сарбаздар үшін қызмет немесе мамандық белгісінің астында "бір доғалы сызықты" (яғни "рокерді") бекітті. 1920 жылдың 5 тамызынан 1968 жылдың 28 мамырына дейін бірінші сыныпты қарапайым сарбаздың шені Соғыс департаментінің 303-ші нөмірінде көрсетілгендей, бір шевроннан тұрды. 1968 жылдың 28 мамырында белгі өзгертіліп, қазіргі түріне – бір доғасы бар бір шевронға айналды.

АҚШ теңіз жаяу әскерлері

АҚШ Теңіз жаяу әскерлеріндегі бірінші сыныпты сарбаз шені екінші төменгі шен болып табылады, ол ланц-сарбаздан төмен, ал қарапайым сарбаздан жоғары, НАТО стандарты бойынша OR 2, E 2 жалақы тобына сәйкес келеді. Бұл шен 1916 жылдың 3 маусымында, АҚШ армиясында бұдан бұрыннан бар шенмен үйлестіру үшін құрылды, себебі АҚШ Теңіз жаяу әскерлері бөлімдері жиі АҚШ армиясы ұйымдарымен бірге қызмет ететін, мысалы, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропада қызмет еткен Америка экспедициялық корпусында (мысалы, АҚШ армиясының 2-ші жаяу әскер дивизиясының 4-ші теңіз бригадасы). Ол кезде екі шен тікелей маңызды болды. Дегенмен, USMC-нің бірінші сыныпты сарбаз шені, сол атаумен АҚШ армиясындағы шеннен бір саты төмен (E 2).